W Polsce trzeba opodatkować tylko te zyski filii, które teoretycznie mogłaby osiągnąć jako samodzielne przedsiębiorstwo.
— Mam zostać pełnomocnikiem firmy z Wielkiej Brytanii, która chce założyć filię w Polsce. Jak taką działalność rozlicza się podatkowo? Czy filia ma płacić podatek w Polsce, czy w Wielkiej Brytanii? — pyta nasz czytelnik.
Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, przedsiębiorstwa niemające w Polsce siedziby lub zarządu podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na naszym terytorium, z uwzględnieniem zapisów umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej z krajem ich siedziby.
— Firma z Wielkiej Brytanii zapłaci u nas podatek wyłącznie od tego, co zarobi jej filia w Polsce — wyjaśnia Beata Hudziak, doradca podatkowy w HLB Frąckowiak i Wspólnicy.
Jak odrębna firma
Przy opodatkowaniu działalności filii ma zastosowanie polsko-brytyjska umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zysków majątkowych. Wprowadza ona pojęcie zakładu, czyli „stałej placówki, przez którą całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność przedsiębiorstwa”. Umowa podaje przykładowe formy organizacyjne działalności za granicą, które są traktowane jako zakład, m.in. właśnie filię.
W sytuacji filii brytyjskiej firmy stosuje się wyszczególnione w umowie zasady opodatkowania zakładu. Polegają one na tym, że w Polsce podatkowi podlegają tylko te zyski uzyskiwane przez zakład, które mógłby on osiągnąć, gdyby wykonywał taką samą lub podobną działalność jako samodzielne przedsiębiorstwo, całkowicie niezależne od spółki macierzystej.
— Przy ustalaniu podstawy opodatkowania zakładu — a więc przychodów i kosztów — należy przyjąć pewną fikcję, że jest on jednostką odrębną od przedsiębiorstwa macierzystego. We wzajemnych rozliczeniach powinno się stosować ceny wolnorynkowe — podkreśla Beata Hudziak.
Gdzie dochody i koszty
Przy ustalaniu zysków zakładu można odliczyć poniesione na niego nakłady, na przykład na zarządzanie czy administracyjne — niezależnie od tego, czy powstały w państwie, w którym zakład się mieści. A zatem wszelkie wydatki przedsiębiorstwa z Wielkiej Brytanii, bezpośrednio związane z działalnością operacyjną jego filii w Polsce, będą się wliczały do jej kosztów. Zakładowi można także przypisać część kosztów ogólnozakładowych i ogólnego zarządu.
— Trzeba też rozstrzygnąć, czy wszystkie dochody spółki w Polsce należy przypisać filii. Przyjmuje się, że tylko uzyskane za pośrednictwem zakładu — zaznacza Beata Hudziak.
Jeśli zakład odgrywa rolę pośrednika dokonującego zakupów na rzecz macierzystej spółki, nie może wykazać zysku z tytułu „odsprzedaży” kupionych towarów ani wrzucić w koszty wydatków na takie zakupy.
Ustalony zgodnie z tymi zasadami dochód filii podlega opodatkowaniu w Polsce, według naszych przepisów, a więc z 19-procentową stawką. Trzeba przy tym pamiętać, że zagraniczna firma, stając się polskim płatnikiem podatku dochodowego, musi prowadzić ewidencję rachunkową, a dochód uzyskany za pośrednictwem filii będzie uwzględniany także w rozliczeniu podatkowym spółki macierzystej, według zasad obowiązujących w Wielkiej Brytanii.