Dziś prezentujemy odpowiedzi na pytania skierowane do nas przez samorządowców.
Czy dokonanie przez gminę darowizny prawa własności nieruchomości gruntowej lub zabudowanej:
- na rzecz skarbu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego np. powiatu,
- na rzecz skarbu państwa, który jest jej użytkownikiem wieczystym podlega opodatkowaniu?
Odpowiedź zawarta jest w przepisie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT stanowiącego, iż przez dostawę towarów, czyli czynność opodatkowaną, rozumie się także przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem oraz wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny. Warunek: podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.
Jeżeli gmina nie miała prawa do rozliczenia VAT naliczonego przy zakupie lub budowie nieruchomości, nie ciąży na niej obowiązek opodatkowania dokonanej darowizny. Taka jest aktualna interpretacja Ministerstwa Finansów. Są jednak wątpliwości.
— Uważam, że z uwagi na odesłanie zastosowane w art. 7 ust. 1, każde przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jest odpłatną dostawą. Zatem — o ile wykonywane jest w ramach prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej — według definicji w ustawie o VAT podlega opodatkowaniu — twierdzi Radosław Kowalski z Centrum Doradztwa i Edukacji.
Czy dokonanie zamiany pomiędzy gminą a spółdzielnią mieszkaniową, polegającej na rozwiązaniu prawa użytkowania wieczystego gruntów w zamian za jego ustanowienie na innym terenie, dokonywanej bez wzajemnych rozliczeń finansowych, będzie czynnością opodatkowaną w zakresie dotyczącym:
- rozwiązania prawa użytkowania wieczystego
- oddania gruntu w użytkowanie wieczyste
Taka zamiana jest wzajemnym świadczeniem usługi i będzie czynnością opodatkowaną — oczywiście tylko w przypadku oddania gruntu w wieczyste użytkowanie. Ponieważ strony uzgodniły wartość transakcji, zobowiązania wynikające z wystawionych z tego tytułu faktur mogą zostać rozliczone poprzez kompensatę rozrachunków.
Gmina jest właścicielem nieruchomości gruntowej, oddanej w wieczyste użytkowanie osobie fizycznej lub prawnej. Czy odpłatne nabycie przez gminę prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, prowadzące w efekcie do wygaśnięcia tego prawa (konfuzja praw), stanowi dostawę towaru w myśl ustawy o VAT?
W takim przypadku gmina jest nabywcą, nie świadczy usługi i nie dokonuje dostawy. Ewentualne zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług leży po stronie dotychczasowego użytkownika, który obecnie rezygnuje z dalszego korzystania z gruntu i „odsprzedaje” swoje prawo gminie za uzgodnionym wynagrodzeniem. Opodatkowanie tego wynagrodzenia zależy od faktu, czy dotychczasowy użytkownik jest podatnikiem VAT i wykonuje czynność w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.
Gmina jest właścicielem lokalu użytkowego znajdującego się w budynku wielomieszkaniowym, który stanowi towar używany w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Czy sprzedaż tego lokalu użytkowego podlegać będzie zwolnieniu z podatku VAT?
Zwolnione z podatku są dostawy towarów używanych, pod warunkiem, że w stosunku do nich nie przysługiwało dokonującemu dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zwolnienie to dotyczy również używanych budynków i budowli lub ich części, będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Z przepisu tego wynika, że lokal użytkowy, stanowiący towar używany, może korzystać ze zwolnienia — pod warunkiem, iż gminie nie przysługiwało prawo rozliczenia VAT naliczonego przy jego nabyciu.
Czy przy sprzedaży przed 1 maja 2004 r. nieruchomości gruntowej, z rozłożeniem płatności na raty — należy naliczyć podatek od należności, które wpływają na rzecz gminy z tego tytułu, czyli od kwot poszczególnych rat.
— Nie. Dostawa nieruchomości została wykonana pod rządami starej ustawy; wówczas ustalona została cena oraz sposób opodatkowania transakcji, czyli brak obowiązku w VAT. Rozłożenie płatności na raty nie może zwiększyć ceny już po dokonaniu sprzedaży — odpowiada Radosław Kowalski.