Urzędy skarbowe traktują tak samo świadczenia częściowo nieodpłatne między podmiotami powiązanymi i nie powiązanymi.
Nowe regulacje w ustawie o CIT, zgodnie z którymi opodatkowaniu ma podlegać wartość otrzymanych częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, powodują wiele problemów przedsiębiorców w rozliczeniach z fiskusem. Dotychczas przychodem była wartość świadczeń całkowicie nieodpłatnych.
— Wartość rzeczy, praw i świadczeń częściowo odpłatnych, dla potrzeb przychodu, ustala się jako różnicę pomiędzy ich wartością rynkową a odpłatnością ponoszoną przez podatnika — wyjaśnia Renata Dłuska, partner z MDDP.
Tak więc, w nowym stanie prawnym, organy podatkowe mogą ustalić dochód z tytułu nabycia rzeczy bądź usługi poniżej ceny rynkowej. Jednak nie w sposób całkowicie dowolny.
— Ich wartość określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju lub gatunku, uwzględniając w szczególności ich stan i stopień zużycia oraz czas i miejsce ich uzyskania — tłumaczy Renata Dłuska.
Tak więc, ten sam produkt może mieć różną wartość rynkową w zależności od czasu, miejsca, skali i innych warunków transakcji, np. termin płatności, odbiór własnym transportem etc.
W sytuacji, gdy organ skarbowy stwierdzi, że cena, po której podatnik dokonał zakupu, nie jest ceną rynkową, ma obowiązek wezwać strony transakcji w celu wskazania przez nie przyczyn uzasadniających zastosowanie innej niż rynkowa cena lub też do zmiany ustalonej odpłatności. Jakie powody mogą uzasadniać przyjęcie ceny niższej niż rynkowa?
— Dzieje się tak na przykład wówczas, gdy producent sprzeda towar A, udzielając 50-proc. upustu od ceny rynkowej w zamian za zobowiązanie kupującego do nabycia towaru B w określonej ilości po cenie rynkowej — podpowiada Renata Dłuska.
Gdy podatnik uzna, iż nabył środek trwały „częściowo odpłatnie”, za jego wartość początkową uważa się cenę nabycia powiększoną o wartość tego „sztucznego” przychodu. Podobnie przy sprzedaży towarów czy usług nabytych „częściowo odpłatnie” — w momencie ich zbycia, za koszt uzyskania przychodu uważa się przychód powstały w wyniku częściowo odpłatnego ich nabycia.
Czy podobne normy obowiązują w innych systemach podatkowych?
— W większości państw europejskich, w sytuacji uzyskiwania świadczeń nieodpłatnych i świadczeń częściowo odpłatnych konsekwencje podatkowe wyciągane są, ale wobec podatników, którzy są podmiotami powiązanymi w danej transakcji. Jeśli cenę ustalą dwa podmioty nie powiązane, to mamy do czynienia z ceną rynkową — twierdzi Renata Dłuska.