Polskie strefy ekonomiczne przyciągnęły już ponad 50 mld zł
Inwestycje w Specjalnych Strefach Ekonomicznych (SSE) są liczone w miliardach złotych. Ale pozostało jeszcze miejsce dla nowych firm.
Zgodnie z szacunkami Banku Światowego, na świecie działa około 3 tys. specjalnych stref ekonomicznych. W Polsce pierwsza powstała w 1996 r. Dziś 14 SSE zajmuje około 12 tys. ha.
Ani jednej więcej
Warunki i możliwości tworzenia specjalnych stref ekonomicznych na terytorium Polski określa ustawa z 1994 r. Dwa lata po jej przyjęciu pierwsza firma dostała pozwolenie na rozpoczęcie działalności w mieleckiej strefie, utworzonej na terenach należących do przedsiębiorstwa państwowego — Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL.
W 1998 r. stref mieliśmy już siedemnaście. W 2001 r. ich liczba zmniejszyła się do czternastu, m.in. za sprawą zlikwidowania stref: mazowieckiej i częstochowskiej, które nie spotkały się z zainteresowaniem inwestorów, oraz połączenia SSE Żarnowiec i SSE Tczew w strefę pomorską. Do 14 ich ostateczną liczbę ostatecznie ograniczył traktat akcesyjny do Unii Europejskiej. Zróżnicowane pod względem wielkości i branży, są rozproszone na obszarze 126 miast i 116 gmin.
Wabik na inwestorów
Strefy miały być sposobem na zmniejszenie bezrobocia i przyciągnięcie zagranicznych firm. Dla inwestorów szczególnie kuszącą perspektywą są bardzo duże, bo sięgające nawet 70 proc. (w przypadku małych przedsiębiorstw) ulgi od podatku dochodowego, oraz te związane z kosztami zatrudniania nowych pracowników. Zależnie od decyzji władz regionalnych, w niektórych strefach inwestorzy mogą także liczyć na zwolnienie z podatku od nieruchomości. Aby jednak korzystać ze wszystkich przywilejów, trzeba najpierw spełnić pewne warunki.
— W SSE chętnie inwestują zarówno duże, jak i mniejsze przedsiębiorstwa. Duzi inwestorzy mają jednak lepszą pozycję przetargową, bo oferują więcej miejsc pracy i większy kapitał, co jest jednym z ważnych argumentów przy wydawaniu zezwoleń na działalność — podkreśla Paweł Wojciechowski, prezes Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych (PAIiIZ).
Zwykle w strefach działają firmy produkcyjne, rzadziej usługowe. Jak wynika z raportu Ministerstwa Gospodarki, najwięksi inwestorzy reprezentują przede wszystkim branżę motoryzacyjną i najczęściej pochodzą z Japonii.
— Strefy stanowią silny magnes dla inwestorów i wpływają pozytywnie na kondycję naszej gospodarki. Jesteśmy otoczeni krajami, w których udziela się inwestycyjnej pomocy regionalnej, dlatego bez specjalnych stref ekonomicznych nie moglibyśmy konkurować o przyciągnięcie zagranicznego kapitału. Większość bezpośrednich inwestycji produkcyjnych realizowanych w Polsce przez duże koncerny zagraniczne lokuje się właśnie w specjalnych strefach ekonomicznych — mówi Teresa Korycińska, wicedyrektor departamentu instrumentów wsparcia w Ministerstwie Gospodarki.
Liderzy na mapie
Bliższe przyjrzenie się strukturze inwestycji w poszczególnych strefach pozwala wyróżnić obszary o wyraźnej dominacji inwestorów z konkretnego kraju. W strefie warmińsko--mazurskiej dominuje kapitał francuski, dzięki inwestycji Michelin Polska. Wysoki udział kapitału cypryjskiego (60 proc.) widać w strefie słupskiej — za sprawą producenta płyt drewnopochodnych Kronospan Polska. Inwestycje niemieckie wiodą prym w strefach legnickiej, kamiennogórskiej i krakowskiej.
W 2007 r. najmłodsza ze stref — krakowska — odnotowała jeden z największych wzrostów, bo aż o 213 proc., a to za sprawą wartej ponad 410 mln zł inwestycji firmy Man Star Trucks w podstrefie w Niepołomicach. Sukcesem może się pochwalić także Tarnobrzeska SSE, gdzie na wydatki zdecydował się międzynarodowy koncern LG Philips LCD (nakłady wyniosły 928 mln zł, czyli aż 22 proc. inwestycji zrealizowanych w tej strefie). Tylko do połowy 2008 r. łączna kwota inwestycji we wszystkich strefach sięgnęła ponad 51 mld zł, a liczba utworzonych miejsc pracy — 200 tysięcy
— Nadal obserwujemy zainteresowanie inwestowaniem w strefach i silną presję władz lokalnych na tworzenie nowych obszarów stref — podsumowuje Teresa Korycińska.
Inwestycje w specjalnych strefach ekonomicznych
Lp. Strefa Obszar strefy Poniesione nakłady Zatrudnienie Wolne tereny pod Branża wiodąca
(ha) inwestycyjne (mln zł) inwestycje (ha) (wg zainwestowanego kapitału)
1 Kamiennogórska 338,70 1 216,0 5 033 151,7 poligraficzna (druk czasopism)
2 Katowicka 1 299,63 11 760,1 35 285 540,2 motoryzacyjna (samochody, silniki, części do samochodów)
3 Kostrzyńsko- 1 005,46 2 450,4 12 891 551,3 drzewna (podłogi drewniane, płyty pilśniowe, -Słubicka wyroby do wyposażania ogrodów), papiernicza (art. higieniczne)
4 Krakowska 298,89 1 025,7 5 566 139,3 motoryzacyjna (samochody ciężarowe), poligraficzna
5 Legnicka 416,80 3 625,7 8 104 144,7 motoryzacyjna (silniki, siedzenia samochodowe)
6 Łódzka 897,38 3 896,0 14 756 154 metalowa (ostrza i maszynki do golenia)
7 Mielecka 925,67 3 113,6 13 104 272 drzewna (płyty MDF i wiórowe, panele podłogowe)
8 Pomorska 1 054,41 2 648,7 17 493 307 urządzenia elektryczne i optyczne (moduły do telewizorów LCD i telewizory LCD)
9 Słupska 376,51 615,8 2 180 179 drzewna (płyty drewnopochodne)
10 Starachowicka 566,42 740,0 6 970 257,5 poligraficzna
11 Suwalska 312,85 1 001,1 5 096 79,9 drzewna (stolarka otworowa)
12 Tarnobrzeska 1 335,61 4 129,4 18 799 286,6 urządzenia elektryczne i optyczne (panele LCD)
13 Wałbrzyska 1 434,57 7 855,2 28 673 357,4 motoryzacyjna (skrzynie przekładniowe, silniki diesla)
14 Warmińsko-Mazurska 700,21 2 007,6 8 415 198,3 wyroby z gumy i tworzyw sztucznych (opony)
Razem 10 963,11 46 085,2 182 365 3618,9
Marta
Sieliwierstow