W branży budowlanej rośnie ryzyko inwestora, że wykonawcy nie wywiążą się z powierzonych im robót. Ryzyko to ogranicza gwarancja instytucji finansowej.
Inwestor podpisując umowę na wykonanie robót z wykonawcą nie ma pewności, czy zostanie ona wykonana zgodnie z ustalonymi wcześniej warunkami. Jego obawy mogą dotyczyć zarówno terminowości, jak i jakości robót. Istnieje jednak możliwość częściowego zabezpieczenia się przed wystąpieniem takiej sytuacji. Jedną z jego form jest gwarancja wystawiona przez instytucję finansową (bank lub towarzystwo ubezpieczeniowe). Należy jednak pamiętać, że warunek złożenia gwarancji musi być ujęty w podpisywanej umowie.
Zaufanie kontrolowane
Takie instrumenty jak gwarancje ubezpieczeniowe/bankowe nie tylko znacznie zmniejszają ryzyko inwestora, ale też dostarczają mu ważnej informacji o kontrahencie. Jeśli wykonawca ma trudności z otrzymaniem takiego dokumentu od instytucji finansowej, może to oznaczać, że kondycja finansowo-majątkowa tego przedsiębiorcy nie jest zadowalająca w ocenie instytucji mającej być jej gwarantem. Każdy wykonawca ubiegający się o uzyskanie gwarancji ubezpieczeniowej/bankowej jest poddawany gruntownej analizie ekonomiczno-finansowej. Szczególną uwagę zwraca się na efektywność działania, płynność oraz strukturę finansowania przedsiębiorstwa. Trudno tutaj opisywać metodologię oceny, każdy potencjalny gwarant ma bowiem własne regulacje w tym zakresie.
Inwestor, będąc w posiadaniu takiej gwarancji, może być pewien, że do kwoty w niej wskazanej, odpowiedzialność z niewywiązania się z podpisanej umowy ciąży na gwarancie, czyli firmie, która tę gwarancję wydała.
Obustronna akceptacja
Sprawdzenie wypłacalności gwaranta leży już po stronie inwestora, bowiem to on decyduje, które instytucje finansowe są przez niego akceptowalne. Również w jego interesie jest sprawdzenie tekstu gwarancji. Gwarancja jest podstawowym dokumentem, który wiąże inwestora z gwarantem, wszystkie zapisy w dokumencie gwarancji powinny być zaakceptowane zarówno przez wydającego, czyli gwaranta, jak i przez przyjmującego.
Obowiązek złożenia gwarancji oraz wszystkie koszty z nią związane leżą po stronie wykonawcy. Zamawiający może uzależnić podpisanie umowy od złożenia takiej gwarancji i tym samym ograniczyć swoje ryzyko do minimum bez dodatkowych kosztów ze swojej strony.
Gwarancje są oferowane przez banki i przez towarzystwa ubezpieczeniowe takie jak: Alianz, PZU, Warta, Hestia, Gerling.
Autorka jest szefem departamentu ubezpieczeń finansowych w TU Allianz Polska