Fundusze UE Mazowsze jako region lepiej rozwinięty mocniej niż do tej pory postawi na innowacje, przedsiębiorczość i gospodarkę niskoemisyjną
2W perspektywie finansowej 2014-2020 województwo mazowieckie jako pierwsze i jedyne w Polsce uzyskało status regionu lepiej rozwiniętego. Wynika to z wysokiego poziomu PKB przypadającego na mieszkańca województwa w porównaniu ze średnią unijną. Co to w praktyce oznacza dla Mazowsza? Po pierwsze — region musi w większym stopniu skoncentrować się na celach strategii „Europa 2020”. Dlatego też Mazowsze w ramach RPO WM skoncentruje swoje wsparcie na innowacjach, rozwoju przedsiębiorczości i gospodarce niskoemisyjnej. Takie są oczekiwania KE wobec regionów, które znalazły się w kategorii lepiej rozwiniętych.
Wydobyć potencjał
Przypomnijmy, że w latach 2007-2013 na Regionalny Program Operacyjny (RPO WM) Mazowsze otrzymało z UE 2,7 mld EUR. Na jego następcę przeznaczono mniej funduszy — o ponad 600 mln EUR (podstawowy budżet to 60 proc. alokacji przypadającej na województwo w poprzedniej perspektywie). Warto dodać, że w skład nowego RPO wchodzą projekty finansowane zarówno z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), jak i Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). To duża różnica w porównaniu z latami 2007-2013, kiedy pieniądze z EFS zasilały głównie Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Za zarządzanie funduszami z RPO WM 2014-2020 odpowiada Zarząd Województwa Mazowieckiego, a wdrażaniem większości programu zajmie się Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych (MJWPU).
— Chcemy jak najwięcej wydobyć z potencjału naukowego regionu. Będziemy z jednej strony inwestować w wykorzystanie badań w biznesie, a z drugiej mamy świadomość, że do prawidłowego rozwoju regionu potrzebne jest wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw. Tu pomocne będą zarówno pieniądze na infrastrukturę niewielkich firm, jak też na szkolenia, które pozwolą przedsiębiorcom zatrudniać odpowiednio wykwalifikowane osoby — mówi Adam Struzik, marszałek Mazowsza.
Dlatego w najbliższych latach priorytetem Mazowsza będzie wykorzystanie w biznesie potencjału naukowo-badawczego oraz rozwój innowacyjności i przedsiębiorczości. Obszar B+R zostanie zasilony finansowym zastrzykiem w wysokości ponad 278 mln EUR. Skorzystają z tego przedsiębiorcy, instytucje i konsorcja naukowe. Pieniądze dostaną przede wszystkim autorzy i realizatorzy innowacyjnych rozwiązań, które mają szansę na zastosowanie w praktyce gospodarczej. Należy zaznaczyć, że kluczowe znaczenie dla podmiotów ubiegających się o wsparcie w obszarze B+R będzie miała zgodność planowanych projektów z obszarami inteligentnej specjalizacji województwa mazowieckiego zdefiniowanymi w „Regionalnej Strategii Innowacji dla Mazowsza do 2020 roku”. Istotnym elementem w nowej perspektywie 2014-2020 będzie też rozwój przedsiębiorczości, w tym m.in. wzmacnianie konkurencyjności mikro-, małych i średnich firm. Na tego typu działania zaplanowano ponad 213 mln EUR. Unijne fundusze ułatwią tworzenie nowych przedsiębiorstw i wzmocnią działania firm dotyczące internacjonalizacji. Natomiast samorządy będą mogły starać się o fundusze na odpowiednie przygotowanie terenów pod inwestycje firm.
Transport i niska emisja
Priorytetem jest B+R, ale równie duża pula pieniędzy jest na Mazowszu przeznaczona na projekty transportowe. Jej większa część — 232 mln EUR — zostanie wykorzystana na infrastrukturę drogową. Unijne finanse mają pomóc w rozwoju dróg, które zwiększą dostęp do transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T). Chodzi o trasy wojewódzkie i niektóre drogi lokalne.
— Gdy aktualizowaliśmy strategię rozwoju Mazowsza, samorządy większości subregionów wskazywały jako problematyczny brak na swoim terenie odpowiedniej infrastruktury drogowej. To potwierdzało nasze wcześniejsze analizy. Dlatego tworząc program na najbliższe lata, postanowiliśmy wprowadzić nowy mechanizm — regionalne inwestycje terytorialne (RIT). To zestaw najpotrzebniejszych inwestycji w subregionach, które mogą być realizowane przez samorządy, ale w partnerstwie, nie w pojedynkę — podkreśla Wiesław Raboszuk, członek zarządu województwa.
Fundusze na tego typu przedsięwzięcia transportowe można będzie zdobyć w ramach konkursów. Warto pamiętać, że 15 proc. budżetu na ten obszar sfinansuje projekty dotyczące dróg powiatowych i gminnych z terenów, o których mowa w planach inwestycyjnych dla subregionów realizujących RIT-y. Druga część puli na transport to pieniądze wspierające kolej. Lokalni samorządowcy zwracali uwagę, że konieczne jest lepsze skomunikowanie liniami kolejowymi z większymi miastami, przede wszystkim z Warszawą. Dlatego 135 mln EUR pójdzie na rozwój infrastruktury kolejowej — zakupy nowoczesnych pociągów dla Kolei Mazowieckich i modernizację istniejących linii. Kolejny priorytet Mazowsza to działania wspierające przejście na gospodarkę niskoemisyjną. Warto przypomnieć, że Komisja Europejska zobowiązała kraje UE, aby do 2020 r. zmniejszyły o 20 proc. emisję gazów cieplarnianych i o 20 proc. zwiększyły efektywność energetyczną, generując co najmniej 20 proc. zużywanej energii z odnawialnych źródeł (OZE). Stąd tak duży nacisk na ten obszar w nowym RPO WM. Budżet na tego typu działania wyniesie 324 mln EUR. Chodzi nie tylko o budowę i przebudowę samej infrastruktury OZE. Dotacje czekają na projekty zakładające m.in. termomodernizację budynków, dotyczące poprawy efektywności wytwarzania i dystrybucji ciepła. W grę wchodzą też przedsięwzięcia związane z tzw. zrównoważoną multimodalną mobilnością miejską w regionie — np. zakup autobusów niskoemisyjnych, budowa stref Parkuj & Jedź i ścieżek rowerowych.
Wskaźniki po nowemu
Nowy status ma wpływ nie tylko na główne cele, jakie Mazowsze ma realizować z pomocą nowych unijnych funduszy, ale też na wysokość przeznaczonych na nie finansów. W najbliższych latach dotacje będą mogły pokryć maksymalnie 80 proc. inwestycji (do tej pory górny limit wynosił 85 proc.). W perspektywie 2014-2020 w każdym województwie poziom dofinansowania projektów będzie niższy. Na Mazowszu w latach 2017-2013 ten wskaźnik był najniższy w kraju i wynosił od 30 proc. (dotyczy dużych firm) do 50 proc. (małe i mikro-). Teraz dofinansowanie będzie jeszcze mniejsze. Mazowsze zostało podzielone na podregiony z wysokością wsparcia od 15 dla Warszawy, poprzez 20 proc. (podregion warszawski zachodni) do 35 proc. (podregion ciechanowsko-płocki, ostrołęcko-siedlecki, radomski i warszawski wschodni). A od początku 2018 r. dofinansowanie dla dużych firm w stolicy skurczy się do zaledwie 10 proc. Z lepszych wiadomości — wnioskodawcy w nowej perspektywie mogą liczyć na szereg ułatwień w procedurze konkursowej.
— Wraz z nowymi naborami pojawią się udogodnienia. Chcemy, aby składanie wniosków o dofinansowanie odbywało się całkowicie w formie elektronicznej. Ocena formalna przeprowadzana będzie w systemie elektronicznym, a część zadań związanych z oceną merytoryczną będzie w gestii nie tylko ekspertów, ale również pracowników naszej jednostki — mówi Mariusz Frankowski, dyrektor MJWPU.
Pierwsze nabory wniosków o dofinansowanie w ramach RPO WM 2014-2020 odbędą się w III i IV kwartale 2015 r.
Co ma przynieść nowy RPO
Oczekiwane wyniki RPO Mazowsza na lata 2014-2020: zwiększenie wydatków przedsiębiorstw na badania i rozwój do poziomu 0,85 proc. dwukrotne zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych w całkowitej produkcji energii do 15 proc. poprawa jakości powietrza w miastach poprzez obniżenie emisji zanieczyszczeń do dopuszczalnego poziomu dwukrotne zwiększenie odsetka odpadów komunalnych zbieranych selektywnie do 22,5 proc. spadek liczby beneficjentów programów pomocy społecznej na obszarach dotkniętych biedą pomoc dla ponad 24 tys. bezrobotnych.
2,08 mld EUR To budżet Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020.
Więcej informacji
Szczegółowy harmonogram konkursów dostępny jest na stronie www.fundusz dlamazowsza.eu