Nie można jeszcze porównywać poziomu polskiej myśli technicznej z tym, co się dzieje w nauce światowej. Nie oznacza to jednak, że nasi naukowcy nie mają się czym pochwalić. Wręcz przeciwnie — opracowują oni różnego rodzaju rozwiązania techniczne, mogące znaleźć doskonałe zastosowanie w naszych przedsiębiorstwach. Problemem jest jednak brak odpowiedniego mechanizmu współpracy nauki z gospodarką.
— Ludzie nauki nie potrafią poruszać się w skomercjalizowanym świecie gospodarki. Kiedy nadchodzi moment przeniesienia produktu z zacisza laboratorium na rynek, stają się całkiem bezradni — mówi Maciej Grabski, prezes Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej.
W krajach bardziej rozwiniętych gospodarczo niż Polska problem łączności na linii naukowiec- -przedsiębiorca został rozwiązany wiele lat temu, poprzez wykształcenie się neutralnego spoiwa w postaci pośrednika.
— Pośrednicy między ośrodkami badawczymi a firmami są na Zachodzie czymś naturalnym. Wszechstronna wiedza ogólna pozwala im nawiązać dobry kontakt z każdą ze stron, podczas gdy w bezpośrednich relacjach naukowców z przedsiębiorcami trudno jest osiągnąć porozumienie — mówi Maciej Grabski.
Firmy i instytuty badawcze zwracają uwagę na problem braku płaszczyzny porozumienia między twórcami nowoczesnych technologii a odbiorcami wyników ich pracy. Narzekają one na brak wiedzy przedsiębiorców na temat nowoczesnych technologii.
— Chcąc sprzedawać nasze technologie, musimy sami tworzyć dla nich rynek zbytu. Konieczna jest tu praca u podstaw, polegająca na wpajaniu wiedzy o naszych produktach, ale również świadomości znaczenia stosowania najnowocześniejszych technologii. Prowadzimy w tym celu liczne szkolenia dla naszych potencjalnych klientów, czyli lekarzy. W takiej sytuacji pojawia się jednak jedno podstawowe pytanie — jeżeli firmy komercyjne zajmują się edukacją, jakie zadania pozostają w gestii szkół wyższych? — pyta Marcin Pokora, dyrektor ds. współpracy z zagranicą w firmie Centrum Techniki Laserowej.
Z drugiej strony, na trudności w prowadzeniu współpracy z instytutami badawczymi narzekają przedsiębiorcy, chcący korzystać z efektów prowadzonych przez nich badań. Ich zdaniem, instytuty badawcze nie śledzą potrzeb rynku i nie próbują nawiązywać kontaktu z potencjalnymi odbiorcami opracowywanych technologii.
— W mojej firmie mamy co jakiś czas do czynienia z problemami, przy rozwiązaniu których bardzo pomocne byłyby usługi instytutu badawczego. Najczęściej rezygnujemy jednak z podjęcia takiej współpracy ze względu na bardzo wygórowane wymagania finansowe jednostek naukowych. Uważam, że instytuty tego typu powinny być bardziej otwarte na potrzeby przedsiębiorców. Większość z nich narzeka przecież na kłopoty finansowe, same nie podejmują jednak żadnych działań w celu pozyskania klienta — mówi Bolesław Szybist, prezes firmy Herb.
Specjaliści twierdzą, że przyczyną wszystkich problemów związanych z transferem technologii w naszym kraju jest brak odgórnych działań, koordynujących współpracę między sferą naukową i gospodarką.
— W naszym kraju nie ma odgórnej polityki uświadamiającej sektor gospodarki o potrzebie wprowadzania nowoczesnych technologii. Władze państwowe nie angażują się w tego typu przedsięwzięcia. Nam udaje się w pewnym stopniu wyręczyć rząd w tym zakresie, organizując różnego rodzaju spotkania informacyjne czy konferencje. Nie stać nas jednak na to, aby przejąć obowiązki państwowe w zakresie propagowania wiedzy o zaletach wprowadzania nowoczesnych technologii — mówi Cezary Bohdanowicz, konsultant w Stowarzyszeniu Organizatorów Ośrodków Innowacji.
Dodaje on również, że konieczne jest podjęcie przez polskie władze działań lobbyingowych, wpływających na poprawę postrzegania Polski jako całości. W tej chwili opinia o naszych opracowaniach technologicznych jest z założenia niekorzystna.
— Ta sama technologia opracowana przez firmę niemiecką i polską osiągnie kilkakrotnie wyższą cenę w momencie, kiedy znajdzie się na niej napis „made in Germany” — podsumowuje Cezary Bohdanowicz.