Przy niestabilnej sytuacji na rynkach finansowych inwestorzy powinni uważniej dobierać spółki do portfela i lokować kapitał długoterminowo. Ważne jest też zaangażowanie w zarządzanie firmą — wynika z doświadczeń przedstawicieli największych banków i funduszy inwestycyjnych. Najwięksi inwestorzy na świecie już przykładają coraz większą wagę do odpowiedzialnego inwestowania.
Oznacza to, że w ocenie kondycji spółek coraz istotniejsze stają się dane pozafinansowe, które pozwalają na lepsze poznanie firmy i uzyskanie odpowiedzi na pytania, czy warto w nią zainwestować na dłużej i jakie są możliwości zminimalizowania ryzyka inwestycyjnego.
Odpowiedzialność i kalkulacja
Inwestycje odpowiedzialne społecznie, czyli SRI (od ang. Socially Responsible Investing) nabrały szczególnego znaczenia, kiedy okazało się, że indeksy grupujące spółki spełniające takie kryteria nie tylko nie ustępują najpopularniejszym wskaźnikom szerokiego rynku takim jak S&P 500 czy MSCI World, ale mogą nawet zachowywać się lepiej, co widać po warszawskim RESPECT Index.
Dowiedziono też, że firmy uznane za odpowiedzialne społecznie mają wyższą rentowność kapitałów własnych nawet w czasach kryzysowych. Inwestorzy poszukujący wysokich stóp zwrotu z inwestycji powinni więc szukać właśnie takich firm. I nie chodzi tu o wyższe idee, często nazywane etycznymi, ale proste przesłanki. Spółka, w której pracownicy są zadowoleni z warunków pracy, nie będzie zagrożona strajkiem, a więc przestojem w produkcji, a wdrażająca nowe technologie, pozwalające na oszczędności na zużyciu surowców energetycznych, będzie generowała niższe koszty.
Daleka droga do standardów
Odpowiedzialne inwestowanie nie jest jeszcze bardzo popularne w Polsce. Wciąż brakuje dużych funduszy inwestycyjnych, które popatrzyłyby na wskaźniki pozafinansowe i wymuszałyby na spółkach ich raportowanie.
Polska, mimo że jest dużym rynkiem w Europie Środkowej, wciąż jest pomijana pod tym względem przez globalnych graczy, mimo że funduszy inwestujących odpowiedzialnie jest na świecie coraz więcej. Od 2007 wartość aktywów SRI wzrosła ponad 300-krotnie. Wzrost ten ominął Polskę.
Robert Sroka, ekspert ds. CSR Pracodawców RP, podkreśla, że najwięksi gracze nie interesują się naszym rynkiem, ponieważ polskie spółki nie raportują wskaźników pozafinansowych albo robią to bardzo słabo. Z 500 największych firm wedługzestawienia „Rzeczpospolitej”, tylko 12 takie raporty sporządza. W porównaniu z 98 proc. spółek, wchodzących w skład indeksu FTSE, które takie opracowania przygotowują, to kropla w morzu.
Spotkanie to niezaangażowanie
Zagraniczni, globalni gracze zwracają również uwagę na barierę językową. Mieliby szanse przeanalizować dane i zastanowić się, czy wejść na polski rynek, gdyby mogli przeczytać opracowania w języku angielskim.
Tracą na tym inwestorzy indywidualni i posiadacze jednostek funduszy akcyjnych inwestujących na warszawskiej GPW, ponieważ większe zainteresowanie polskim rynkiem pozytywnie wpłynęłoby na jego kondycję. Traci na tym również skarb państwa przy prywatyzacjach, ponieważ większa przejrzystość sprzedawanych spółek przekładałaby się na lepsze warunki transakcji. Z perspektywy polskich inwestorów instytucjonalnych też nie jest lepiej.
Wprawdzie analitycy i zarządzający funduszami inwestycyjnymi i emerytalnymi spotykają się z przedstawicielami spółek, które mają w portfelach (albo chcą mieć), ale częściej jeżdżą, żeby się dowiedzieć, co słychać w firmie i w branży, a niepodpowiadać, w jaki sposób można rozwiązywać problemy. Są to więc na ogół zwykłe spotkania, rzadziej zaangażowanie.
Nowy rok, nowe możliwości
Sytuacja może się powoli zmieniać dzięki nowym kanałom przekazu oraz rekomendacjom Komisji Nadzoru Finansowego i Giełdy Papierów Wartościowych, które umożliwiają nie tylko inwestorom instytucjonalnym, ale również indywidualnym uczestniczyć on-line w posiedzeniach rad nadzorczych spółek i zarządów.
Poza tym Polska jako członek Unii Europejskiej musi działać na rzecz zrównoważonego rozwoju ekonomicznego, społecznego i środowiskowego, a bez współdziałania z biznesem nie osiągnie tego.
Tymczasem Komisja Europejska przygotowuje komunikat na temat społecznej odpowiedzialności biznesu, który ma się ukazać na początku przyszłego roku. Jego głównym tematem jest narzucenie obowiązku raportowania wskaźników finansowych przynajmniej przez największe firmy. Od nowego roku będą też obowiązywały nowe zasady ładu korporacyjnego na GPW.
Wkrótce przeanalizujemy „etyczne” inwestycje na GPW
Odpowiedzialne inwestowanie (Responsible Investing, RI) to inwestowanie w spółki, które przestrzegają ładu korporacyjnego (Envi ronment, Society, Governance; ESG) oraz norm społecznych i środowiskowych.