III Uwarunkowania zewnętrzne 1. Pojawiają się wyraźne oznaki spowolnienia gospodarczego w strefie euro. Szczególnie widoczne są one w Niemczech, gdzie lipiec był siódmym miesiącem wzrostu bezrobocia. Najnowsze prognozy przewidują, że wzrost gospodarczy w Niemczech nieznacznie przekroczy jeden procent, wobec trzech procent przed rokiem. 2. Wzrosła niepewność dotycząca perspektyw gospodarki amerykańskiej. W czerwcu i lipcu br. sprzedaż detaliczna w Stanach Zjednoczonych obniżyła się w stosunku do analogicznego okresu ubiegłego roku. Spowolnienie w sektorze wytwórczym zaczyna sie przenosić na inne sektory. 3. W lipcu bieżącego roku nastąpił spadek cen ropy na rynkach światowych. Obecnie kształtują się one na poziomie około 25 USD za baryłkę. Producenci ropy naftowej zrzeszeni w OPEC zapowiadają od września obniżenie produkcji ropy o jeden milion baryłek dziennie. Jednak nie powinno to spowodować znacznego wzrostu cen tego surowca w związku ze spadającym popytem. W br uwarunkowania zewnętrzne sprzyjają obniżaniu inflacji. Sytuacja na światowych rynkach ropy w br. jest korzystna, a ryzyko pojawienia się impulsu inflacyjnego z rynku paliw jest niewielkie. Prognozy wskazują, że wzrost gospodarczy na świecie będzie wyraźnie wolniejszy niż w ubiegłym roku i niż oczekiwano, co może negatywnie wpłynąć na polski eksport. IV. Bilans płatniczy, kurs walutowy. 1. W czerwcu br. deficyt na rachunku obrotów bieżących na bazie płatności wyniósł 952 mln USD (wobec 734 mln USD w maju br. oraz 836 mln USD w czerwcu ubiegłego roku). Należy zaznaczyć, że duży deficyt na rachunku obrotów bieżących w czerwcu br. wynikał przede wszystkim ze znacznego deficytu na rachunku dochodów. (407 mln USD). W czerwcu br. eksport wyniósł 2.553 mln USD (wobec 2.473 mln USD w maju br i 2.397 mln USD w czerwcu 2000), natomiast import 3.410 mln USD (3.638 mln USD w maju br i 3.439 mln USD w czerwcu 2000). Deficyt handlowy wyniósł 857 mln USD i był niższy niż w maju br (1.165 mln USD) i niższy niż w czerwcu 2000 (1.042 mln USD). W I półroczu br. deficyt na rachunku obrotów bieżących wyniósł 4.376 mln USD i w porównaniu z tym samym okresem roku ubiegłego zmniejszył się o 1.235 milionów USD. 2. Kurs złotego w lipcu br. uległ deprecjacji. Średni kurs wobec dolara wyniósł 4,19 zł (3,97 w czerwcu), a wobec euro 3,6 (3,39 w czerwcu).
Pojawienie się informacji o problemach z projektem budżetu na rok 2002 wywołało dalsze osłabienie złotego. Kurs polskiej waluty kształtuje się obecnie na poziomie 4,25 - 4,3 za dolara i 3,9 zł za euro. W czerwcu br wzrósł deficyt na rachunku obrotów bieżących. Główną tego przyczyną był znaczący deficyt na rachunku dochodów. Deficyt handlowy w czerwcu br. był niższy niż w maju br i niższy niż w czerwcu 2000. Wynikało to z wyższego eksportu i niższego importu. W lipcu br kurs złotego uległ deprecjacji. Pojawienie się informacji o problemach z projektem budżetu na rok 2002 wywołało dalsze osłabienie polskiej waluty w sierpniu. Dotychczasowa deprecjacja złotego nie powinna znacząco wpłynąć na procesy inflacyjne. V. Podaż, popyt, sytuacja na rynku pracy i dochody. 1. Produkcja sprzedana przemysłu w lipcu br. była o 1,1 procent wyższa niż przed rokiem (w czerwcu br. wystąpił jej spadek o 4,8 procent). Po uzwględnieniu różnicy w ilości dni roboczych produkcja przemysłowa w lipcu br. ukształtowała się na poziomie zbliżonym do lipca 2000 roku. Produkcja budowlano-montażowa była o 10,4 procent niższa niż przed rokiem (w czerwcu br. spadek wyniósł 10,0 procent). 2. Sprzedaż detaliczna w lipcu br. była nominalnie o 1,5 procent większa niż przed rokiem. Realnie ukszałtowała się na poziomie zbliżonym do lipca ubiegłego roku. 3. Zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw obniżyło się w lipcu br. o 0,5 procent w porównaniu z czerwcem br. i było niższe o 3,5 procent niż przed rokiem. 4. Stopa bezrobocia wzrosła do 15,9 procent. Liczba zarejestrowanych bezrobotnych wzrosła o 22,3 tysiące, podczas gdy przed rokiem wzrost liczby bezrobotnych wyniósł 40,2 tysiące. 5. Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wzrosło o 2,3 procent w porównaniu z czerwcem. W porównaniu z lipcem 2000 r. zwiększyło się nominalnie o 8,0 procent, a realnie wzrosło o 2,9 procent. W okresie styczeń-lipiec 2001 r. przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wzrosło o 7,5 procent w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku (wzrost realny wyniósł 0,9 procent). 6. W czerwcu br. przeprowadzono waloryzację rent i emerytur. W jej wyniku przeciętna emerytura i renta pracownicza była nominalnie o 14,5 procent wyższa niż przed rokiem, a jej siła nabywcza zwiększyła się o 8,1 procent. Sytuacja w sferze realnej gospodarki wskazuje na niewielkie niebezpieczeństwo znacznego impulsu inflacyjnego w najbliższym okresie. Można jednak oczekiwać zwiększenia popytu w wyniku znacznego wzrostu siły nabywczej emerytur i rent oraz wypłat odszkodowań i rekompensat. W porównaniu z czerwcem br. poprawiły się oceny przedsiębiorstw przemysłowych dotyczące przyszłego popytu i produkcji, a przedsiębiorstwa handlowe sygnalizowały znacznie zmiejszenie ograniczeń sprzedaży. VI. Sytuacja w sektorze finansów publicznych. 1. W lipcu br. deficyt budżetowy zwiększył się o 672 miliony złotych do 19,4 miliarda złotych (94,3 procent planu rocznego przed nowelizacją). Sejm uchwalił nowelizację budżetu, zwiększajac deficyt o 8,6 miliarda złotych (do 29,1 miliarda złotych). 2. Utrzymuje sie niepewność co do przychodów z prywatyzacji. W okresie styczeń-lipiec wyniosły one jedynie 2,1 miliarda złotych, co stanowi 11,8 procent z planowanych 18 miliardów złotych. Deficyt ekonomiczny w roku bieżącym ma wynieść ok. 4 proc. PKB. Będzie zatem zdecydowanie wyższy niż pierwotnie planowano i wyższy niż w roku ubiegłym.
(Reuters Serwis Polski, tel +48 22 653 9700, fax +48 22 653 9780, [email protected]))