Raport NIK datowany jest na marzec 2013 r., ale do dziś pozostawał tajny. O zdjęcie klauzuli tajności wnioskował w lutym 2017 r. Piotr Naimski, pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej. Ze względów formalnych, NIK zgodził się na to dopiero w czerwcu 2018 r.
Negocjacje bez instrukcji
NIK pozytywnie ocenił skuteczność w zapewnianiu ciągłości dostaw gazu ziemnego do Polski (jedynym dostawcą był wówczas rosyjski Gazprom), negatywnie jednak ocenił działania ministra gospodarki, którym był wówczas Waldemar Pawlak, jednocześnie wicepremier i szef koalicyjnego PSL.
NIK zauważa, że w latach 2009-2010 minister negocjował z Rosją dostawy gazu bez wymaganego umocowania w postaci zatwierdzonej instrukcji negocjacyjnej.
„Po zatwierdzeniu takich instrukcji część uzgodnień była niezgodna z wytycznymi” – czytamy w podsumowaniu wyników kontroli.
Zdaniem NIK, minister gospodarki i PGNiG (państwowy sprzedawca gazu) nie wykorzystali w pełni możliwości negocjacyjnych.
„Na nieskuteczność negocjacji prowadzonych równolegle na poziomie rządów oraz spółek, wpłynęła też niewłaściwa współpraca pomiędzy ministrem gospodarki a PGNiG” – napisano w raporcie.
Prezesem PGNiG był w tym okresie Michał Szubski.
Budowa bez legislacji
Na pozytywną ocenę NIK zasłużyła zaś realizacja inwestycji w terminal LNG w Świnoujściu. Ministrowi gospodarki znów się jednak oberwała – za zwłokę w działaniach legislacyjnych, które miały usprawnić budowę.
Smakowite cytaty raportu NIK:
„Negocjacje rządu polskiego z rządem rosyjskim w latach 2009-2010 w sprawie dostaw gazu ziemnego do Polski w ramach kontraktu jamalskiego były podjęte przez stronę polską bez przygotowania merytorycznego.”
„Minister Skarbu Państwa sprawował nadzór nad zawieraniem przez PGNiG umów na dostawy gazu do Polski. Zaopiniowanie pięciu umów w ciągu jednego lub dwóch dni, a w dwóch przypadkach już po zawarciu umowy, wskazuje a jedynie formalne wykonywanie zadania wyrażania tych zgód.”
„Strona polska, przystępując do negocjacji z przedstawicielami rządu umów dotyczących współpracy w sektorze gazowym, nie posiadała wypracowanej strategii negocjacyjnej. Odpowiedzialny za te negocjacje Minister Gospodarki nie przygotował takiej strategii.”
„Zatwierdzona w marcu 2009 r. instrukcja negocjacyjna była częściowo niekatulana jeszcze przed przystąpieniem do pierwszych negocjacji w dniu 7 maja 2009 r.”