IV.Sytuacja w sektorze finansów publicznych.
1. W lutym br. poprawiła się sytuacja dochodowa budżetu państwa - wpływy podatkowe były o 12,7% wyższe niż przed rokiem. W okresie styczeń-luty dochody budżetu ukształtowały się na poziomie zbliżonym do zanotowanego w analogicznym okresie 2001 r., a dochody podatkowe były o 3,2% wyższe. Stopień wykonania deficytu budżetowego wyniósł po lutym 34,3% limitu zaplanowanego w uchwalonej Ustawie budżetowej na rok 2002. 2. Jednakże według obecnych prognoz deficyt ekonomiczny w 2002 r. utrzyma się na bardzo wysokim poziomie (5% PKB), zbliżonym do zanotowanego w 2001 r.
3. Wysoka podaż papierów skarbowych niezbędna dla sfinansowania potrzeb pożyczkowych budżetu - wynik dużego deficytu i małych przychodów z prywatyzacji:
•przyczynia sie do utrzymywania wysokiego poziomu długoterminowych
rynkowych stóp procentowych;
•ogranicza mozliwości finansowania rozwoju przedsiębiorstw;
• wywołuje napływ zagranicznego kapitału portfelowego lokowanego w obligacje rządowe, czym przyczynia się do umacniania kursu złotego nie wzmacniając zarazem - w odróżnieniu od bezpośrednich inwestycji zagranicznych - konkurencyjności gospodarki.
Dlatego konieczne jest podjęcie zdecydowanych działań dla obniżenia deficytu ekonomicznego sektora finansów publicznych.
V.Podaż pieniądza, kredyty, stopy procentowe.
1. Tempo wzrostu podaży pieniądza ogółem (M2) w skali roku obniżyło się do 11,4% z 12,3% w styczniu br. Z analiz przeprowadzonych w NBP wynika, że występowanie dynamiki podaży pieniądza przekraczającej 10% w krajach o niskiej inflacji było zjawiskiem bardzo rzadkim.
2. Gotówka w obiegu (poza kasami banków) wzrosła w lutym br. o 1,2 mld zl (o 3,2%) w porównaniu ze stanem na koniec stycznia. Dynamika w skali roku wzrosła z 15% w styczniu br. do 16,7%. Przyczyny tego zjawiska i jego możliwe skutki dla inflacji wymagają dalszego, dokładnego rozpoznania.
3. Dalszemu zmniejszeniu (z 9,6% w styczniu br. do 7,9%) uległo roczne tempo przyrostu depozytów złotowych osób prywatnych.
W styczniu i lutym br. miesięczne tempo przyrostu bankowych depozytów złotowych jest zdecydowanie niższe niż w analogicznych okresach lat ubiegłych. Dostępne informacje wskazują, że mniejsza dynamika depozytów bankowych w br. nie jest związana z kierowaniem środków w alternatywne formy oszczędzania - przyrost aktywów funduszy inwestycyjnych i wielkość sprzedaży obligacji powróciły do poziomu notowanego przed listopadem ub.r.
Dynamika depozytów walutowych gospodarstw domowych, wzrosła do 16,8% z 16,3% przed miesiacem. Jednak przyrost sumy depozytów walutowych w wyrażeniu złotowym nastpąpił przy spadku stanu środków na tych rachunkach w ujęciu dolarowym i wynikał z deprecjacji kursu złotego.
4. W lutym br. dynamika kredytów dla osób prywatnych wzrosła z 14,4% w styczniu br. do 14,7%. Tempo przyrostu kredytów dla przedsiębiorstw w skali roku obniżyło się z 5,2% do 4,7% w lutym br.
5. Duży niedobór dochodów budżetu przy niewielkich wpływach z prywatyzacji powoduje wzrost potrzeb pożyczkowych sektora publicznego. W lutym br. zadłużenie netto sektora budżetowego w systemie bankowym wzrosło o 3,2%, a dynamika dwunastomiesięczna wyniosła 50%. Luty był kolejnym miesiącem zwiększenia się roli sektora budżetowego w kreacji pieniądza ogółem. Relacja zadłużenia netto sektora budżetowego do M2 wzrosła z 15,4% w lutym 2001 r. i 20,3% w styczniu br. do 20,7%.
6. W lutym br. w reakcji na styczniową obniżkę podstawowych stóp procentowych NBP banki przeprowadziły znaczne korekty oprocentowania depozytów i kredytów. Przeciętne oprocentowanie depozytów złotowych osób prywatnych zostało zredukowane z 7,7% w styczniu br. do 6,6% (najmniejszym zmianom podlegało oprocentowanie rachunków oszczędnościowo-rozrachunkowych - ROR). Znacznie obniżone zostało oprocentowanie kredytów konsumpcyjnych dla osób prywatnych - średnio o 1,6 pkt. proc. i był to najgłębszy spadek od początku 2001 r. Skala redukcji średniego oprocentowania kredytów dla podmiotów gospodarczych była zbliżona do odnotowanej w styczniu br. i wyniosła ok. 0,5 pkt. proc. W ciągu ostatniego roku wzrosło zróżnicowanie oprocentowania kredytów oferowanego przez banki komercyjne: w lutym 2001 r. oprocentowanie 1-rocznego kredytu dla podmiotów gospodarczych wahało się w przedziale 19,4 - 24,4%, podczas gdy w lutym br. od 10,9 do 20,7%.
7. Obserwowane ostatnio tendencje w zakresie kształtowania się agregatów monetarnych; utrzymujące się wysokie tempo przyrostu podaży pieniądza, spadek dynamiki depozytów, wzrost dynamiki gotówki w obiegu, moga w przyszłości utrudniać stabilizowanie i dalsze obniżanie inflacji.
VI.Ceny, oczekiwania inflacyjne.
1. Wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w skali roku wyniósł w lutym br. 3,5%, czyli nieznacznie powyżej wielkości odnotowanej w ubiegłym miesiącu (3,4%). Na wzrost CPI najsilniej oddziaływał wzrost cen związanych z użytkowaniem mieszkania i nośników energii, natomiast hamująco na inflację wpływały ceny odzieży i obuwia oraz przede wszystkim spadające ceny paliw.
2. W ciagu kilku najbliższych miesięcy jest prawdopodobny dalszy spadek wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych. Najniższy poziom powinien zostać osiągnięty w maju br., co będzie spowodowane tzw. efektem bazy, czyli wyjatkowo wysokim wzrostem cen w maju 2001 r., który wynikał głównie z zaburzenia w sezonowości cen owoców oraz znacznej podwyżki cen leków i opłat za abonament telefoniczny. Obecne prognozy przewidują stopniowy wzrost wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w dalszej części roku.
3. W lutym 2002 r. - w porównaniu ze styczniem - większość miar inflacji bazowej w ujęciu dwunastomiesięcznym obniżyła się, a inflacja „netto" (po wyłączeniu cen żywności i cen paliw) utrzymała się na poziomie obserwowanym przed miesiącem (4,7%):
•15% średnia obcięta z 3,5% do 3,2%;
•inflacja po wyłączeniu cen kontrolowanych z 3,2% do 3,1%;
•inflacja po wyłączeniu cen o największej zmienności z 2,9% do 2,8%
•inflacja po wyłączeniu cen o największej zmienności i cen paliw z 3,4% do 3,3%.
Kształtowanie się wskaźnika inflacji „netto" powyżej CPI potwierdza tezę o korzystnym wpływie na inflację wyłączanych w tym wskaźniku grup towarów, czyli żywności i paliw. Tendencja spadkowa pozostałych miar inflacji bazowej wskazuje jednak, że obserwowany spadek inflacji dotyczy wszystkich głównych grup towarów i usług konsumpcyjnych i nie jest spowodowany jedynie czynnikami potencjalnie przejściowymi.