Grzywna albo do paki

Rafał Kerger
06-04-2006, 00:00

Inspektorzy pracy mogą zamknąć zakład. A po kontroli inspekcji handlowej wysłać przedsiębiorcę do aresztu.

Inspektorzy pracy, inspekcji handlowej i sanitarni raczej nie bywają miłymi gośćmi. Warto jednak wiedzieć o ich kompetencjach i karach, jakie mogą nakładać. A wolno im wiele.

Wykroczenia pracownicze

Inspektor pracy nałoży 1000 zł grzywny, jeśli stwierdzi wykroczenie przeciwko prawom pracownika, albo skieruje sprawę do sądu grodzkiego, który może wymierzyć karę do 5 tys. zł.

Są i przypadki bardziej drastyczne. Na przykład gdy pracodawca złośliwie i uporczywie łamie prawa pracownicze (bezpodstawnie obniża wysokość wynagrodzenia, nie potwierdza na piśmie umowy, fałszuje ewidencję czasu pracy), inspektor zawiadamia prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. A jeśli pracodawca nie stosuje się do żadnych nakazów, a stan bhp zagraża życiu i zdrowiu pracowników, to inspektor może nawet wstrzymać pracę lub wręcz zamknąć zakład (albo jego część).

Przykładowe wykroczenia podlegające karze to:

- niepotwierdzenie na piśmie umowy o pracę;

- nieprzestrzeganie przepisów o czasie pracy (np. nieprowadzenie lub fałszowanie ewidencji czasu pracy, zatrudnianie częściej niż przeciętnie 5 dni w tygodniu);

- bezpodstawne obniżenie wynagrodzenia, opóźnianie wypłaty, zaniżanie jej;

- niewypłacanie wynagrodzenia, w tym za godziny nadliczbowe;

- nieprowadzenie dokumentacji w sprawach ze stosunku pracy;

- nieudzielanie przysługującego pracownikowi urlopu;

- niewydawanie świadectwa pracy;

- nieprzestrzeganie przepisów bhp, np. dźwiganie przez kobiety nadmiernych ciężarów czy praca na wysokości bez odpowiedniego zabezpieczenia, praca bez odzieży ochronnej w miejscu wymagającym takiego zabezpieczenia.

Nieciekawie może być szczególnie wtedy, gdy nie płacimy pracownikom należnego im wynagrodzenia. Inspektor, niezależnie od grzywny i możliwości skierowania sprawy do sądu grodzkiego, może także wydać administracyjny nakaz wypłaty z rygorem natychmiastowej wykonalności — jeśli nie ma wątpliwości, jak wysokie są zaległości. A gdy to na szefach firmy nie zrobi wrażenia (choć wielu już wtedy uiszcza zaległości), po upomnieniu wszczyna postępowanie egzekucyjne. W celu przymuszenia może nałożyć na firmę jednorazową dodatkową karę — do 25 tys. zł. Gdy pracodawca nadal nie zareaguje — może ją podwyższyć do 100 tys. zł.

Wykroczenia handlowe

Inspektorzy handlowi mogą zasadniczo nałożyć 500-złotowy mandat lub skierować do sądu grodzkiego wniosek o nałożenie na przedsiębiorcę grzywny. Uwaga — czasami za stwierdzone przez nich uchybienia można nawet iść do więzienia lub do aresztu, np. za umyślne usuwanie utrwalonych na produktach cen, terminów przydatności do spożycia, daty produkcji, oznaczeń jakości, gatunku lub pochodzenia.

Karę od inspekcji handlowej można dostać m.in. także za:

- brak zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej lub prowadzenie jej bez wymaganej koncesji albo zezwolenia;

- nieoznaczenie siedziby i miejsca prowadzenia działalności lub wprowadzanie do obrotu towarów bez wymaganych oznaczeń;

- zatrudnianie przy pracy wymagającej bezpośredniego stykania się ze środkami spożywczymi lub używkami osoby, która w myśl przepisów o zwalczaniu chorób nie może być zatrudniona przy tego rodzaju pracy lub której stan zdrowia utrudnia utrzymanie higieny osobistej;

- naruszenie określonych przez gminę dni i godzin otwierania oraz zamykania placówek handlu detalicznego, gastronomicznych i usługowych dla ludności;

- nieuwidocznienie w miejscu sprzedaży i podawania napojów alkoholowych informacji o szkodliwości ich spożywania;

- wprowadzanie do obrotu handlowego nieocechowanych wyrobów z metali szlachetnych, bez znaku wytwórcy;

- wprowadzanie do obrotu żywności po upływie terminu jej przydatności;

- wprowadzanie do obrotu lub użytkowania bądź przechowywanie w stanie gotowości do użycia przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej bez wymaganych dowodów tej kontroli lub niespełniających wymagań metrologicznych;

- produkowanie, importowanie lub wprowadzanie do obrotu opakowań albo produktów w opakowaniach przekraczających maksymalną sumę zawartości ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego lub nieznakowanie opakowań zgodnie z wymaganiami;

- nieskładanie marszałkowi województwa sprawozdań o opakowaniach lub składanie sprawozdań niezgodnie z dokumentami, niekompletnie albo nieterminowo;

- nieprzyjmowanie, gdy zarządza się jednostką handlu detalicznego, zwracanych lub wymienianych opakowań wielokrotnego użytku po produktach będących w ofercie handlowej;

- nieprzyjmowanie zużytego akumulatora.

Inspektorzy handlowi karzą też, oczywiście, za uniemożliwienie albo utrudnianie im przeprowadzenia kontroli.

Wykroczenia sanitarne

Sporo wytknąć mogą firmom także kontrolerzy z Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Mogą na przedsiębiorcę nałożyć grzywnę do 500 zł i kierować do sądu grodzkiego wnioski o poważniejsze jego ukaranie. Najważniejsze wykroczenia przez nich ścigane to:

- zanieczyszczanie wody służącej do picia lub do pojenia zwierząt, znajdującej się poza urządzeniami przeznaczonymi do zaopatrywania ludności w wodę;

- niedopełnienie obowiązku zapewnienia należytego stanu sanitarnego, zwłaszcza w zakresie utrzymania czystości oraz używania przez pracowników wymaganego ubioru, np. w zakładzie produkującym lub wprowadzającym do obrotu środki spożywcze;

- niezachowanie należytej czystości przy świadczeniu usług w zakładach żywienia zbiorowego, kąpieliskach, zakładach fryzjerskich, kosmetycznych, pralniczych lub noclegowych;

- wprowadzanie do obrotu substancji niebezpiecznej bez wymaganej karty charakterystyki;

- reklamowanie substancji niebezpiecznej bez wymienienia kategorii niebezpieczeństwa związanej z tą substancją;

- niepowiadamienie inspektora do spraw substancji i preparatów chemicznych o nowych danych na temat oddziaływania nowej substancji na zdrowie człowieka lub na środowisko.

Więcej podobnych i ściganych wykroczeń sanitarnych można znaleźć w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 17 października 2002 r. w sprawie nadania funkcjonariuszom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Rafał Kerger

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Kariera / / Grzywna albo do paki