Nasz pierwszy Bank Polski

Bank Polski istniał jako niezależna instytucja finansowa w latach 1828-1885 i stanowił centralną instytucję finansową Królestwa Polskiego. Dlaczego był tak ważny dla Polaków żyjących pod rosyjskim zaborem? Jak wielki wywarł wpływ, skoro jego nazwa do dziś funkcjonuje?

Bank Polski był rządową, carską instytucją, powstałą w 1828 r, sformalizowaną 29. stycznia 1929 r., z funduszy państwowych i posiadał własną osobowość prawną na mocy dekretu rosyjskiego zaborcy - cara Mikołaja I. Jego siedziba znajdowała się w Warszawie w niezwykle okazałym budynku na rogu placu Bankowego i ulicy Elektoralnej (zaprojektował go wybitny włoski architekt Antonio Corazzi). Dzisiaj w tym samym budynku mieści się Galeria Porczyńskich - Muzeum Kolekcji im. Jana Pawła II. Od pierwotnej siedziby banku wziął nazwę również Plac Bankowy.

Bank Polski projektu Antonio Corazziego
Zobacz więcej

Bank Polski projektu Antonio Corazziego

Założycielem Banku był minister skarbu Królestwa Polskiego, książę Ksawery Drucki-Lubecki. Był on niezwykle surowym politykiem, którego działalność powiększyła jednak możliwości budżetowe Królestwa. Wprowadził politykę oszczędnościową, egzekwował bezwzględnie zaległości podatkowe, nałożył podatek pośredni na niektóre artykuły pierwszej potrzeby, rozbudował monopol państwowy na sól i wyroby tytoniowe, a także wspierał program poszukiwań soli. W ten sposób zlikwidował deficyt budżetowy oraz zapewnił budżetowi nadwyżkę, która mogła być przeznaczana na inwestycje. Zapewnił także Polsce zewnętrzne rynki zbytu i zabezpieczył ją przed obcą konkurencją. Wydał decyzję o budowie rządowej warzelni soli w Ciechocinku.

>>>DRUCKI-LUBECKI - GENIALNY EKONOMISTA XIX WIEKU

Była to instytucja rządowa o własnej osobowości prawnej. Bank Polski miał prawo emisji banknotów do wysokości kapitału zakładowego (początkowo 30 mln zł polskich, od 1834 – 42 mln, od 1841 – 8 mln rubli, czyli ok. 53 mln zł pol.), udzielał kredytów krótko i długoterminowych, obsługiwał pożyczki zagraniczne. 

Najważniejszy cel Banku Polskiego stanowiło wspieranie działalności przemysłowej i handlowej na obszarze Królestwa Polskiego. To dlatego finansował powstawanie bitych dróg, rozwój górnictwa rządowego i kolei żelaznej, ekspansję handlu zagranicznego oraz realizację ważnych inwestycji gospodarczych (np. budowę Kanału Augustowskiego oraz powstanie Huty Bankowej w Dąbrowie Górniczej, wówczas jednej z najnowocześniejszych w Europie, działającej zresztą do dziś).

W trakcie powstania styczniowego, 9 czerwca 1863 r., personel Banku Polskiego przekazał powstańcom pod wodzą Aleksandra Waszkowskiego depozyty Kasy Głównej Królestwa w wysokości 3,6 miliona złotych, 500 tysięcy rubli i wielu listów zastawnych.

Kilka lat po powstaniu styczniowym, w 1869 r., Bank Polski podporządkowano rosyjskiemu Ministerstwu Skarbu w Petersburgu. Rok później instytucję pozbawiono nie tylko prawa emisji banknotów, ale również udzielania kredytów długoterminowych. W 1886 r. postawiono ją w stan likwidacji, trwającą kilka kolejnych lat, a majątek Banku Polskiego został przejęty przez Bank Państwowy Rosji.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Dobrowolski

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Historii / Nasz pierwszy Bank Polski