Sporządzenie faktury korygującej nie jest trudne. Wątpliwości pojawiają się dopiero wtedy, gdy cenę w walucie obcej trzeba przeliczyć na złote.
Przepisy o VAT wyraźnie regulują przeliczanie na złote kwot tego podatku, gdy fakturę wystawiono w walucie obcej. Zgodnie z par. 37 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o VAT, kwoty wykazane w walutach obcych przelicza się według średniego bieżącego kursu NBP z dnia wystawienia faktury. Jeśli fakturę wystawiono po upływie wynikającego z przepisów terminu (najpóźniej siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi), to do przeliczenia kwot stosuje się średni kurs NBP z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jest on inny dla różnych czynności. Na przykład dla usług telekomunikacyjnych przypada w dniu upływu terminu płatności. Ma to na celu wyeliminowanie sytuacji, w których podatnicy graliby na kursach walut dzięki zbyt późnemu wystawianiu faktur.
U rozliczających się z kontrahentami w walutach obcych polskich dostawców towarów i usług te przepisy nie budzą wątpliwości. Problemy pojawiają się, gdy polski podatnik chce zagranicznemu kontrahentowi udzielić rabatu po sprzedaży lub pomylił się i musi wystawić fakturę korygującą.
Wielu przedsiębiorców staje wówczas przed dylematem, jakiego kursu przeliczeniowego użyć, wykazując fakturę korygującą w rejestrach VAT. Część uważa, że skoro faktura korygująca jest fakturą, to należy zastosować kurs z dnia jej wystawienia. To błąd. Kwoty wykazane na wystawionej w walucie obcej fakturze korygującej podatnicy powinni przeliczyć według kursu przyjętego dla pierwotnej transakcji sprzedaży — przedmiotu korekty.
Takie podejście wynika z natury i funkcji faktury korygującej. Nie jest ona dokumentem samodzielnym, bo wystawia się ją w celu korekty danych na pierwotnej fakturze. Funkcja ta nie mogłaby być poprawnie spełniona, gdyby z powodu upływu czasu i zmianę kursu zmieniły się dane korygowane.
Gdyby przyjąć, że należy przeliczać kwoty z faktury korygującej po kursie z dnia jej wystawienia, to w skrajnych sytuacjach mogłoby dojść do tego, że podatnik w wyniku korekty żądałby od państwa więcej podatku VAT, niż pierwotnie zapłacił. Fakturę korygującą wystawia się przecież także na przykład w razie zwrotu towaru. Stąd też przy zwyżce kursu waluty podatek VAT przeliczony po kursie z dnia wystawienia korekty mógłby znacznie przewyższać VAT pierwotnie zapłacony do urzędu skarbowego. Skarb Państwa zaś nie jest w omawianym przypadku uczestnikiem gry rynkowej i nie może dopłacać do transakcji wykonywanej przez podatnika.
Omawiana kwestia staje się istotna także w przypadku eksportu towarów czy wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów lub usług, które podlegają opodatkowaniu poza Polską. Mimo że zasadniczo nie rodzą one dla polskiego sprzedawcy obowiązku w zakresie VAT, to jednak na ich podstawie może on występować o zwroty podatku naliczonego, a tu sam obrót netto z tytułu tych transakcji jest istotny. Stanowi on na przykład podstawę do szybszego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Marcin Chomiuk, szef zespołu VAT, dział doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers