Choroby alergiczne dotykają 25-30 proc. populacji. Ich gwałtowny wzrost w ostatnim dziesięcioleciu wynika z dwóch czynników: genetycznego i środowiskowego (zmiany trybu życia).
Powszechne jest występowanie chorób alergicznych u członków tej samej rodziny. Często obserwuje się wielopokoleniowe występowanie astmy, nieżytów górnych dróg oddechowych, egzemy. Częste jest również współistnienie tych chorób u bliźniąt jednojajowych, obejmuje 80-90 proc. zachorowań. Jednak sam czynnik dziedziczny nie może być odpowiedzialny za tę epidemię alergii.
Ocieplenie i wysoka zawartość dwutlenku węgla w atmosferze doprowadziły do rozwoju dużej ilości roślin wiatropylnych. Są to drzewa, trawy, zboża i chwasty. Uczulają głównie trawy i chwasty. Alergeny pyłków roślin są odpowiedzialne za tzw. katary sienne (pyłkowice). Pylenie tych roślin występuje w określonych porach roku. Znajomość kalendarza pylenia jest podstawą do prawidłowej diagnostyki i terapii.
Dieta
W rezultacie zmiany sposobu odżywiania np. tłuszcze zwierzęce (smalec, boczek) zostały zastąpione olejami roślinnymi (sojowym, słonecznikowym). Ale spożywanie olejów roślinnych ułatwia w organizmie produkcję substancji nasilających objawy alergii. Produkty spożywcze pełne są substancji konserwujących i zapachowych. W sposób sztuczny poprawiają one wygląd i smak potraw, jednak skutecznie nas alergizują. Mogą być przyczyną uporczywych, swędzących pokrzywek, a nawet obrzęku języka czy krtani (uduszenie).
Higiena
W ostatnich latach wprowadzono duże ilości antybiotyków oraz szczepionek, które zmieniły radykalnie jakość i ilość obecnych na naszych śluzówkach bakterii. Człowieka przestały trapić choroby zakaźne (z wyjątkiem AIDS), co jest wynikiem powszechnego stosowania szczepień ochronnych.
Dzięki antybiotykom zapalenie gardła, uszu czy też zatok leczy się z łatwością. Jednak bakterie chroniły nas przed alergenami. Nie ma bakterii, ale są pyłki roślin, roztocza, pleśnie i alergeny naskórków zwierząt.
Ten sam problem dotyczy również higieny w rozumieniu potocznym. Środki czystości (mydła, proszki do prania) poprawiając stan naszej czystości jednocześnie działają silnie uczulająco.
Zatrucie środowiska
Emisja spalin z silników samochodowych spra- wia, że powietrze, którym na co dzień oddychamy, jest wyjątkowo zanieczyszczone. Naj- bardziej trują spaliny silników Diesla starej gene- racji. Powstające przy ich pracy czterotlenek ołowiu, dwutlenek azotu i inne substancje uszkadzają błony śluzowe dróg oddechowych wywołując katar, kichanie i duszność. U pacjentów uczulonych na lateks drażniąco działają cząsteczki opon samochodowych. Wzrastające zanieczyszczenie powietrza to rezultat urbanizacji i koncentracji przemysłu w ośrodkach miejskich. Skutki odczuwają ich mieszkańcy. Polityka państwa w tym względzie zmienia się, ale poprawa czystości powietrza nie nastąpi natychmiast. ®