Jak ustanowić pełnomocnictwo

Jarosław Chałas
opublikowano: 2003-01-17 00:00

Uczestnictwo w walnym zgromadzeniu jest niekwestionowanym prawem każdego akcjonariusza, który spełni wskazane poniżej warunki. Przedstawiając czynności niezbędne do zapewnienia sobie dopuszczenia do udziału w obradach, należy oczywiście uwzględnić przypadki, gdy z różnych przyczyn osobiste stawiennictwo akcjonariusza na zgromadzeniu nie będzie możliwe, lecz pomimo tego nie chce on pozbawiać się wpływu na podejmowane decyzje.

Kodeks spółek handlowych wychodzi naprzeciw takim potrzebom, umożliwiając udział w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy pełnomocnikom. Warunkiem koniecznym do prawidłowego umocowania określonej osoby do zastępstwa na walnym zgromadzeniu jest przede wszystkim zachowanie formy pisemnej pełnomocnictwa. Niedochowanie powyższego obowiązku skutkuje bowiem nieważnością pełnomocnictwa i zarazem brakiem możliwości wykonania przez wadliwie umocowaną osobę prawa głosu.

Pełnomocnik, wykonując w imieniu akcjonariusza prawo głosu, wpływa swą decyzją na sam fakt podjęcia uchwały określonej treści. Z pewnością jednak pełnomocnik nie dokonuje czynności prawnej, do zachowania której wymagana jest szczególna forma, gdyż powzięta na zgromadzeniu uchwała stanowi wyraz woli spółki, wyrażonej głosami wymaganej większości. Wobec powyższego akcjonariusz, jak również ustanowiony pełnomocnik, wchodzą w skład pewnego gremium, którego stanowisko znajduje ostateczny wyraz w formie uchwały określonej treści.

Gdyby zaakceptować koncepcję, iż dla ważności pełnomocnictwa wymagana jest taka forma, jaką prawo zastrzega dla uchwały walnego zgromadzenia, wówczas każde pełnomocnictwo musiałoby być udzielane w formie aktu notarialnego, z uwagi na obowiązek notarialnego protokołowania wszystkich uchwał. Sytuacja taka prowadziłaby bez wątpienia do legislacyjnego absurdu.

Wątpliwości może wywoływać także możliwość reprezentacji wieloosobowej, zachodzącej wówczas, gdy akcjonariusz udzieli pełnomocnictwa kilku osobom, z takim samym lub też zróżnicowanym zakresem kompetencji. Nie jest to uregulowane wyraźnie przez ustawę, wydaje się jednak, że brak jest generalnego zakazu ustanowienia kilku pełnomocników. Wówczas zobowiązani są oni do wspólnego wyrażenia stanowiska w imieniu mocodawcy. Z drugiej strony, taki sposób reprezentowania nie zawsze może być korzystny z punktu widzenia danego akcjonariusza, w razie np. sporu pomiędzy pełnomocnikami czy też wyłamania się jednego z nich z zakresu pożądanego przez mocodawcę stanowiska.

Skuteczna realizacja prawa do czynnego udziału w walnym zgromadzeniu może być ograniczona lub wręcz niemożliwa, jeżeli organy spółki, odpowiedzialne za prawidłowe zwołanie zgromadzenia, nie dopełnią swych obowiązków w tym zakresie.

Spośród możliwych do wystąpienia nieprawidłowości jednym z częściej spotykanych błędów jest wadliwe powiadomienie akcjonariuszy. Możliwe jest m.in. przekroczenie terminu ogłoszenia przez zarząd, co powinno nastąpić co najmniej na trzy tygodnie przed terminem walnego zgromadzenia. W przypadku gdy wszystkie akcje w danej spółce mają charakter akcji imiennych, konieczne jest zawiadomienie listami poleconymi, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, wysłanymi co najmniej na dwa tygodnie przed terminem walnego, i niejednokrotnie można spotkać się z niezachowaniem tych wymogów.