12 lat, a dokładnie 11,89 roku - tyle średnio miały używane samochody samochody sprowadzone do Polski w zeszłym miesiącu. To najwyższa miesięczna średnia wieku od stycznia 2000 r., czyli od czasu kiedy dane tego typu są udostępniane. Łącznie od początku stulecia do końca listopada 2020 r. do naszego kraju wjechało 15,89 mln wyeksploatowanych samochodów osobowych (91,5 proc.) i dostawczych o dmc. do 3,5 t . O tym jaka to masa pojazdów najlepiej świadczy inna liczba - wszystkich samochodów osobowych zarejestrowanych w Polsce jest obecnie 18 mln.
W rytm zmian prawa
Z danych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, przeanalizowanych przez Instytut Badań Rynku Motoryzacyjnego Samar, wyłania się niepokojąca tendencja: sprowadzamy coraz starsze auta.
- Poprzedni rekord średniego wieku ściąganych z zagranicy samochodów padł tuż po wstąpieniu naszego kraju do UE, w lipcu 2004 r. - wynosił 11,85 roku. Zbliżony wynik - 11,75 roku - odnotowano w grudniu 2016 r. W 2020 r. już kilkakrotnie zbliżaliśmy się do rekordu, a w listopadzie nastąpiło przełamanie - mówi Wojciech Drzewiecki, prezes Samaru.
Dane archiwalne wskazują, że o wieku importowanych z zagranicy aut najczęściej decydowały przepisy prawno-podatkowe albo zapowiedzi ich zmian.
– W styczniu 2002 r. zniesiony został zakaz importu samochodów w wieku powyżej 10 lat. Efekt był taki, że w ciągu ośmiu kolejnych miesięcy średni wiek sprowadzonych aut wzrósł z 8 lat do ponad 11. We wrześniu 2002 r. wprowadzono zakaz importu aut z normą poniżej EURO 2. W rezultacie średni wiek pojazdów spadł poniżej 6,5 roku i taki stan utrzymywał się do maja 2004 r., kiedy Polska weszła do Unii Europejskiej - przypomina Wojciech Drzewiecki.
Likwidacja barier w handlu wspólnotowym spowodowała gwałtowny wzrost wieku aut z importu. Po dwóch latach, na początku 2006 r., pojawiły się jednak zapowiedzi wprowadzenia podatku ekologicznego (tzw. wzór Barszcza). Wystarczyły trzy miesiące i średni wiek sprowadzanego samochodu obniżył się do 10 lat. Wahnięcie było jednak chwilowe, bo projekt szybko upadł.
Podobne zjawisko powtórzyło się pod koniec 2016 r. Zapowiadane w listopadzie zmiany w sposobie wyliczania podatku akcyzowego, które miały wejść w życie od 1 stycznia 2017 r., uruchomiły importową lawinę w poprzedzającym tę zmianę miesiącu. Choć ostatecznie przepisy się nie zmieniły, w grudniu 2016 r odnotowano jeden z największych miesięcznych wyników importu używanych aut. Sprowadzono ponad 100 tys. aut w średnim wieku 11,75 roku. Niewykluczone, że w 2020 r. na wzrost średniego wieku kupowanych za granicą samochodów wpłynęły mgliste zapowiedzi ( z września 2020 r.) wznowienia prac nad nowym podatkiem akcyzowym.
Importowa prognoza
W ciągu 11 miesięcy 2020 r. do Polski wjechało ponad 775,7 tys. używanych aut. Wskutek pandemii rynek zaliczył spory (o 17 proc.) spadek w porównaniu do sytuacji sprzed roku. Auta najchętniej sprowadzaliśmy z Niemiec (399,4 tys. rejestracji w 2020 r.), Francji (74,9 tys.) i Belgii (60,2 tys.). Samar prognozuje, że cały 2020 r. importerzy używanych aut zamkną wynikiem 840 tys. rejestracji. Z danych AAA Auto wynika, że mediana ceny używanego pojazdu oferowanego do sprzedaży w listopadzie 2020 r. wynosiła 19,9 tys, zł, przebiegu - 178,4 tys. km, a wieku - 11,7 roku.