Ryzyko związane z działalnością w spółce komandytowej można ograniczyć, ustanawiając komandytariuszem spółkę z o.o.
Polskie przepisy umożliwiają prowadzenie biznesu w różnych formach prawnych, np. spółki akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością, jawnej, cywilnej czy komandytowej. Praktyka pokazuje, że spółka z o.o. cieszy się dużą popularnością wśród przedsiębiorców. To może dziwić, gdy weźmie się pod uwagę sposób opodatkowania jej dochodów.
Dotkliwszy podatek
Spółka z o.o. ma tę zaletę, że wspólnicy nie odpowiadają za jej zobowiązania.
— Z punktu widzenia wspólnika, osoby fizycznej, zyski wypracowane przez spółkę z o.o. będą często opodatkowywane bardziej dotkliwie niż dochód z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub w formie spółki bez osobowości prawnej, np. komandytowej — mówi Andrzej Broda, doradca podatkowy z Ernst & Young.
Taki dochód może być opodatkowany 19-procentowym liniowym PIT. Dochód spółki z o.o. jest najpierw opodatkowany 19- -procentowym CIT, a od dochodu pozostałego po opodatkowaniu, wypłacanego przez spółkę wspólnikowi, fiskus zabiera kolejne 19 proc. PIT.
W komandytowej tylko raz
Inaczej niż w spółce z o.o. wspólnicy spółki komandytowej ponoszą wobec wierzycieli odpowiedzialność za zobowiązania spółki.
— Komplementariusz jest wspólnikiem spółki komandytowej odpowiadającym za jej zobowiązania całym swoim majątkiem. Komandytariusz odpowiada jedynie do wysokości sumy komandytowej. Jeśli komandytariusz wniesie do spółki wkład w wysokości równej lub wyższej od sumy komandytowej, zwalnia go to, z pewnymi wyjątkami, z odpowiedzialności za zobowiązania spółki — dodaje Andrzej Broda.
Spółka komandytowa nie jest podatnikiem CIT i PIT (jest „transparentna” dla celów podatków dochodowych). To wspólnicy płacą podatek od jej dochodów.
— Dochód wypracowany przez spółkę jest opodatkowany jednokrotnie na poziomie wspólników — proporcjonalnie do ich praw w udziale w zysku spółki. Są one ustalone w umowie spółki i powinny odpowiadać proporcji, w jakiej pozostają do siebie wartości wniesionych wkładów — wskazuje Adam Soska, doradca podatkowy z Ernst & Young.
— Spółka komandytowa eliminuje zatem efekt dwukrotnego opodatkowania, tj. na poziomie spółki z o.o. oraz późniejszego opodatkowania dywidendy. Dla wspólników będących osobami fizycznymi stanowi to dużą zaletę. W rezultacie spółka komandytowa pozwala na łączenie bezpieczeństwa wspólników będących komandytariuszami i jednokrotnego opodatkowania stawką 19 proc. — zaznacza Andrzej Broda.
Czy również wspólnikowi będącemu osoba prawną, np. spółką z o.o., opłaca się skorzystanie ze spółki komandytowej? W tym przypadku eliminacja „dwukrotnego” opodatkowania nie ma tak istotnego znaczenia jak w odniesieniu do wspólników — osób fizycznych. Firmy (podatnicy CIT) mają prawo do pomniejszenia swojego podatku o podatek pobrany od dywidendy.
— Z punktu widzenia wspólnika będącego osobą prawną, użycie spółki komandytowej może mieć inną zaletę — pozwala na „konsolidację” dochodów i strat spółki osobowej oraz jej wspólnika i tym samym można osiągnąć efekt zbliżony do grupy podatkowej. Oznacza to na przykład, że wspólnik uzyskujący dochody z własnej działalności może je pomniejszać o straty spółki osobowej, a tym samym zapłacić niższy CIT — zaznacza Andrzej Broda.
Jak przekształcić
Przedsiębiorcy — jeśli działają jako spółka z o.o. — mogą rozważyć kilka scenariuszy przekształceń. Na przykład:
- likwidację spółki z o.o. i założenie spółki komandytowej;
- wniesienie majątku spółki z o.o. aportem do nowo utworzonej spółki komandytowej, w której spółka z o.o. zostaje komplementariuszem, a wspólnicy spółki z o.o. — osoby fizyczne — komandytariuszami;
- przekształcenie spółki z o.o. w spółkę komandytową.
Przepisy nie regulują jasno, czy przekształcenie spółki z o.o. w spółkę komandytową powoduje konieczność zapłaty podatku przez dotychczasowych udziałowców spółki z o.o.
— Są argumenty, które przemawiają za tym, że takie przekształcenie powinno być dla nich neutralne w zakresie podatku dochodowego. Naszym zdaniem, takie podejście jest najbardziej uzasadnione. Należy jednak zwrócić uwagę na różne interpretacje dotyczące opodatkowania wspólników z tytułu niewypłaconego zysku przekształconej spółki z o.o. W naszej ocenie taki niepodzielony zysk nie powinien podlegać opodatkowaniu w chwili przekształcenia — tłumaczy Adam Soska.
Likwidacja
Likwidacja spółki nie jest dobrym rozwiązaniem dla przedsiębiorcy chcącego kontynuować działalność, choćby z uwagi na ryzyko negatywnego postrzegania takiego zdarzenia przez kontrahentów i zaburzenie ciągłości działalności. Ponadto dochód wspólników z likwidacji spółki z o.o. jest opodatkowany 19-procentowym podatkiem dochodowym.
— Przedsiębiorca może tu rozważyć sprzedaż spółki z o.o. do spółki komandytowej, gdy likwidowana spółka ma straty podatkowe. Rozliczenie strat pozwoli zmniejszyć dochód ze sprzedaży. Poza tym można w ten sposób zaktualizować wartość aktywów i np. podwyższyć podstawę amortyzacji w spółce komandytowej — wyjaśnia Adam Soska.
Aport
Wspólnicy spółki komandytowej powinni zadbać o optymalne ukształtowanie prawa do zysku, uwzględniając przy tym proporcje między swoimi wkładami. Oznacza to, że trzeba dążyć do maksymalizacji zysku komandytariuszy (osób fizycznych) i minimalizacji zysku komplementariusza (spółki z o.o.). W przeciwnym razie, w odniesieniu do zysku komplementariusza, pojawić się może problem „dwukrotnego” opodatkowania. Dochód ze spółki komandytowej przypadający na komplementariusza będącego spółką z o.o., byłby opodatkowany najpierw w spółce z o.o., a następnie przy wypłacie dywidendy wspólnikom tej spółki. Wniesienie największego wkładu przez komplementariusza może utrudniać ukształtowanie prawa do zysku w sposób optymalny, tj. zakładający minimalizację jego zysku.
— Warto jednak zauważyć, że struktura, w której rolę komplementariusza pełni spółka z o.o., może być interesująca, ponieważ w takiej sytuacji odpowiedzialność komplementariusza jest ograniczona tylko do wartości majątku spółki z o.o. — przyznaje Andrzej Broda.
Okiem eksperta
Zalety jednej i drugiej
Wielu przedsiębiorców korzysta ze spółki z o.o. ze względu na sposób uzyskania kapitału. Często pochodzi on od pasywnych wspólników, czyli takich, którzy dają pieniądze na kapitał zakładowy w zamian za udziały i nie ingerują w jej działalność.
Jednak ze względu na jednokrotne opodatkowanie w spółce komandytowej jest ona lepszym podatkowo rozwiązaniem od spółki z o.o. i dlatego warto rozważyć przejście ze spółki z o.o. na komandytową.
Robert Gwiazdowski, prezydent Centrum im. Adama Smitha