Przede wszystkim trzeba pamiętać, że fundusze inwestycyjne dzielą się na otwarte (FIO) i zamknięte (FIZ).
FIO sprzedają tzw. jednostki uczestnictwa. Można je nabyć i sprzedać w dowolnym momencie inwestycji. Zazwyczaj są one wyceniane codziennie (w dni robocze). Natomiast FIZ charakteryzują się ograniczonym dostępem dla inwestorów. Emitują certyfikaty inwestycyjne, a nie jednostki uczestnictwa, jak FIO. Certyfikaty można nabyć na dwa sposoby — albo kupując certyfikaty na rynku pierwotnym w drodze zapisów podczas publicznej subskrypcji, albo kupując certyfikaty w obrocie na rynku wtórnym (Giełda Papierów Wartościowych lub MTS-CeTO). Zazwyczaj ograniczona jest też możliwość wyjścia z FIZ i zamknięcia inwestycji. TFI określają również, kiedy nastąpi likwidacja funduszu, w trakcie której certyfikaty są odkupywane przez TFI od inwestorów.
Niektóre fundusze zamknięte mogą zapewnić pełną ochronę kapitału lub określony, niewielki zysk. Wówczas fundusz gwarantuje uczestnikowi wypłatę co najmniej takiej samej kwoty, jaką zainwestował.
Rodzaje FIO
1 Fundusze akcji
Inwestują przede wszystkim w akcje oraz inne udziałowe papiery wartościowe (prawa do akcji, kwity depozytowe). Cechują się największym ryzykiem inwestycyjnym.
Rekomendowany minimalny czas inwestycji: 5 lat.
2 Fundusze stabilnego wzrostu
Inwestują do 40 proc. aktywów w akcje i instrumenty o podobnym charakterze, zaś pozostałą część aktywów w papiery dłużne. Stopy zwrotu funduszy stabilnego wzrostu są zwykle wyższe niż funduszy obligacji, cechuje je jednak wyższy poziom ryzyka.
Rekomendowany minimalny czas inwestycji — 3 lata.
3 Fundusze pieniężne
Inwestują w krótkoterminowe instrumenty dłużne, czyli bony skarbowe i pieniężne, bankowe papiery wartościowe (certyfikaty depozytowe, bony oszczędnościowe itp.), krótkoterminowe weksle komercyjne, lokaty bankowe oraz instrumenty o podobnym charakterze. Jest to najbezpieczniejszy typ funduszy inwestycyjnych. Ryzyko utraty części kapitału nawet w bardzo krótkim okresie jest znikome. Niemniej rekomendowany minimalny czas inwestycji to kilka miesięcy.
4 Fundusze obligacji
Inwestują w średnio- i długoterminowe dłużne papiery wartościowe, przede wszystkim w obligacje skarbowe, obligacje komunalne oraz w obligacje przedsiębiorstw, czyli papiery komercyjne. Choć fundusze obligacji zaliczane są do produktów bezpiecznych, część z nich może w krótkim lub nawet średnim okresie przynieść umiarkowaną stratę.
Rekomendowany minimalny czas inwestycji — 2 lata.
5 Fundusze zrównoważone
Inwestują 30-70 proc. środków w akcje, a pozostałą część portfela w obligacje. Ich potencjalny zysk i ryzyko są tym większe, im większy udział w portfelu mają instrumenty ryzykowne. Rekomendowany minimalny czas inwestycji: 5 lat.