Słabnie tempo aktywności gospodarczej w Polsce, chociaż ogólny stan koniunktury gospodarczej wciąż jest oceniany jako dobry - wynika z badań koniunktury przeprowadzonych przez NBP w II kwartale 2005 r.
"Pomimo sezonowego wzrostu wskaźników prognoz popytu i produkcji do najwyższego poziomu w ciągu ostatnich kilku lat, tempo tej poprawy zmniejsza się (...) Ponadto salda prognoz nowych zamówień i prognoz eksportu, choć pozostają wciąż wyraźnie dodatnie, to zaczynają wykazywać lekkie tendencje spadkowe" - napisali eksperci NBP w komentarzu do badań.
"Jest to z jednej strony skutek działania czynników sezonowych - sytuacja pogorszyła się głównie w tych firmach, które w I kwartale w największym stopniu odczuwają sezonowe ochłodzenie koniunktury np. budownictwo, z drugiej jednak strony, aż 44 proc. przedsiębiorstw informujących o pogarszającej się kondycji, wśród barier rozwoju wymieniło niekorzystny poziom bądź duże wahania kursu walutowego" - uważają autorzy badań.
Badania NBP pokazują, że już trzeci kwartał z rzędu kurs walutowy utrzymuje się na pierwszym miejscu na liście barier rozwoju wymienianych przez ankietowane firmy.
"Rzeczywisty kurs euro pozostaje blisko, ale wciąż powyżej granicznego poziomu, przy którym eksport staje się nieopłacalny. Odnotowano ponadto dalszy wzrost udziału nieopłacalnego eksportu w sumie przychodów z eksportu ogółem. Zaobserwowano jednak, że przedsiębiorstwa informujące o przynajmniej częściowej nieopłacalności sprzedaży zagranicznej, planują jeszcze tę sprzedaż zwiększać - takie plany ma co trzeci respondent, dla którego eksport nie jest w pełni opłacalny" - podkreślają eksperci.
Według nich, zjawisko to może wynikać z przyjęcia przez respondentów założenia o mającej wkrótce nastąpić poprawie opłacalności eksportu.
Z badań wynika, że pogorszenie sytuacji obserwowane było równolegle ze spadkiem stopnia wykorzystania mocy produkcyjnych, a siła spadku okazała się największa od 2000 roku.
Badania NBP pokazują też, że w I kwartale nasilił się problem nadmiernych zapasów. "Wzrost zapasów dotknął bardziej podmioty zaangażowane w działalność eksportową, niż przedsiębiorstwa produkujące na rynek krajowy. Większość przedsiębiorstw deklarujących nadmierne zapasy nie zamierza jednak ograniczać wielkości produkcji" - stwierdzają autorzy badań.
Badania pokazały także pogorszenie płynności finansowej ankietowanych przedsiębiorstw oraz niewielkie pogorszenie zdolności do obsługi zadłużenia wobec banków. Niemniej, plany inwestycyjne przedsiębiorstw wciąż rosną.
"Drugi kwartał z rzędu obserwujemy coraz większe ożywienie aktywności inwestycyjnej. Wskaźnik prognoz inwestycji przyjął najwyższą wartość od 1998 roku. Jednocześnie rośnie optymizm prognoz popytu i nowych zamówień w przedsiębiorstwach oferujących dobra inwestycyjne" - oceniają eksperci NBP.
Nowe inwestycje planuje rozpocząć 36,9 proc. respondentów. Jest to o niecały 1 pkt proc. więcej niż w poprzednim kwartale oraz o ponad 3 pkt proc. więcej niż w analogicznym kwartale roku poprzedniego.
Badania pokazały także, że poprawia się optymizm prognoz w obszarze zatrudnienia. Wciąż jednak więcej respondentów planuje zwalniać pracowników, niż zwiększać liczbę etatów, podkreślają autorzy badań.
W II kwartale rzadziej i w mniejszym stopniu niż na początku bieżącego roku respondenci będą podwyższać wynagrodzenia swoim pracownikom. "Zjawisko to może mieć jednak charakter sezonowy. Wzrost płac będzie częściej obserwowany w tych przedsiębiorstwach, które planują zwiększyć zatrudnienie" - uważają eksperci NBP.