Faktura wystawiona przez nieuprawniony podmiot nie daje prawa do odliczenia podatku VAT.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT, w przypadku gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami, fakturami korygującymi bądź ich duplikatami wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących, dokumenty te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Są metody
Obowiązujące przepisy nie dają podatnikom VAT możliwości stuprocentowego zabezpieczenia się przed ryzykiem zakwestionowania przez organy podatkowe prawa do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z dokumentów wystawionych przez kontrahenta nie mającego prawa do ich wystawienia. Brak jest szczegółowych rozwiązań prawnych regulujących tę kwestię. Na szczęście jednak, podatnik nie jest w tej sytuacji całkowicie bezbronny i posiada pewne możliwości zabezpieczenia się przed omawianym ryzykiem.
Po pierwsze, może poprosić kontrahenta o okazanie możliwie aktualnego potwierdzenia rejestracji jako podatnika VAT. Potwierdzenie ma walor dokumentu urzędowego, wydawanego przez urząd skarbowy, co oznacza, że w tym przypadku kontrahent ma niewielką możliwość nieuczciwego działania (w grę wchodzi jedynie ryzyko sfałszowania dokumentu).
Potwierdzenie powinno być możliwie aktualne ze względu na możliwość utraty przez kontrahenta statusu podatnika VAT w okresie po jego wydaniu.
Na gorąco
Po drugie, podatnik mający wątpliwość co do faktu posiadania przez kontrahenta statusu podatnika VAT, a chcący uzyskać potwierdzenie tego statusu w trybie pilnym, może poprosić go o kopię deklaracji VAT złożonej za ostatni okres rozliczeniowy (miesięczny bądź kwartalny — w przypadku małych podatników).
— Istnieje co prawda pewne ryzyko, iż kopia deklaracji jest równie nieprawdziwa jak oświadczenie kontrahenta o posiadaniu statusu podatnika VAT, jednakże ryzyko to może ulec istotnemu zmniejszeniu, jeśli poinformujemy kontrahenta, że otrzymana kopia deklaracji będzie stanowiła ewentualny dowód dla potrzeb dochodzenia odpowiedzialności cywilnej, a także podstawę do ewentualnego pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej — radzi Przemysław Wipler, prawnik z kancelarii DGA&SAJA;.
Odpowiedzialność karna kontrahenta przekazującego kopię nieprawdziwej deklaracji VAT wynika z przepisów kodeksu karnego, zgodnie z którymi ten, kto wyrządza szkodę majątkową podrabiając dokumenty dotyczące działalności gospodarczej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3, a jeżeli w wyniku tego przestępstwa wyrządza znaczną szkodę majątkową, kara może wynieść nawet do 5 lat.
Specjalne procedury
W przypadku podatników nabywających usługi i towary od dużej liczby kontrahentów, warto rozważyć wprowadzenie procedur, w wyniku których standardem byłoby otrzymywanie jednego z powyższych dokumentów od nowych kontrahentów.
— Celowe jest wprowadzenie bariery kwotowej wartości zakupu, po przekroczeniu której wymagamy od kontrahenta dostarczenia stosownych dokumentów — mówi Przemysław Wipler.
Warto tym samym ustalić, że każdy zakup w firmie powyżej kwoty 5 tys. zł, jeśli nabywany jest od nowego kontrahenta, powinien być poprzedzony dostarczeniem wszystkich dokumentów potwierdzających status podatnika VAT.