W Polsce ponad 2,6 tys. firm posiada certyfikowane systemy zarządzania. Stanowi to blisko 0,4 proc. ogólnej liczby podmiotów gospodarczych w naszym kraju. Najwięcej przedsiębiorstw ze świadectwami zgodności znajduje się w województwie mazowieckim, ale najwyższy procent takich podmiotów należy przypisać wielkopolskiemu. Niestety dane te obarczone są statystycznym odchyleniem, którego nigdy nie da się zupełnie uniknąć.
Coraz częściej jednostki certyfikacyjne i firmy konsultingowe z branży jakościowej zastanawiają się, czy 2,6 tys. firm, posiadających ponad 4 tys. certyfikowanych systemów zarządzania w naszym kraju, to dużo? Jaka jest naprawdę wydolność tego rynku i w jakim regionie kraju myślenie systemowe zdobywa największą popularność? Odpowiedzi na te pytania nie są proste, ale przecież zawsze można podjąć próbę ich udzielenia.
Według ISO Guide 2001 „Polscy Liderzy Jakości”, wydanego przez Hoppenstedt Bonnier Information (HBI), w Polsce jest obecnie ponad 2,6 tys. firm posiadających certyfikowane systemy zarządzania. Należy tutaj podkreślić, że w tej liczbie zawarte są podmioty posiadające po kilka świadectw, m.in. ISO serii 9000, ISO 14001, i innych np. typowo branżowych certyfikatów, takich jak QS 9000 czy AQAP. Biorąc pod uwagę ten fakt, można stwierdzić, że liczba certyfikowanych podmiotów w naszym kraju pokrywa się z liczbą wydanych certyfikatów, która według danych „Pulsu Biznesu”, wynosi łącznie ponad 4,2 tys. Ten certyfikacyjny obraz naszego kraju jest zatem dość wiarygodny. Dokładając do tego dane GUS, według których w Polsce jest ponad 650 tys. podmiotów gospodarczych (stan z 30.06.2000 r. bez zakładów osób fizycznych), i rozbijając wszystko na poszczególne województwa, można pokusić się o porównanie tych liczb i wyciągnięcie z nich wniosków.
Najwięcej świadectw systemowych wydano w województwie mazowieckim (468), a najmniej w lubuskim (47). Ale w pierwszym regionie działa najwięcej w Polsce podmiotów gospodarczych (ponad 123 tys.), a lubuskie pod tym względem plasuje się bardzo nisko (18 tys.). Bardziej interesująca i miarodajna wydaje się mapa procentowa certyfikowanych przedsiębiorstw, czyli zestawienie ich liczby z ogólną liczbą podmiotów gospodarczych.
Z takiego porównania wynika, że w Polsce 0,4 proc. firm posiada certyfikaty zgodności systemów zarządzania organizacją. Nie jest to jednak cyfra charakteryzująca rynek certyfikacyjny w poszczególnych regionach naszego kraju. Najwyższy procent certyfikowanych organizacji znajduje się w województwie wielkopolskim (0,6 proc.), najniższy odsetek należy natomiast przypisać warmińsko-mazurskiemu (0,2 proc.).
Powyższe informacje obarczone są rzecz jasna pewnym odchyleniem statystycznym. Jak podkreśla Szymon Kulczycki, audytor wiodący Bureau Veritas Quality International (BVQI), każda statystyka niesie ze sobą pewien błąd, którego nie zawsze da się uniknąć.
— Tak czy inaczej moja refleksja jest następująca — firm posiadających w naszym kraju certyfikaty jest jeszcze bardzo mało — twierdzi audytor BVQI.
Tezę tę w pewnym stopniu potwierdza Witold Flis, prezes zarządu Kema Registered Quality Polska. Jego zdaniem, potencjał polskiego rynku jakościowego jest jeszcze bardzo duży i dopiero za 2-3 lata rynek ten się ustabilizuje.
— Przypuszczam, że wtedy osiągniemy poziom 10 tys. wydanych certyfikatów i rynek zacznie się stabilizować, a wypełni się przy 30-40 tys. Natomiast jeżeli chodzi o dane procentowe, to wydaje mi się, że byłyby one bardziej wiarygodne, gdyby liczbę certyfikowanych firm porównać z ogólną liczbą firm znajdujących się np. w bazie danych HBI. Wówczas otrzymalibyśmy dane informujące, że nie 0,4 proc., ale około 4 proc. podmiotów posiada w Polsce certyfikowane systemy zarządzania. Ta cyfra bardziej do mnie przemawia, bo nie jest oparta na danych GUS, nie przedstawiających, moim zdaniem, realnej liczby przedsiębiorstw, którym zależy na rozwoju i stabilnym funkcjonowaniu — komentuje Witold Flis.
Wojciech Surmacz
[email protected] tel. (22) 611-62-38