Byli pracownicy znanych funduszy emerytalnych i inwestycyjnych z grup
Commercial Union (CU), PZU i PZU Życie, Pioneer Pekao, AIG oraz Credit Suisse są
podejrzani o złamanie tajemnicy zawodowej. Prokuratura okręgowa w Warszawie po
dwóch latach śledztwa (ruszyło 4 marca) postawiła im zarzuty ujawnienia danych
inwestycyjnych osobom nieuprawnionym przy dokonaniu transakcji kupna akcji
Stomilu Sanok od Enterprise Investors latem 2003 r. obciążonych zostało 10 osób.
Dziś większość z nich pracuje już w innych podmiotach: dwóch zarządzających
zostało prezesami znanych spółek. wszystkim grożą kary do 1 mln zł grzywny lub 3
lat pozbawienia wolności.
- Śledztwo zostało przedłużone do 31 maja 2007 r.
teraz podejrzani będą mogli przedstawić linię obrony, po czym prokurator
zdecyduje, czy skierować akt oskarżenia do sądu - wyjaśnia Maciej Kujawski,
rzecznik warszawskiej prokuratury okręgowej.
Nietypowa transakcja
Transakcję na Stomilu Sanok szczegółowo opisał "Puls Biznesu" pod koniec 2004 r. był to pierwszy tekst z cyklu "Grupa Trzymająca Giełdę", w którym ujawniliśmy dyskusyjne działania znanych zarządzających w kilku operacjach. W przypadku Stomilu Sanok kontrowersje wzbudzał m.in. sposób przeprowadzenia transakcji - koordynował ją pracownik PZU PTE, który zbierał zlecenia od zarządzających innymi funduszami, podczas gdy taką pracę powinien wykonywać makler. W trakcie negocjacji doszło do znacznych wzrostów kursu akcji Stomilu, pojawił się doradca, który według wszystkich stron nie uczestniczył w negocjacjach, ale otrzymywał poufne dane, a potem wszedł do rady nadzorczej Stomilu z rekomendacji pracowników funduszy. Wątpliwości było znacznie więcej. Postępowanie w tej sprawie wszczęła Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (KPWiG), która skierowała potem zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do prokuratury.
Zawiadomienie dotyczyło działania w nieujawnionym porozumieniu i ujawnienia tajemnic. prokuratura podjęła tylko ten drugi wątek. Później KPWIG zawiadomiła prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa manipulacji kursami akcji Stomilu Sanok i Polfy Kutno przez zarządzających trzema funduszami - z grup ING Nationale Nederlanden, Skarbiec IM oraz Commercial Union IM. Jak dotąd, nikomu w tej ostatniej sprawie nie postawiono zarzutów, a postępowanie wciąż trwa.
Atak na uczciwość
Według naszych informatorów, grupa zarządzających, odgrywająca główną rolę w transakcji na Stomilu Sanok, od dłuższego czasu działała na rynku w nieformalnym, koleżeńskim porozumieniu. mieli wzajemnie wspierać się w inwestycjach przy obsadzaniu rad nadzorczych czy próbując wpływać na zarządy spółek. Taki związek stwarzałby ogromne zagrożenie dla całego rynku giełdowego. Fundusze, dysponując ogromnym kapitałem, powinny bowiem działać przejrzyście, a nie konsultować zakulisowo strategiczne decyzje.
Zarządzający zaprzeczali. twierdzili, że zarzuty są próbą zdyskredytowania ich przez innych (nieuczciwych) zarządzających, atakiem na uczciwość i nieuleganie naciskom na zakup akcji konkretnych spółek. pracodawcy także ich wspierają, nie zgadzając się z karami i zarzutami.
"Przeprowadzona na nasze zlecenie przez niezależną kancelarię prawną analiza działań naszych pracowników nie wykazała naruszenia przepisów prawa. Co więcej, działania pracowników CU IM przy nabywaniu akcji spółki Stomil Sanok były zgodne z zasadami zawierania transakcji niestandardowych, zawartymi w kodeksie dobrych praktyk inwestorów instytucjonalnych. (…) postępowanie prokuratury przyjmujemy jako przejaw zrozumiałej troski o wyjaśnienie wszystkich kwestii związanych z przeprowadzaniem niestandardowych transakcji" - napisał w oświadczeniu zarząd Commercial Union Investment Management.
Publikacje "Pulsu Biznesu" przyniosły wymierne
efekty
"Puls Biznesu" z 6 grudnia 2004 r., nr 236
Po naszych
tekstach o "Grupie Trzymającej Giełdę" nadzory ubezpieczeniowy i giełdowy
przeprowadziły kontrole w funduszach. Rezultaty to:
1. kara 450 tys. zł dla
PTE PZU za rażące naruszenie interesów członków, prywatne inwestycje Jakuba B.
przed inwestycjami funduszu.
2. kara 300 tys. zł dla PTE PZU za rażące
naruszenie art. 47 ustawy o funduszach, łączenie stanowisk przez Jakuba B.
3. kara 350 tys. zł dla PTE PZU za rażące naruszenie art. 49 ustawy,
ujawnienie tajemnic zawodowych przez Jakuba B.
4. kara 300 tys. zł dla AIG
PTE za rażące naruszenie art. 49 ustawy, ujawnienie tajemnicy zawodowej, kara
tylko za przekazywanie informacji wewnątrz grupy AIG.
5. kara 400 tys. zł
dla Commercial Union PTE za rażące naruszenie art. 49 ustawy, ujawnianie
tajemnic zawodowych przez Grzegorza B.
6. postępowania w kpwig przeciwko
doradcom inwestycyjnym. dwóm zawieszono licencje na 3 miesiące. w przypadku
jednego odstąpiono od wymierzenia kary. ukarano też niewielką kwotą Pioneer
Pekao IM.
7. publikacje przyczyniły się też do zmian przepisów prawa,
przyjęcia przez fundusze kodeksu dobrych praktyk, wprowadzenia zasad ładu
korporacyjnego i zaostrzenia reguł dotyczących prywatnych inwestycji
zarządzających.
Grupa w publikacjach "PB"
Od grudnia 2004 r. "Puls
Biznesu" ujawniał niejasne transakcje giełdowe grupy zarządzających największymi
funduszami emerytalnymi i inwestycyjnymi (m.in. z grup PZU, Commercial Union,
Pioneer Pekao, AIG). Poza sprawą Stomilu Sanok ujawniliśmy, jak doradcy Grupy
Kęty przejęli za niewielką sumę jej atrakcyjną spółkę zależną - Alumetal,
zajęliśmy się próbami nacisku na spółkę Duda do zmiany doradców przy emisji,
próbą przejęcia kontroli nad Netią, wreszcie kulisami wejścia i wyjścia funduszy
z Polfy Kutno.
W październiku 2005 r. rozpoczęliśmy badanie inwestycji
innych funduszy - w tym Credit Suisse Life & Pensions, funduszy PKO/Credit
Suisse oraz funduszu NFI Jupiter, w których transakcjach nie brak wątpliwości.
Mariusz Zielke
Puls Biznesu wyd. 2302, s. 4