Monety te mają takie same cechy i właściwości oraz identyczną stronę wspólną jak monety 2 euro powszechnego obiegu. Elementem wyróżniającym jest motyw okolicznościowy na stronie narodowej. Monety okolicznościowe występują jedynie w nominale 2 euro. Są one prawnym środkiem płatniczym w całej strefie euro, co oznacza, że można się nimi posługiwać — i trzeba akceptować — na równi z monetami powszechnego obiegu.
Najczęściej monety takie emituje się w celu upamiętnienia rocznic historycznych lub bieżących wydarzeń o doniosłym znaczeniu. Pierwszą monetę okolicznościową wyemitowała w 2004 r. Grecja na pamiątkę igrzysk olimpijskich w Atenach.
Projektowanie i emisja monet leżą w gestii poszczególnych krajów strefy euro. Zarówno w przypadku monet okolicznościowych, jak i wszystkich innych, rola EBC ogranicza się do zatwierdzenia maksymalnej wielkości emisji dla poszczególnych krajów.
Niezależnie od emisji narodowych, podejmowane są specjalne, wspólne
inicjatywy, w ramach których wszystkie kraje emitują monety dwa euro związane z
określonym wydarzeniem o charakterze ogólnoeuropejskim. Dotychczas kraje strefy
euro wyemitowały wspólnie dwie monety okolicznościowe: pierwszą w marcu 2007 r.
z okazji 50. rocznicy podpisania traktatu rzymskiego, a drugą, w styczniu 2009
r. z okazji dziesięciolecia euro.