Klastry wspierają transformację polskiego przemysłu

  • DI
opublikowano: 28-06-2021, 14:01

Rządowa polityka dotycząca klastrów jest jednym z głównych narzędzi do realizacji transformacji cyfrowej w przemyśle i wprowadzenia Zielonego Ładu ze wsparciem funduszy unijnych z budżetu na lata 2021–2027.

Klastry to geograficzne skupiska wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących usługi, firm działających w pokrewnych sektorach, które konkurują między sobą, ale też współpracują i razem utrzymują kontakt z instytucjami, np. uniwersytetami, stowarzyszeniami branżowymi itp.

41 klastrów skupia ponad 2,5 tys. najbardziej aktywnych firm z poszczególnych sektorów i 260 tys. pracowników – wynika z badania „Benchmarking klastrów 2020” przeprowadzonego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Dane PARP uwzględniają jedynie te jednostki, które wzięły udział we wspomnianym benchmarku. Z danych Związku Klastrów, które pełniej odzwierciedlają stan polskich klastrów, wynika, że wszystkie one skupiają ponad 4 tys. firm i zatrudniają łącznie niemal 0,5 mln pracowników.

– Skala oddziaływania klastrów i organizacji klastrowych już jest znacząca, a stale się powiększa ze względu na wciąż rosnącą liczbę członków oraz poszerzającą się sieć podmiotów kooperujących z klastrami – przypomniał wicepremier Jarosław Gowin na warszawskiej konferencji „Okrągły stół klastrów”, zorganizowanej przez Platformę Przemysłu Przyszłości w ramach Tygodnia Przedsiębiorcy (21–26 czerwca 2021 r.), którego patronem medialnym jest „Puls Biznesu”.

– W Polsce dopiero uczymy się klastrowania. Wskazuje na to choćby fakt, że na zachodzie Europy klastry zatrudniają 20 proc. wszystkich pracowników sektora przemysłowego i są tak istotnym elementem europejskiej gospodarki, że bywają nazywane elitą przemysłową Europy – dodał Krzysztof Krystowski, prezes Związku Klastrów Polskich i Śląskiego Klastra Lotniczego.

Sprawdzian COVID-19

Na kolejnych posiedzeniach grupy roboczej ds. polityki klastrowej, w których biorą udział przedstawiciele klastrów, Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii, urzędów marszałkowskich i ekspertów, tworzone są rekomendacje w zakresie wspierania rozwoju klastrów w Polsce. Rząd pragnie włączać klastry w realizację różnych polityk rozwojowych, przede wszystkim w obszarze gospodarki i innowacji.

– W nowej perspektywie finansowej UE nacisk kładziony jest na cyfryzację i budowanie zielonej, mniej emisyjnej, innowacyjnej, efektywnej i bardziej konkurencyjnej ekonomii w Europie. To filary unijnych dokumentów strategicznych na najbliższe lata, ale też założenia rozwoju polskiej gospodarki, które polskie firmy, zarówno duże, średnie, jak i małe, będą wcielały w życie. Klastry powinny odgrywać jedną z kluczowych ról w realizowaniu tych założeń – podkreślił wicepremier Gowin.

Od kilku lat klastry zyskują na znaczeniu, zwłaszcza że pandemia niemal im nie zaszkodziła, a dla niektórych była nawet czasem wzrostu. W dobie apogeum pandemii firmy z polskich klastrów zintensyfikowały współpracę, m.in. zapewniając wsparcie finansowe i operacyjne dla firm zajmujących się importem i dystrybucją środków ochrony osobistej, współpracując z Agencją Rozwoju Przemysłu w tworzeniu bazy technologii, które były bezpośrednio związane z walką z wirusem COVID-19.

Perspektywy rozwoju

Instytucje publiczne odpowiadające za rozwój gospodarczy tworzą takie mechanizmy interwencji, które będą pomagały gospodarce we wprowadzaniu założonych zmian. Naturalnym miejscem dla takich działań są działające w Polsce klastry, a zwłaszcza Krajowe Klastry Kluczowe (KKK), które charakteryzują się wysoką konkurencyjnością w skali międzynarodowej i są identyfikowane na podstawie sześciu kryteriów dotyczących: zasobów ludzkich i organizacyjnych, zasobów infrastrukturalnych i finansowych, potencjału gospodarczego, zdolności do tworzenia i transferu wiedzy, działania na rzecz realizacji polityk publicznych, orientacji na klienta. KKK są wzorem sieci kooperacji – pokazują innym, jak budowa zaufania i współpracy pomaga osiągać rozwój wszystkim zaangażowanym podmiotom.

Poszczególne klastry nie tworzą grup homogenicznych – różnią się liczbą członków, ambicjami dotyczącymi zwłaszcza prac badawczo-rozwojowych i rolą, jaką odgrywają w regionalnym i krajowym ekosystemie gospodarczym.

– W trakcie debat z partnerami klastrowymi i przedstawicielami władz regionalnych wspólnie wyróżniliśmy: klastry zalążkowe, kluczowe i wzrostowe – przypomniała Beata Lubos, dyrektor Departamentu Innowacji w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii.

– Będziemy pilnowali, by instrumenty wsparcia klastrów oddziaływały na nie w sposób synergiczny, ze szczególnym uwzględnieniem regionalnego wspomagania klastrów zalążkowych i wzrostowych – zaznaczyła.

Polityka klastrowa rządu, stworzenie przez resort rozwoju Fundacji Platforma Przemysłu Przyszłości mającej na celu wspomaganie wzrostu konkurencyjności przedsiębiorców i ich rozwoju w kierunku przemysłu 4.0 to działania przyjmowane z uznaniem w środowiskach sieci przemysłowych.

– Potencjał rozwoju polskich klastrów jest duży. Na razie osiągnęliśmy wstępny etap rozwoju. Teraz, dzięki realizowaniu polityki klastrowej, pojawia się szansa na pełny rozwój. Gdy do niego dojdzie, polskie klastry będą zdolne, by mierzyć się z najmocniejszymi w Europie – wyznał Krzysztof Krystowski, prezes Związku Pracodawców Klastry Polskie.

Współpraca fundamentem

Ważną rolę w rozwoju polskich klastrów odgrywają możliwości ich kontaktowania się i pogłębiania ich relacji polskich z zagranicznymi odpowiednikami. Platformą współpracy międzynarodowej jest powołany niespełna dwa lata temu European Clusters Alliance (ECA). Organizacja ta pomaga klastrom szukać dla siebie nowych możliwości rozwojowych na rynkach globalnych. Temu samemu celowi służy portal ECCP (European Cluster Collaboration Platform), finansowany przez KE, a służący komunikowaniu się klastrów w skali nie tylko Europy, ale i świata.

– Działaniem, na którym się obecnie skupiamy, jest tworzenie „platformy cyfrowej” służącej polskim klastrom. Chcemy ją nieodpłatnie udostępnić klastrom w grudniu 2021 r. Liczymy, że wówczas będzie wyposażona w funkcjonalności znane z mediów społecznościowych i posłuży klastrom do wymiany doświadczeń, wiedzy oraz promowania dobrych praktyk w zakresie transformacji cyfrowej i budowania zielonego ładu. W 2022 r. ruszą pierwsze projekty unijne finansowane z perspektywy budżetowej 2021–2027. Byłoby wspaniale, gdyby klastry budowały z nami konsorcja w celu zgłaszania projektów rozwiązujących potrzeby naszego przemysłu o charakterze horyzontalnym czy przekrojowym – mówiła Aleksandra Ścibich-Kopiec, prezes zarządu Platformy Przemysłu Przyszłości.

(POL)

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Polecane