Kodeks karny skarbowy spóźnia się na starcie

Jacek Zalewski
opublikowano: 14-07-1999, 00:00

Kodeks karny skarbowy spóźnia się na starcie

Po krótkiej i bezkonfliktowej dyskusji Sejm głosami wszystkich klubów skierował do komisji rządowy projekt kodeksu karnego skarbowego, wraz z przepisami wprowadzającymi. Ambitnym, ale chyba nierealnym zamierzeniem ustawodawcy jest wprowadzenie kodeksu w życie z dniem 17 października 1999 r. Rząd i parlament gorączkowo usiłują nadrobić ogromnie ważną dla budżetu państwa i całej gospodarki opieszałość prawną. Nowe uregulowanie odpowiedzialności karnej za niepłacenie podatków pozostało przecież o ponad rok w tyle za innymi kodyfikacjami.

KODEKS ma zastąpić ustawę karną skarbową, pochodzącą z innej epoki (1971 r.) i — mimo kilkudziesięciu nowelizacji — anachroniczną wobec potrzeb gospodarki rynkowej. Przy okazji w jednym akcie prawnym zebrane zostaną przepisy karne, rozproszone dotychczas w różnych ustawach z zakresu prawa finansowego. Będzie to praktyczna realizacja idei, aby w jak najszerszym zakresie skodyfikować przepisy karnoskarbowe. Od dnia wejścia kks w życie nie powinna już obowiązywać żadna ustawa szczególna, dotycząca odpowiedzialności za przestępstwa i wykroczenia skarbowe.

REWOLUCYJNYM rozwiązaniem nowego kks jest przekazanie wszystkich przestępstw i wykroczeń skarbowych do wyłącznej kompetencji sądów karnych. Tym samym definitywnie zlikwidowane zostaje w Polsce funkcjonujące od prawie osiemdziesięciu lat — przez okres II RP, PRL i III RP — orzecznictwo finansowych organów administracji państwowej. Izby i urzędy skarbowe, urzędy celne, samorządowe kolegia odwoławcze oraz wójtowie i burmistrzowie stracą większość dotychczasowych uprawnień.

FILOZOFIĄ kks staje się karanie za przestępstwa i wykroczenia pieniężne przede wszystkim pieniężnie, choć zachowuje się — dla niepoprawnych — ograniczenie wolności i nawet pozbawienie wolności. Istotną nowością jest likwidacja tradycyjnych oznaczeń kwotowych. Wysokość grzywien opiera się na indeksowanym wskaźniku bazowym, czyli najniższym miesięcznym wynagrodzeniu. Tzw. stawka dzienna grzywny za przestępstwa ustalana jest przez sąd indywidualnie dla każdego sprawcy i waha się od 1/30 najniższego miesięcznego wynagrodzenia (dziś wynosiłaby 17,60 zł) do jej 400-krotności (czyli 7040 zł). Natomiast liczba zasądzonych stawek może wynosić od 10 do 720, zaś po nadzwyczajnym obostrzeniu kary — aż do 1080.

DO WEJŚCIA kks w życie jeszcze daleko, ale już słychać powszechne wołanie, że jeśli niewydolnym sądom z dnia na dzień dojdą tysiące spraw skarbowych — to przybity zostanie ostatni gwóźdź do trumny polskiego sądownictwa. Ministerstwo Sprawiedliwości zachowuje natomiast urzędowy optymizm, postrzegając sieć sądów grodzkich jako lek na całe zło. Będą one rozpatrywać sprawy skarbowe o wykroczenia oraz o przestępstwa, zagrożone grzywną do 720 stawek dziennych, ograniczeniem wolności lub pozbawieniem wolności do lat 2. Kara obostrzona pozostanie w gestii sądów rejonowych.

FINANSOWE organy orzekające tylko do 17 października 1999 r. — kiedy to upływają dwa lata obowiązywania Konstytucji — mają prawo orzekać w sprawach o przestępstwa skarbowe zagrożone wyłącznie karą grzywny oraz w sprawach o wykroczenia skarbowe. Teoretycznie już od tego dnia wszelkie sprawy powinny przejąć sądy. Ale kodeks pozostaje w legislacyjnym lesie. Jeśli nawet parlament po wakacyjnej przerwie nadzwyczajnie by się sprężył i pracował tylko twórczo, a prezydent w uznaniu tego skrócił czas przysługujący mu na podpis — to gdzie choćby elementarny okres vacatio legis? Wszak chodzi tu o kodeks! Bardziej właściwe i uczciwe wobec podatników wydaje się wejście kks w życie na przykład od 1 stycznia 2000 r., po przedłużeniu żywota dotychczasowej ustawy karnej skarbowej do 31 grudnia 1999.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Jacek Zalewski

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Gospodarka / Kodeks karny skarbowy spóźnia się na starcie