Głosowanie na poziomie ambasadorów (jest tak samo ważne, jak ministerialne) zaplanowane zostało w Brukseli na piątek, 9 stycznia 2026 r. Jeśli sporna umowa zostanie zatwierdzona, to Ursula von der Leyen już 12 stycznia poleci podpisać ją w Asuncion, stolicy Paragwaju, albowiem to niewielkie państwo przejęło od 1 stycznia rotacyjne przewodnictwo Mercosuru. Brazylijski prezydent Luiz Inácio Lula da Silva organizował taki event 5 grudnia w stołecznej Brasilii, ale musiał obejść się politycznym smakiem.
Rolnicy z państw UE zagrożonych wlaniem się importu we wrażliwych sektorach nie wierzą w żadne polityczno-urzędnicze obietnice. Nie interesują ich iluzoryczne klauzule ochronne, generalnie nie chcą jakichkolwiek preferencji handlowych dla południowoamerykańskiej konkurencji i basta. Protestacyjnemu peletonowi zasadnie przewodzą producenci polscy, ponieważ ze struktury rolnego handlu wychodzi, że to właśnie nasz rynek najbardziej odczuje presję Mercosuru. Żadne protesty jednak już nie pomogą, wyznaczony został termin legislacyjnego rozstrzygnięcia – wóz albo przewóz. Notabene spotkania ambasadorów organizowane bywają w Radzie UE w sprawach pilnych, do których ciągnąca się długimi miesiącami umowa Unii Europejskiej z Mercosurem na pewno nie należy.
Wynik głosowania 27 państw w Radzie UE zapowiada się naprawdę ciekawie. Rząd Polski konsekwentnie potwierdza sprzeciw, natomiast z kilku innych stolic nadchodzą sygnały zmienne. Traktatową mniejszość blokującą musiałyby stworzyć co najmniej cztery państwa, zamieszkane przez co najmniej 35 proc. unijnej ludności. Demograficzna siła głosu państwa w Radzie UE określona jest według stanu na 31 grudnia 2025 r., po uaktualnieniu przez Eurostat danych zaszły od 1 stycznia bardzo drobne zmiany w granicach kilku setnych. Dla dywagowania o szansach umowy z Mercosurem ważne są procentowe udziały kilku państw, którym umowa ponoć się nie podoba (cała reszta UE ją popiera): Francja 15,17, Włochy 13,23, Polska 8,33, Węgry 2,13, Irlandia 1,19. Suma głosów trzech pierwszych państw przekroczyłaby 35 proc., zatem dla zmontowania mniejszości blokującej konieczne byłoby dobranie jeszcze jakiegoś malucha. Bez Włoch arytmetycznie nie ma jednak o czym mówić, tymczasem premier Giorgia Meloni w sprawie Mercosuru wypowiada się od dawna tak zmiennie, jak w swoich pogmatwanych rozgrywkach Donald Trump.
Przewodnicząca KE traktuje dopięcie umowy z Mercosurem niezwykle prestiżowo. Dlatego tak bezwzględnie prze kalendarzowo do spełnienia wreszcie obietnicy złożonej przywódcom państw Mercosuru. Ursula von der Leyen poniosła porażkę w konfrontacji celnej z Donaldem Trumpem, zatem zliberalizowanie handlu UE z Ameryką Południową będzie tak naprawdę pierwszym konkretnym osiągnięciem jej drugiego gabinetu. Dlatego od razu pomyślano także o chytrej procedurze ratyfikacyjnej, kiedyś już przećwiczonej na kompleksowej umowie gospodarczo-handlowej CETA z Kanadą. Weszła ona w życie w 2017 r. jedynie tymczasowo, ale całkiem dobrze funkcjonuje i do tej pory nie została uruchomiona ratyfikacja całościowa. Umowa UE z Mercosurem również ma mieć bardzo wygodną dla KE formułę tymczasową, wymagającą ratyfikowania jedynie przez Parlament Europejski. Wersja pełna może za ileś tam lat zostanie skierowana do ratyfikacji przez parlamenty narodowe wszystkich państw, ale może… nigdy.
O tym unijnym elementarzu traktatowym powinien pamiętać Karol Nawrocki. W kampanii wyborczej, a także już po zaprzysiężeniu na prezydenta populistycznie pokrzykiwał „Zawetuję umowę z Mercosurem!”. Najprawdopodobniej jednak podpisowego dylematu w tej sprawie w ogóle nie doczeka.
