Oferta krajowych TFI to obecnie ponad 700 funduszy i blisko 1100 rozwiązań rozumianych jako różne typy jednostek i różne linie walutowe. O popularności funduszy może świadczyć między innymi to, że według danych Analiz Online na koniec czerwca posiadaczami jednostek było 2,6 mln osób, a wartość ich środków od roku oscyluje w granicach 110-120 mld zł. Mimo nienajlepszej passy na rynkach finansowych w ciągu ostatnich 3 lat TFI pozyskały nowe środki w wysokości 16 mld zł, z czego 6,6 mld zł trafiło do rozwiązań tworzonych na potrzeby konkretnych klientów, które nie są dostępne dla wszystkich inwestorów.
Często patrząc na rynek funduszy mamy na myśli fundusze inwestycyjne prowadzone przez Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych. Warto jednak pamiętać, że rynek funduszy w Polsce, rozumiany jako rynek instytucji wspólnego inwestowania, to również rozwiązania zagranicznych firm inwestycyjnych dostępne w Polsce dzięki unijnym regulacjom, czyli na podstawie notyfikacji Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego. Dziś ten segment rynku to 19 firm, 460 funduszy i 3 razy więcej możliwości inwestycyjnych, rozumianych jako różne typy jednostek i różne linie walutowe. W sumie na koniec lipca aktywa zagranicznych firm inwestycyjnych pozyskane z Polski to około 4 mld zł. Uwagę zwraca struktura powierzonych środków w podziale na segmenty funduszy - o ile w przypadku oferty polskich TFI oraz UFK dominującą rolę odgrywają fundusze mieszane, o tyle w przypadku funduszy zagranicznych ponad 60% to fundusze akcyjne. Kolejne 20% tego rynku stanowią fundusze oferujące inwestycje w papiery dłużne, a pozostałe 10% rozkłada się pomiędzy produkty mieszane, ochrony kapitału i pieniężne. W ofercie firm zagranicznych chcących się liczyć na polskim rynku widać wyraźną tendencję polegającą na stopniowym wprowadzaniu do oferty jednostek z zabezpieczeniem ryzyka walutowego. Jest to o tyle ważne, że bazową walutą dla większości rozwiązań pozostają euro lub dolar. Dzięki temu zabiegowi polski inwestor nabywający jednostki za złotówki jest w stanie uzyskiwać stopę zwrotu zbliżoną do wyników dostępnych dla inwestorów zagranicznych.
Trzecim filarem polskiego rynku funduszy są ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe, do których mamy dostęp z poziomu oferty towarzystw ubezpieczeń na życie. Wg danych Analiz Online 28 firm ubezpieczeniowych oferuje blisko 300 produktów o charakterze inwestycyjnym, z czego ponad 130 to rozwiązania oparte na regularnych wpłatach. Oferta ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych obejmuje dziś blisko 1500 funduszy, w tym niespełna 200 to fundusze zarządzane bezpośrednio przez firmę ubezpieczeniową lub wynajętą firmę zarządzającą aktywami. Pozostała część oferty odzwierciedla zachowanie krajowych lub zagranicznych funduszy lub ich portfela. W strukturze aktywów UFK dominująca rolę odgrywają fundusze mieszane (38%) oraz fundusze akcji (ok. 30%). Warto podkreślić, że aktywa ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych na koniec czerwca przekroczyły 38 mld zł. osiągając historyczny rekord.
Fundusze inwestycyjne to już bez wątpienia stały element inwestycyjnego krajobrazu. Według danych Analiz Online na 30 czerwca łączna wartość zgromadzonych w nich przez gospodarstwa domowe środków to 117 mld zł (uwzględniając wyłączenia wynikające z inwestycji ubezpieczycieli). To około 12% całej puli oszczędności gospodarstw domowych i co ważne wskaźnik ten utrzymuje się już na zbliżonym poziomie od 3 lat.
Tomasz Publicewicz
Prezes Zarządu Analizy Online S.A.