Ministerstwo Sprawiedliwości (MS) realizuje zapowiedzianą przez premier Beatę Szydło reformę komorników sądowych. Zmiany zmierzają do wzięcia w karby komorników i zwiększenia kontroli ich postępowania, które w ostatnim czasie wzbudziło wiele kontrowersji i niezadowolenia społecznego. Konkretne propozycje rozwiązań, które mają znaleźć się w ustawie o komornikach sądowych, pojawiły się na stronie internetowej kancelarii premiera i zostały zapisane w wykazie prac legislacyjnych rządu. Osobą odpowiedzialną za przygotowanie projektu jest Patryk Jaki, wiceminister sprawiedliwości. Krajowa Rada Komornicza (KRK) ostro krytykuje pomysły MS i uważa, że doprowadzą do zapaści sądowej egzekucji długów.
Dokręcanie śruby
Ustawa ma m.in. uniemożliwić zajęcie przez komornika mienia osoby, która nie jest dłużnikiem. Przytrafiło się to w 2015 r. rolnikowi spod Mławy, któremu asesor komorniczy odebrał traktor tylko dlatego, że stał na posesji prawdziwego dłużnika. Wart około 100 tys. zł ciągnik został następnie sprzedany na licytacji za 40 tys. zł. Nagłośnienie sprawy przez media spowodowało, że wybuchała afera, w efekcie której zaczęto baczniej przyglądać się pracy komorników i przepisom ją regulującym.
Wiosną 2016 r. premier Beata Szydło i Zbigniew Ziobro, minister sprawiedliwości, zapowiedzieli opracowanie ustawy o komornikach sądowych, której celem będzie zmiana funkcjonowania komorników, kancelarii komorniczych, zajmowania mienia i przeprowadzania licytacji. Jedną z najważniejszych nowości będzie jasny zapis, że komornik może zająć wyłącznie ruchomości należące do dłużnika. Ponadto nie będzie mógł dokonać zajęcia ruchomości (umorzy postępowanie), jeżeli otrzymał na piśmie dowód, że nie są one własnością dłużnika.
— Zmiana jest wyrazem całkowitego niezrozumienia roli organu egzekucyjnego. Komornik nie jest uprawniony do badania własności ruchomości podlegających zajęciu. Uprawniony do tego jest wyłącznie sąd. Wprowadzenie proponowanego zapisu całkowicie udaremni egzekucje z ruchomości, gdyż dłużnik zawsze będzie dysponował dokumentem, że rzeczy sprzedał i stanowią one własność innej osoby — mówi Rafał Fronczek, prezes Krajowej Rady Komorniczej. W celu uzyskania dowodów przebieg egzekucji i czynności komorników obowiązkowo mają być nagrywane. W razie pretensji obywateli czy firm pozwoli to szybko i łatwo zweryfikować zarzuty i ewentualnie pociągnąć komornika do odpowiedzialności.
— Wprowadzenie tego obowiązku nie uwzględnia przepisów o ochronie danych osobowych i ochronie dóbr osobistych, takich jak wizerunek osoby fizycznej. Powstaje pytanie, czy osoby uczestniczące w czynnościach, np. strony, świadkowie, domownicy, mogą odmówić rejestrowania ich wizerunku, a jeżeli tak, to jaki będzie tego skutek. Ponadto ustawodawca powinien zapewnić narzędzia techniczne i finansowe na realizację obowiązku nagrywania czynności komorniczych — twierdzi Rafał Fronczek. Branża trafi pod ścisły nadzór ministra sprawiedliwości, który nie tylko będzie powoływał komorników, ale także ich zawieszał w czynnościach oraz odwoływał ze stanowiska za rażące i uporczywe naruszanie prawa.
Uderzenie po kieszeni
Prezes KRK podkreśla, że projekt MS zakłada również obniżenie opłat za czynności komornicze. — Planowane zmiany spowodują spadek przychodów o 20-40 proc. w przypadku małych kancelarii, a o 30-50 proc. dla średnich. To oznacza, że przy obecnej rentowności nie będą one przynosić żadnego dochodu. Obecnie mamy ponad 1,5 tys. kancelarii. 43 proc. komorników osiąga dochody do 10 tys. zł brutto. Jeżeli proponowane zmiany wejdą w życie, to niechybnie dojdzie do zapaści egzekucji komorniczych — twierdzi prezes KRK. Resort sprawiedliwości poinformował wczoraj „PB”, że kończy wewnętrzne uzgodnienia projektu. Ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2017 r. © Ⓟ
Zmiany u komorników
ograniczenie czynności wykonywanych przez asesorów komorniczych prowadzenie spraw z „rewiru” komorniczego, ograniczenie prowadzenia spraw z wyboru wierzyciela oświadczenia majątkowe komorników muszą zawierać dochody ze wszystkich źródeł i będą przesyłane do urzędów skarbowych komornik będzie mógł utrzymywać się wyłącznie z wynagrodzenia za pracę w kancelarii nadzór nad komornikami będą sprawować prezesi sądów rejonowych prezesi sądów będą dokonywać wizytacji i lustracji kancelarii komorniczych, składać wnioski o odwołanie komornika ze stanowiska powołanie, zawieszenie i odwołanie komornika należy do ministra sprawiedliwości na wniosek ministra sprawiedliwości urzędnicy skarbowi będą kontrolować finanse kancelarii komorniczej poszerzenie zakresu odpowiedzialności dyscyplinarnej komorników komornicy odpowiedzą dyscyplinarnie za działania swoich asesorów zakaz prowadzenia działalności gospodarczej przez Krajową Radę Komorniczą wchodzenie do domów i mieszkań dłużników tylko w asyście policji nagrywanie czynności komorników w celach dowodowych zajmowanie tylko ruchomości należących do dłużnika