2 kwietnia był dla przedsiębiorców długo oczekiwanym dniem. Wtedy — po wielu miesiącach przygotowań i negocjacji, jak mają wyglądać programy i konkursy z nowej unijnej perspektywy — Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) ogłosiło pierwszy nabór z dofinansowaniem dla firm. W ramach poddziałania 1.1.1 Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój (POIR) mikro-, mali i średni przedsiębiorcy mogą starać się o 1,6 mld zł. A to dopiero początek. W najbliższych miesiącach przedsiębiorcy mają szansę sięgnąć po granty w ośmiu konkursach POIR organizowanych przez centrum. Łącznie na innowacyjne firmy czeka ponad 4,2 mld zł.
— Szykując się do nowej unijnej perspektywy, przeprowadziliśmy wiele konsultacji z naszymi beneficjentami i przedstawicielami przemysłu. Dlatego nowe konkursy to nie tylko dobrze zaprojektowane instrumenty wsparcia prac badawczo-rozwojowych w firmach, ale przede wszystkim odpowiedź na zapotrzebowanie polskiego sektora wysokich technologii — podkreśla prof. Krzysztof Jan Kurzydłowski, dyrektor NCBR.
— W nowej unijnej perspektywie polscy przedsiębiorcy stoją przed wyjątkową szansą. Czekają na nich największe w historii fundusze na wsparcie innowacyjności ich firm. Tylko w ramach I osi Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój firmy mogą liczyć na ponad 3,8 mld EUR — zwraca uwagę prof. Lena Kolarska-Bobińska, minister nauki.
Przyśpieszamy: 60 dni
Pierwszy nabór to — jak popularnie określa się poddziałanie 1.1.1 — „Szybka ścieżka”. Za tą nazwą kryje się przyśpieszony proces oceny projektów — od momentu złożenia wniosków do wywieszenia listy o zwycięzcach konkursu ma minąć maksymalnie 60 dni. Czy tak szaleńcze tempo w warunkach polskiej biurokracji jest możliwe? Pilotaż pokazał, że tak. Jak będzie to wyglądało w regularnych konkursach — przekonamy się już niebawem. Wnioski można będzie składać od 4 maja.
— Uwagę zwraca budżet konkursu przewidziany na ten rok — aż 1,6 mld zł. Sektorowi MSP jeszcze nigdy nie zaoferowano tak dużych pieniędzy na prowadzenie prac B+R. Nowa formuła konkursu przewiduje też uproszczenie sposobu rozliczania wydatków. Należy jednak pamiętać, że w ramach programu finansowane mogą być projekty zgodne z krajowymi inteligentnymi specjalizacjami. Na szczęście ich lista liczy prawie 20 pozycji i są one zdefiniowane w sposób mocno ogólnikowy — mówi Marcin Woiński, ekspert od unijnych dotacji z firmy doradczej EGC Doradztwo Europejskie.
W „Szybkiej ścieżce” firmy MSP mogą dostać fundusze na badania przemysłowe lub eksperymentalne mające na celu opracowanie nowych lub istotnie ulepszonych rozwiązań. Końcowym efektem tych działań ma być komercjalizacja.
— Wykonalność projektu będzie równie ważna jak jego nowatorskość. Jednym z głównych kryteriów oceny merytorycznej przedsięwzięcia jest zapewnienie zasobów do jego realizacji. Zatem pracując nad innowacyjnością, warto pamiętać, że podstawowym celem powinno być wprowadzenie nowego produktu na rynek. Wniosek ma podkreślać, że inwestycja będzie miała realne szanse na zaistnienie na rynku międzynarodowym — mówi Jan Kordasiewicz, wspólnik zarządzający z kancelarii Cieślak & Kordasiewicz.
Granty na prototypy
Jako drugi 7 kwietnia ogłoszony został konkurs z poddziałania 1.1.2 POIR. Centrum przeznaczyło 500 mln zł na wsparcie prac badawczo-rozwojowych, które zostaną zwieńczone pilotażowymi wersjami produktów. Granty pozwolą przedsiębiorcom zweryfikować nowe rozwiązania w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Nabór wniosków zostanie otwarty 7 maja i będzie trwał do 22 czerwca.
— Stawiamy na konkretne efekty polskich innowacji. Polskie firmy powinny zdobywać i utrzymywać przewagę konkurencyjną na podstawie rezultatów prac B+R. Fundusze z programu pomogą najlepszym z nich realizować wybiegające w przyszłość projekty, które będzie można sprawdzić i przetestować w wersji demonstracyjnej — mówi prof. Krzysztof Jan Kurzydłowski, dyrektor NCBR.
Ten instrument to kontynuacja znanego z poprzedniej perspektywy programu Demonstrator, który NCBR realizował od 2013 r. W jego ramach 45 projektów dostało wsparcie z centrum w łącznej wysokości ponad 420 mln zł.
Pomoc sektorowa
Już jutro ma zostać ogłoszony pierwszy konkurs z programu branżowego. To będzie nabór z Innolotu, który wspiera projekty z sektora lotniczego. Pula konkursu to 400 mln zł. Te pieniądze trafią do konsorcjów z udziałem firm i naukowców, które będą miały najlepsze projekty obejmujące badania i transfer ich wyników do lotnictwa. Rezultatem mają być zaawansowane technologie o potencjale, który pozwoli im rywalizować na międzynarodowych rynkach. Wnioski o granty można będzie składać od 18 maja do 17 lipca. Kolejne konkursy NCBR mają być ogłoszone w trzecim kwartale — opisy poszczególnych instrumentów można znaleźć w tabeli obok.