17 maja 2005 r. w sejmowej komisji infrastruktury odbyło się pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy prawo lotnicze. Nowelizacja jest niezbędna, by polskie prawo lotnicze spełniało wymogi ustawodawstwa Unii Europejskiej.
Z punktu widzenia pasażerów najważniejsza zmiana dotyczy implementacji do polskiego porządku prawnego wspólnych zasad odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów. W praktyce regulacja ta oznaczać będzie przyznanie prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego nowych uprawnień — m.in. do rozpatrywania skarg pasażerów na naruszenia obowiązków, dokonane przez przewoźników lotniczych. Ponadto, zgodnie z art. 205a projektu, planowane jest powołanie przy prezesie ULC odrębnej komórki organizacyjnej — Komisji Ochrony Praw Pasażerów. Jednocześnie regulacja w zakresie ochrony indywidualnych interesów nie wyłączy kompetencji Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w zakresie ochrony zbiorowych interesów pasażerów konsumentów.
Szereg zmian dotyczy także dostosowania prawa lotniczego do wymogów prawodawstwa unijnego w zakresie bezpieczeństwa lotów. Rządowy projekt przewiduje zmianę systemu organizacyjnego Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych. Polega ona na utworzeniu przedstawicielstw terenowych komisji, co ma usprawnić podejmowanie działań badawczych na miejscu wypadku oraz skrócić czas ich prowadzenia. Proponuje się również obciążyć użytkownika samolotu kosztami powstałymi w związku z zabezpieczeniem, transportem i przechowywaniem statku powietrznego, który uległ wypadkowi. Nie dotyczyłoby to jednak kosztów badań sprzętu dokonywanych przez komisję.
Ponadto projekt przewiduje implementację tzw. Safety Culture, która polega na propagowaniu konieczności dzielenia się informacją dotyczącą bezpieczeństwa lotów. Jest to zawarte w projekcie nowego art. 135b. 1 oraz projekcie rozporządzenia ministra infrastruktury w sprawie zgłaszania zdarzeń lotniczych, badania ich przyczyn i okoliczności oraz profilaktyki bezpieczeństwa lotów. Według tych regulacji, wszelkie zdarzenia lotnicze mają być obowiązkowo zgłaszane, a informacje o nich gromadzone przez prezesa ULC w komputerowej bazie danych, opartej na opracowanym przez UE programie ECCAIRS. Opierając się na niej, ULC miałby publikować coroczne informacje o stanie bezpieczeństwa lotów w lotnictwie cywilnym.
Ważną zmianę zawierają nowe art. 192a i 193. Rozszerzają one katalog podmiotów uprawnionych przez ULC do dokonywania przewozów pomiędzy Polską a państwem trzecim u obcych przewoźników lotniczych. Zmiana dotyczy przedsiębiorców zagranicznych z państw członkowskich UE i państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA). Trudno przewidzieć, czy projekt ten będzie miał szansę na uchwalenie jeszcze przez Sejm obecnej kadencji.
Anna Wietrzyńska prawnik z kancelarii Squire Sanders Wiater