Nowe impulsy do rozwoju innowacyjności

Fundusze UE: Nigdy wcześniej w Polsce nie było tylu unijnych pieniędzy na nowatorskie rozwiązania. Warto korzystać ze wsparcia — takiej szansy już nie będzie

Innowacyjność, badania i rozwój — to jedne z najczęściej powtarzających się słów, kiedy mowa o priorytetach rozpoczynającej się unijnej perspektywy. Na te obszary w najbliższych latach położony zostanie szczególny nacisk i — co za tym idzie — mogą one liczyć na wyjątkowe finansowe wsparcie. Główny cel na lata 2014-20: pobudzić w polskich przedsiębiorcach innowacyjność, a szczególnie wzmocnić ich współpracę z jednostkami naukowymi. Efektem ma być wyższy poziom komercjalizacji wyników prac badawczych. Te zapowiedzi oznaczają, że już niebawem rozpoczną się bardzo dobre czasy dla firm inwestujących w nowatorskie rozwiązania i budowę własnego know-how. Nowa perspektywa niesie finansowe szanse, których nie było w budżecie na lata 2007-13.

Komu preferencje

Projekty badawczo-rozwojowe będą w najbliższych latach premiowane, ale nie wszystkie sektory mogą liczyć na równe wsparcie. Pierwszeństwo mają te, które wpisują się w Krajowe Inteligentne Specjalizacje (KIS) — czyli obszary, w których kraj i poszczególne regiony mogą konkurować o prymat na międzynarodowych rynkach. Na poziomie kraju jest ich 19, ujętych w pięć działów tematycznych: to zdrowe społeczeństwo, biogospodarka rolno-spożywcza i środowiskowa, zrównoważona energetyka, surowce naturalne i gospodarka odpadami oraz innowacyjne technologie i procesy przemysłowe.

Poza tym każde województwo wybrało swoje specjalizacje w ramach Regionalnych Strategii Innowacji (RSI). Do najczęściej wskazywanych należą produkcja żywności i przetwórstwo spożywcze, zdrowie i rehabilitacja oraz technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT). — Firmy, wpisując się ze swoimi projektami w inteligentne specjalizacje, znacznie zwiększają swoje szanse w ubieganiu się o unijne wsparcie — zwraca uwagę Iwona Wendel, wiceminister infrastruktury i rozwoju.

Gdzie przedsiębiorcy znajdą największą finansową pomoc na B+R? Przede wszystkim w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój (PO IR). Stawia on głównie na wspieranie projektów badawczo-rozwojowych prowadzonych wspólnie przez firmy i sektor nauki — a potem wprowadzanie ich wyników na rynek. Budżet PO IR to ponad 10 mld EUR. — Trzeba podkreślić, że to przedsiębiorcy mają być głównymi beneficjentami tego programu, zwłaszcza małe i średnie firmy — bo ta grupa ma największe problemy w prowadzeniudziałalności innowacyjnej — podkreśla Iwona Wendel.

Na patenty i usługi dla MSP

Tylko w ramach I osi programu na wsparcie działań B+R realizowanych przez firmy i konsorcja naukowo-przemysłowe przeznaczonych zostało ok. 3,85 mld EUR (to ponad 44 proc. budżetu PO IR). Przykładowe typy projektów objęte wsparciem? Przedsięwzięcia B+R w małym biznesie oraz prace badawczo-rozwojowe prowadzone z udziałem funduszy kapitałowych. Jak wspomnieliśmy, Komisja Europejska w najbliższych latach stawia na koncentrację wsparcia na wybranych, przyszłościowych dziedzinach.

Potwierdzeniem tego trendu jest finansowe wsparcie działalności B+R w ramach programów sektorowych — one też będą realizowane w I osi PO IR. W perspektywie 2014-20 odbędą się kolejne odsłony programów już znanych przedsiębiorcom. Pierwszy to Innolot, który wspiera przedsięwzięcia z branży lotniczej. Będą też dotacje z Innomedu — tu szanse mają projekty z sektora medycznego. Konkursowe zmagania w tego typu programach przeprowadzi Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR).

Nie trzeba nikogo przekonywać, że system otoczenia innowacyjnych firm wymaga wzmocnienia. Jest to na tyle ważna kwestia, że została jej poświęcona II oś programu z budżetem 1 mld EUR. Planowane działania obejmą m.in. proinnowacyjne usługi świadczone przez instytucje otoczenia biznesu dla MSP i wsparcie rozwoju otwartych innowacji. Coraz więcej mówi się o potrzebie ochrony własności przemysłowej — ona też będzie miała swoje poddziałanie.

Przedsiębiorcy z sektora MSP dostaną w ramach POIR „Bony na innowacje” na sfinansowanie współpracy z jednostkami naukowymi. Część budżetu programu — łącznie 2,2 mld EUR — zostanie przeznaczona na III oś, czyli wsparcie innowacji w przedsiębiorstwach. Jakie konkretne działania się za tym kryją? Firmy zyskają szerszą niż dotąd możliwość skorzystania z instrumentów finansowych. Na liście jest m.in. fundusz gwarancyjny dla wsparcia innowacyjnych firm oraz pomoc funduszy typu venture capital, kapitału zalążkowego i sieci aniołów biznesu.

Przedsiębiorców ucieszy fakt, że wraca działanie 4.3 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, czyli kredyt technologiczny — w nowej odsłonie jako „Kredyt na innowacje technologiczne”. To jeden z popularniejszych instrumentów wsparcia wśród firm. W ostatnich konkursach ze względu na olbrzymią liczbę składanych wniosków nabory były zamykane już dzień po otwarciu. Nie można zapomnieć o IV osi PO IR, która ma na celu zwiększenie potencjału naukowo-badawczego. Do tego celu mają prowadzić m.in. strategiczne programy wzmacniające współpracę jednostek naukowych z biznesem. W budżecie są pieniądze na powstawanie międzynarodowych agend badawczych — nowych podmiotów prowadzących badania na światowym poziomie w ścisłej współpracy z renomowanymi partnerami zza granicy.

RPO i Polska Wschodnia

Fundusze na B+R znajdą się także w innych unijnych programach. Cennym źródłem pomocy, zwłaszcza dla małego biznesu, będą Regionalne Programy Operacyjne (RPO). Np. Mazowsze w ramach wojewódzkiego programu wyda na wykorzystanie działalności B+R w gospodarce 278 mln EUR. Wsparcie dostaną projekty, których efekty będą nie tylko pionierskie, ale też da się je powszechnie zastosować.

— Nie da się mówić o innowacyjności bez tworzenia dogodnych warunków do rozwoju nowych koncepcji. Jednocześnie muszą być to badania odbywające się w pewnych ramach. Takim wyznacznikiem będzie m.in. zgodność projektów z inteligentnymi specjalizacjami regionalnymi — mówi Mariusz Frankowski, dyrektor Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych. Działania wspierające innowacje są też zapisane w Programie Polska Wschodnia (PO PW). Do firm jest skierowana I oś programu, czyli „Przedsiębiorcza Polska Wschodnia”. Tu przewidziane zostały fundusze m.in. na powstawanie i rozwój innowacyjnych przedsiębiorstw typu startup (w ramach tzw. „Platform startowych dla nowych pomysłów”).

Fundusze zostaną przeznaczone też na wspieranie wzornictwa w MŚP (m.in. na audyty, stworzenie strategii wzorniczej dla MSP i ścieżkę projektowania, której celem będzie wprowadzenie na rynek innowacji). Wsparcie dla małych i średnich firm będzie dostępne także w ramach działania „Ponadregionalne powiązania kooperacyjne”, na które składają się dwa poddziałania.

Jedno to wdrażanie innowacji MSP. Tu realizowane będą projekty współpracujących ze sobą MSP, które prowadzić będą do powstawania innowacyjnych produktów i usług. Drugie poddziałanie to tworzenie sieciowych produktów przez MSP wokół określonych obszarów tematycznych, wpisujących się w zakres regionalnych inteligentnych specjalizacji, wspólnych dla przynajmniej dwóch województw.

Startują konkursy

W najbliższych miesiącach w ramach PO IR odbędzie się kilkanaście konkursów z dotacjami. Łącznie do zdobycia będzie w nich prawie 5 mld zł. Warto zauważyć, że to pula tylko na ten rok — w kolejnych innowacyjni przedsiębiorcy mogą oczekiwać wsparcia na zbliżonym poziomie. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) już 2 kwietnia ogłosi nabór z działania 1.1.1 POIR. Będzie to pierwszy konkurs dotyczący B+R. Uwagę zwraca bardzo wysoka kwota wsparcia dla przedsiębiorców — dostaną oni łącznie aż 1,6 mld zł.

Konkurs jest przeznaczony tylko dla mikro-, małych średnich firm, które mają w planach badania przemysłowe lub eksperymentalne prace rozwojowe prowadzące do opracowania nowych lub istotnie ulepszonych rozwiązań. Wnioski można będzie składać od 4 maja do końca roku. W ostatnim kwartale przeprowadzona zostanie edycja konkursu z 1.1.1 dla dużych firm. One powalczą o 750 mln zł. Jeszcze nie osłabną emocje dotyczące pierwszego naboru, a już ruszy następny. We wtorek 7 kwietnia NCBR ogłosi konkurs z poddziałania 1.1.2, w którym można będzie zdobyć unijne fundusze na eksperymentalne prace rozwojowe.

Dofinansowanie pomoże badaczom i przedsiębiorcom zweryfikować nowe rozwiązania w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. To poddziałanie jest kontynuacją przeprowadzonego w ostatnich latach pilotażu w ramach programu Demonstrator+. Przedsiębiorcy ubiegali się w nim o dotacje na projekty demonstracyjne i instalacje prezentujące efekty badań. Pilotaż spełnił swoją rolę i program trafił do nowej perspektywy jako regularne działanie. Wszyscy zainteresowani będą mogli składać wnioski od 7 maja do 22 czerwca. Do podziału jest aż 500 mln zł. W połowie kwietnia ogłoszony zostanie pierwszy konkurs z programu sektorowego, czyli Innolotu.

Tym razem budżet wynosi 400 mln zł. Fundusze zostaną przeznaczone na badania naukowe, prace rozwojowe i transfer ich wyników do lotnictwa. O dofinansowanie mogą ubiegać się konsorcja z udziałem firm i naukowców. Wnioski można składać od 18 maja do 17 lipca. Na start drugiego sektorowego programu, czyli Innomedu, trzeba będzie poczekać do III kwartału. Firmy z branży farmaceutycznej i konsorcja naukowo-biznesowe powalczą o 95 mln zł. Projekty mogą obejmować badania nad nowymi lekami, prace rozwojowe i przygotowanie ich wyników do wdrożenia.

Jakie koszty do zwrotu

Na co konkretnie mogą dostać pieniądze przedsiębiorcy, którzy mają w planie realizację projektu B+R? Wśród wydatków, które UE zwróci firmom, są m.in. koszty wyposażenia laboratorium w aparaturę i niezbędną infrastrukturę oraz uzyskania ochrony praw własności intelektualnej. Pomoc obejmie innowacje nietechnologiczne, dzięki którym przedsiębiorca będzie mógł zwiększyć efektywność działań organizacyjnych. Fundusze przyczynią się też do stworzenia w firmach centrów badawczo-rozwojowych.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Sylwester Sacharczuk

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Firmy / Fundusze unijne / Nowe impulsy do rozwoju innowacyjności