Dlaczego warto robić kompleksowy przegląd zdrowia, nawet jeśli czujemy się dobrze i nie mamy objawów?
Dr Ewa Uścińska: Kompleksowy przegląd zdrowia to przede wszystkim profilaktyka – dedykowana osobom, które czują się zdrowe i nie odczuwają żadnych dolegliwości. Głównym celem takiego badania jest wczesne wykrycie czynników ryzyka chorób lub początkowej fazy schorzenia. Dzięki temu możemy zapobiec wystąpieniu choroby, zwiększyć szanse na pełne jej wyleczenie lub zapobiec progresji. Oczywiście niektórzy pacjenci przychodzą na przegląd dopiero wtedy, gdy pojawiają się drobne dolegliwości. W takim przypadku również ma to sens, ale zdecydowanie rekomenduję wykonywanie przeglądów zdrowia, zanim pojawią się objawy – to najbardziej efektywna forma profilaktyki.
Jakie schorzenia można wykryć dzięki takim badaniom?
Dobry przegląd zdrowia obejmuje diagnostykę chorób układu krążenia i nowotworowych, bo te grupy schorzeń są najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce i w innych krajach europejskich. Poza tym pozwala wykrywać powszechnie występujące zaburzenia, takie jak niedobory mikroelementów, niewydolność narządową czy zaburzenia hormonalne. W tym zakresie kluczowa jest diagnostyka laboratoryjna, która wychwytuje te drobne problemy.
Czy standardowe badania okresowe zlecone przez lekarza rodzinnego wykrywają takie ryzyka?
Standardowe badania okresowe zwykle nie obejmują szerokiego spektrum diagnostyki. Dobry przegląd zdrowia to szeroko zakrojone badania laboratoryjne i obrazowe – USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, a w niektórych grupach wiekowych także endoskopia (gastroskopia, kolonoskopia). W razie potrzeby wykonuje się także badania z użyciem mikroskopu – cytologię czy badania histopatologiczne.
Poza tym badania okresowe oznaczają konieczność udawania się na diagnostykę w różne miejsca, co sprawia, że proces jest rozciągnięty w czasie. Natomiast szpitalny przegląd zdrowia umożliwia wykonanie wielu badań i konsultacji specjalistycznych w krótkim czasie.
Ile trwają takie skonsolidowane badania?
Maksymalnie dwa dni. Przegląd jednodniowy obejmuje wszystkie badania poza endoskopią. Gdy pakiet zawiera gastroskopię i kolonoskopię, przegląd trwa dwa dni – pierwszego dnia zwykle wykonywana jest większość badań obrazowych i konsultacji specjalistycznych, a następnie realizowane jest przygotowanie do badań endoskopowych, natomiast drugiego dnia wykonywana jest gastroskopia i kolonoskopia w znieczuleniu ogólnym oraz podsumowanie stanu zdrowia i wydanie zaleceń przez lekarza prowadzącego. Tak skondensowany harmonogram nie wymaga znaczącego zaburzenia codziennych obowiązków. Niektórzy pacjenci pracują nawet podczas pobytu w szpitalu, wykorzystując wolne chwile przed komputerem.
Jakie możliwości oferuje LUX MED Szpital Św. Elżbiety w zakresie kompleksowych przeglądów?
W Szpitalu Świętej Elżbiety na warszawskim Mokotowie oferujemy kompleksowe przeglądy zdrowia, które pozwalają na wykonanie szerokiego zakresu badań w krótkim czasie. Co więcej, dzięki prowadzonej działalności medycznej w naszym szpitalu oraz w innych szpitalach LUX MED-Onkologia możemy zapewnić pacjentom dalsze leczenie wykrytych problemów klinicznych. Nasze placówki specjalizują się w chirurgii, przede wszystkim onkologicznej, co z punktu widzenia pacjenta jest ważne, ponieważ może liczyć na ciągłość opieki.
Dodatkowo dysponujemy oddziałem kardiologicznym, który umożliwia pogłębioną diagnostykę chorób układu krążenia. W razie potrzeby wykonujemy koronarografię, plastykę zwężeń w naczyniach wieńcowych z implantacją stentów, ablacje oraz specjalistyczną diagnostykę nieinwazyjną.
Czy takie przeglądy pozwalają wykrywać poważne schorzenia?
Poważne choroby wykrywane podczas przeglądów zdarzają się stosunkowo rzadko, ale konkretne przypadki pokazują ich znaczenie. Zdarzało nam się wykrywać zatory płucne, guzy mózgu, wady zastawkowe – najczęściej dwupłatkową zastawkę aortalną, endometriozę. Kilkakrotnie wykryliśmy tętniaki aorty czy raka jelita grubego. Endoskopowo usuwamy również polipy jelita grubego, które mogą być czynnikiem ryzyka nowotworu.
Częściej niż ciężkie schorzenia diagnozujemy czynniki ryzyka chorób układu krążenia: hipercholesterolemię, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, miażdżycę tętnic szyjnych. W takich przypadkach wdrażamy odpowiednie leczenie, głównie farmakologiczne, a w razie potrzeby zalecamy modyfikację stylu życia.
Jak wygląda zakres badań?
Zakres przeglądu zdrowia dostosowany jest do wieku, płci i indywidualnych potrzeb pacjenta – po wstępnym wywiadzie i badaniach USG ustalamy, które badania obrazowe wykonać. Dysponujemy szerokim zakresem rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej.
W przeglądach biorą udział specjaliści różnych dziedzin – kardiolodzy, urolodzy, ginekolodzy, w razie potrzeby możemy włączyć również innych ekspertów. Dużym udogodnieniem jest niewątpliwie to, że zdiagnozowanymi w ten sposób problemami klinicznymi możemy się zaopiekować w naszym szpitalu i zaoferować dalsze leczenie.
Jakie obawy mają pacjenci?
Najczęstsza obawa dotyczy czasochłonności badań. Pacjenci często nie są świadomi, że kompleksowy przegląd może odbyć się w krótkim czasie i w jednym miejscu. Sporadycznie zdarzają się osoby, które unikają badań, bo się czują dobrze, ale to raczej rzadkość. Niektórzy, choć nie mają wątpliwości co do sensu badań, nie czują potrzeby ich wykonywania, zwłaszcza jeśli nie odczuwają żadnych dolegliwości.
Dlaczego kompleksowy przegląd zdrowia jest szczególnie ważny dla osób prowadzących intensywny tryb życia?
Osoby aktywne zawodowo i fizycznie, żyjące w ciągłym biegu potrzebują dobrego stanu zdrowia, aby utrzymać dotychczasowy styl życia. Często trudno im jednak znaleźć czas na standardowe badania diagnostyczne, a przegląd zdrowia daje możliwość wykonania kompleksowych badań w 1-2 dni. Dodatkowo takie osoby często bagatelizują drobne dolegliwości i nie zdają sobie sprawy, że może rozwijać się jakiś problem kliniczny wymagający dalszej diagnostyki.
Wielu nie ma świadomości dotyczącej niektórych czynników ryzyka mogących prowadzić do chorób – a te czynniki można skutecznie eliminować. Ponadto osoby aktywne zawodowo często doświadczają dużego stresu. Wykonanie przeglądu zdrowia i upewnienie się, że wszystko jest w porządku, pomaga go zmniejszyć – daje poczucie kontroli.
Jakie korzyści daje regularne wykonywanie przeglądów zdrowia?
Po pierwsze, w trakcie przeglądu często wykrywa się drobne zmiany, które nie są chorobą, ale wymagają obserwacji. Dzięki temu możemy śledzić znane już zmiany i upewnić się, że nie stanowią one zagrożenia życia.
Po drugie, większość osób ma czynniki ryzyka chorób układu krążenia – jak dyslipidemia, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, nadwaga czy niewłaściwa dieta. Kompleksowy przegląd zdrowia uświadamia pacjentowi istnienie takich czynników i pokazuje, że można je eliminować.
Dodatkowo, powtarzalność badań jest bardzo ważna – porównując wyniki sprzed dwóch lat z aktualnymi, możemy ocenić, czy pacjent wprowadził zalecane zmiany i czy jego stan zdrowia się poprawił. To daje realny wgląd w skuteczność działań profilaktycznych i motywuje do dbania o zdrowie.
Jaką rolę w kompleksowym przeglądzie zdrowia odgrywa diagnostyka onkologiczna?
Jest ona istotnym elementem przeglądów zdrowia, nawet jeśli dotyczą młodych osób. W praktyce diagnostyka onkologiczna opiera się na badaniach obrazowych, a także konsultacjach specjalistycznych i pobieraniu materiału do badań cytologicznych czy histopatologicznych. Na przykład kobieta w wieku około 30 lat zwykle nie potrzebuje szerokiego zakresu badań, w takim przypadku wykonuje się jednak szczegółowe badania USG – piersi i narządów jamy brzusznej – oraz konsultację ginekologiczną z pobraniem cytologii. Pozwala to wykryć zmiany potencjalnie onkologiczne już na wczesnym etapie.
Gdyby miała Pani przekonać zapracowanego menedżera czy przedsiębiorcę do jednego działania, które pomoże mu realnie zadbać o zdrowie, co by to było?
Trudno wybrać jedno działanie – kluczowe są odpowiednia dieta, regularna aktywność fizyczna i systematyczne badania. Jeśli miałabym wskazać jedno, to byłaby regularna aktywność fizyczna, bo korzystnie wpływa ona na układ krążenia, redukuje czynniki ryzyka i daje poczucie zdrowia. Oczywiście nie zastąpi ona jednak diety ani badań, które również odgrywają istotną rolę w profilaktyce i poprawiają rokowania zdrowotne w przyszłości.
Partnerem publikacji są Szpitale LUX MED-Onkologia
