Specjaliści McKinsey Global Institute zbadali, jak w historii przemieszczał się gospodarczy środek ciężkości świata. Aby to ustalić, zważyli wielkość populacji zamieszkujących poszczególne rejony na świecie wagami proporcjonalnymi do ich PKB i nanieśli wyniki na trójwymiarowy model globu. Tak uzyskany punkt wewnątrz kuli ziemskiej rzutowali na jej powierzchnię. Jak wynika z ich analizy, gospodarczy pępek świata nigdy jeszcze nie przesuwał się w tak szybkim tempie jak obecnie. W ciągu pierwszej dekady XIX w przemieścił się z okolic Spitzbergenu nad Syberię.
Wędrówka, jaką przebył gospodarczy środek ciężkości świata od początku naszej ery, wraz z prognozą do roku 2025. Źródło: McKinsey Global Institute.
- McKinsey przypomina o dramatycznej zmianie układu sił na świecie. To powszechna wiedza, ale czy to nadal prawda? – zastanawiał się Ambrose Evans-Pritchard, redaktor dziennika Daily Telegraph, który zamieścił na Twitterze stworzoną przez McKinsey wizualizację.
To aluzja do spowalniającego w ostatnich kwartałach wzrostu gospodarczego w azjatyckich gospodarkach wschodzących. Mimo tego McKinsey przewiduje, że w kolejnych latach gospodarczy punkt ciężkości świata nadal będzie w szybkim tempie zmierzał w stronę Chin. To oznaczałoby powrót do miejsca, gdzie rozpoczął drogę, którą przebył od początku naszej ery. Jak się okazuje, przez całe pierwsze tysiąclecie pępek świata tkwił niemal nieruchomo na terytorium dzisiejszego Afganistanu. Przed 1500 r. zaczął jednak powolną wędrówkę na północ.
Do 1820 r. wielkie odkrycia geograficzne i początek rewolucji przemysłowej w Europie Zachodniej sprawiły, że przesunął się on na tereny dzisiejszego Kazachstanu. Dopiero jednak wdrożenie technicznych wynalazków na masową skalę umożliwiło mocarstwom europejskim osiągnięcie gospodarczej dominacji. W przededniu pierwszej wojny światowej jedyny raz w historii gospodarczy środek świata znalazł się nad Starym Kontynentem. Co działo się później?
Dwie wojny światowe zachwiały europejską gospodarką na tyle mocno, że globalne centrum finansowe przeniosło się z Londynu do Nowego Jorku, a gospodarka amerykańska stała się najpotężniejsza na świecie. Lata 40 – te przyniosły największe do tamtej poty jednorazowe przesunięcie gospodarczego punktu ciężkości. W ciągu zaledwie dekady z północnego wybrzeża Norwegii trafił on pod wybrzeża Grenlandii. Jak się może wydawać, to mógł być punkt zwrotny w gospodarczej historii świata.
Od tamtego czasu środek ciężkości zaczął z wolna przesuwać się na wschód, w miarę jak gospodarki azjatyckie zaczęły odzyskiwać rolę, jaką cieszyły się w dawnych stuleciach, a wzrost krajów rozwiniętych napotkał na naturalną barierę. Proces ten przyspieszyła wielka prosperity rynków wschodzących z poprzedniej dekady. Co będzie działo się dalej? Jeżeli gospodarki wschodzące nadal będą rozwijały się w podobnym tempie jak ostatnio, to za dwadzieścia lat środek ciężkości może po raz pierwszy znaleźć się w Chinach.
