Wielomiesięczne starania Ministerstwa Finansów (MF), których celem jest dokręcenie śruby podatnikom (głównie przedsiębiorcom), przynoszą efekty. Na dzisiejszym posiedzeniu rząd prawdopodobnie zaakceptuje obszerny projekt założeń nowelizacji ordynacji podatkowej oraz projekt zmian w ustawach o podatkach dochodowych. Oba dokumenty zawierają propozycje, których celem jest ograniczenie unikania opodatkowania (patrz: ramki).
Pierwszy z nich zawiera najgroźniejsze rozwiązanie — tzw. klauzulę obejścia prawa podatkowego. Resort finansów chce wykorzenić legalne sposoby obniżania podatków, stosowanie rozmaitych ulg, zwolnień i odliczeń.
Gdy organ skarbowy będzie podejrzewał, że doszło do zastosowania konstrukcji prawnej, której celem było obniżenie podatku, uruchomi procedurę kontrolną. Jeżeli jego podejrzenia się potwierdzą, podatnik będzie musiał dopłacić zaoszczędzoną kwotę. Początkowo MF chciało też nakładać dodatkową 30-procentową sankcję. Jednak niedawno wycofało się z tego rozwiązania, do czego przyczyniły się starania Rządowego Centrum Legislacji (RCL) oraz Ministerstwa Gospodarki.
Janusz Cichoń, wiceminister finansów, wielokrotnie zapewniał, że klauzula obejmie tylko największe firmy, uzyskujące tzw. znaczne korzyści podatkowe. Niestety, MF odmówiło określenia, co przez to rozumie. „Istnieje konieczność określenia kwoty, która doprecyzowałaby pojęcie znacznych korzyści podatkowych, warunkujących zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania” — alarmuje dr Jacek Krawczyk, wiceprezes RCL.
Ostateczną decyzję o wysokości pułapu korzyści podejmie więc Rada Ministrów. Drugi projekt MF zakłada opodatkowanie dochodów zagranicznych spółek kontrolowanych przez polskie spółki matki (założenia w ramce).
Drżyj, podatniku!
Przykłady niekorzystnych dla podatników zmian zawartych w projekcie założeń nowelizacji ordynacji podatkowej
prawo MF do zmiany w każdym czasie, z urzędu, indywidualnej interpretacji podatkowej; wysokie opłaty (15 i 30 tys. zł) za uzyskanie tzw. opinii zabezpieczających; objęcie klauzulą obejścia prawa wszystkich rodzajów podatków (Komisja Europejska sugeruje, by objąć nią tylko podatki dochodowe); przyspieszenie i ułatwienie zajmowania przez fiskusa majątków podatników; wprowadzenie obowiązku udostępniania fiskusowi informacji o podatnikach przez wszystkie organy administracji; rozszerzenie zakresu czynności sprawdzających; opóźnienie przedawniania się zaległości podatkowych; kary pieniężne za nieprzekazywanie fiskusowi dokumentów.
Spółki na celowniku
Celem nowelizacji ustaw o podatkach dochodowych CIT oraz PIT jest obłożenie polskich spółek matek 19-procentowym podatkiem od dochodów ich zagranicznych spółek córek. Fiskus weźmie pod lupę zagraniczną firmę, w której polska spółka ma co najmniej 25 proc. udziałów. Warunkiem kontroli będzie uzyskanie przez spółkę zależną przynajmniej 250 tys. EUR rocznych przychodów, z których co najmniej połowa będzie pochodzić z transferów od polskiej spółki matki. W ten sposób MF chce ograniczyć unikanie podatków w Polsce poprzez tworzenie sztucznych spółek w krajach o niższych niż u nas podatkach dochodowych. Grupa kapitałowa będzie miała szansę uniknięcia podatku, jeśli udowodni skarbówce, że zagraniczna córka prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą.