Głównym celem badania przeprowadzonego przez firmy Antal i Sodexo było zrozumienie i analiza nawyków żywieniowych pracowników w trakcie wykonywania obowiązków zawodowych.
Raport „Jak Polacy jedzą w pracy”, opublikowany we wrześniu, odpowiada m.in. na pytania co, jak, gdzie, z kim i jak długo jemy w pracy, skąd bierzemy jedzenie, a także analizuje wpływ pracy zdalnej na odżywianie i różnice odnośnie do nawyków żywieniowych w zależności od środowiska pracy. Omawia też warunki i benefity oferowane przez pracodawców w zakresie żywienia i to, czy spełniają one oczekiwania zatrudnionych.
Jako argument, który powinien zwrócić uwagę pracodawców na znaczenie budowania świadomości w tym zakresie, autorzy raportu przytaczają wniosek z badań Health Enhancement Research Organization (HERO): pracownicy, którzy regularnie zdrowo się odżywiają, mogą zyskać aż o 25 proc. większą wydajność w pracy.
Dieta wege hitem
Około połowa badanych spożywa śniadanie, drugie śniadanie i lunch w miejscu pracy. Co dziesiąty nie je tam jednak ani jednego posiłku – dotyczy to głównie dyrektorów i stażystów. Niemal 40 proc. badanych przeważnie sięga w pracy także po przekąski – częściej menedżerowie i dyrektorzy niż osoby na niższych stanowiskach.
Widać wyraźny podział między pracownikami umysłowymi i fizycznymi w kwestii spożywania obiadu – około 60 proc. pracujących umysłowo i 27 proc. fizycznie je główny posiłek w pracy. Co więcej, 13 proc. osób wykonujących pracę fizyczną nie spożywa żadnego posiłku w miejscu pracy, podczas gdy to stwierdzenie odnosi się jedynie do 5 proc. pracowników umysłowych.
Większość badanych (85 proc.) nie stosuje żadnej diety, ale niemal połowa stara się jeść zdrowo. Co dziesiąty zwraca uwagę na spożywaną liczbę kalorii i makroelementów lub wyklucza mięso z diety. Wegetarianie stanowią największą grupę wśród osób powyżej 43 lat. Co 10 osoba poniżej 26 lat i powyżej 43 lat zdecydowała się na weganizm, a 13 proc. osób poniżej 26 lat na flexitarianizm. Wśród innych diet najczęściej wskazywano na dietę wysokobiałkową, ograniczającą węglowodany lub z niskim indeksem glikemicznym. Pojedyncze osoby stosują diety no waste – skupiające się na ograniczeniu produkcji odpadów.
Mimo rosnącej dostępności restauracji i produktów z całego świata zdecydowana większość pracowników preferuje potrawy kuchni polskiej. Najwięcej jej wielbicieli znajdziemy w przedziale wiekowym 26-59 lat – w tej grupie wybrało ją ponad 80 proc. respondentów. Młodsi preferują kuchnię włoską (73 proc.), która wśród pracowników ogółem zajmuje drugie miejsce. Co trzeci badany lubi także kuchnię azjatycką, a co piąty meksykańską. W innych odpowiedziach respondenci najczęściej wskazywali kuchnię śródziemnomorską.
Posiłki w samotności
Pracownicy jedzą głównie w kuchni, kantynie lub stołówce pracowniczej (49 proc. badanych ogółem) – znacznie częściej robią to jednak pracownicy fizyczni (62 proc.) niż umysłowi.
Prawie połowa badanych przyznaje, że nie opuszcza stanowiska pracy, by zjeść posiłek – dotyczy to 50 proc. badanych pracowników umysłowych i 29 proc. pracowników fizycznych. Co piąty nie przerywa pracy na czas jedzenia – przede wszystkim specjaliści i menedżerowie (28 proc. pracowników umysłowych, którzy na czas posiłku zostają na stanowiskach pracy, kontynuuje pracę, a 22 proc. ją przerywa).
Na lunch poza firmą decydują się najczęściej dyrektorzy i top menedżerowie (15 proc.), a najrzadziej specjaliści (3 proc.).
Nieco ponad 50 proc. badanych spożywa posiłki w pracy w samotności. Ta tendencja jest większa na wyższych szczeblach zawodowych – około 60 proc. badanych menedżerów i dyrektorów posila się samotnie, co może wynikać z presji i wymagań stawianych liderom.
Pracownicy fizyczni nieco częściej spożywają posiłki wspólnie – 53 proc. z najbliższymi współpracownikami, a 8 proc. z pracownikami z innych działów.
Biuro vs dom: gdzie odżywiamy się lepiej
Aż 77 proc. badanych ma niskie natężenie cech prozdrowotnych w diecie – 44 proc. boryka się z nieprawidłową masą ciała, a 49 proc. przyznaje, że podczas pracy częściej sięgają po niezdrowe przekąski – ciasta czy batony – by zaspokoić głód. Ponadto 46 proc. ankietowanych skarży się na brak czasu i nadmiar obowiązków, co skutkuje podejmowaniem złych wyborów żywieniowych.
Okazuje się, że zdecydowana większość respondentów dba o zdrowe, ciepłe i pełnowartościowe posiłki przede wszystkim podczas pracy z domu. Częściej też stosują zróżnicowanie diety i dopasowują posiłki do indywidualnych preferencji żywieniowych.
Pracujący zdalnie jedzą więcej posiłków niż w miejscu pracy. Szczególnie dotyczy to śniadania i lunchu. Żaden z respondentów nie odpowiedział, że podczas pracy zdalnej zdarzyło mu się nie zjeść ani jednego posiłku – w przeciwieństwie do 9 proc. w biurze.
Natomiast zaspokajanie głodu przekąskami i zamawianie posiłków z dostawą jest powszechniejsze w miejscu pracy. To sugeruje, że podczas pracy respondenci mogą mieć tendencję do wybierania szybszych i wygodniejszych opcji zaspokajania głodu. To dosyć oczywiste, gdyż nie każde biuro zapewnia dostęp do kuchni bądź miejsca do przechowania wcześniej przygotowanego posiłku.
Co oferują pracodawcy
Firmy zapewniają czas na posiłek wliczony w godziny pracy dla niemal 60 proc. badanych. Pracownicy umysłowi nieco częściej niż fizyczni mają do dyspozycji owoce lub soki, a także restaurację/kantynę/stołówkę z preferencyjnymi cenami lub możliwość kupienia posiłku od tzw. Pana Kanapki. Natomiast pracownicy fizyczni nieco częściej mają zapewnione darmowe posiłki.
Czego pracownicy oczekują od pracodawcy w tym zakresie? Prawie 50 proc. ankietowanych wskazało czas na posiłek wliczony w godziny pracy, 1/3 dostępne owoców i soki, a tyle samo badanych – dofinansowanie posiłków lub kart lunchowych. Bezpłatnych posiłków oczekuje jedynie 20 proc. pracujących umysłowo, jednak w przypadku pracujących fizycznie takie oczekiwania ma niemal dwa razy więcej badanych.
Ostatnim głównym wnioskiem płynącym z raportu „Jak Polacy jedzą w pracy” jest to, że stres w miejscu pracy negatywnie wpływa na nawyki żywieniowe, co przyznało 49 proc. ankietowanych. Jednocześnie 58 proc. twierdzi, że brakuje im czasu na posiłek w pracy.
Badanie Antal i Sodexo „Jak Polacy jedzą w pracy” zostało przeprowadzone metodą CAWI na próbie 1044 respondentów w terminie 27.06-7.07.2023 r.