Polski przedsiębiorca rozpoczynający ekspansję w Unii musi wiedzieć, jak poruszać się w przepisach poszczególnych państw.
Zagraniczne firmy od lat traktują planowanie podatkowe jako jedno z narzędzi do zarządzania biznesem. Pozyskanie odpowiedniej wiedzy w tym zakresie przez polskiego przedsiębiorcę umożliwi mu osiągnięcie zamierzonego skutku finansowego przy optymalnych kosztach podatkowych, a tym samym do zachowania konkurencyjności w stosunku do firm zagranicznych.
Skoncentrujemy się na podatkach dochodowych, gdyż w przeciwieństwie do VAT, którego zasady powinny być spójne w każdym z krajów UE, przepisy je regulujące stanowią, co do zasady, domenę poszczególnych państw UE.
Dobrze wybrać...
Polski przedsiębiorca ma więc do wyboru dwadzieścia pięć państw UE, w których stawki podatku dochodowego są bardzo zróżnicowane, poczynając od najwyższych w Niemczech, Holandii, a kończąc na najniższych w Irlandii, na Cyprze lub w Estonii. Jednak nie tylko wysokość stawek podatku decyduje o wyborze miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Przedsiębiorca powinien rozważyć, jaką formę prowadzenia biznesu wybrać. Czy założyć spółkę kapitałową w jednym z krajów UE, czy może prowadzić działalność w formie oddziału polskiej spółki, albo powołać spółkę osobową, której jednym ze wspólników będzie polski przedsiębiorca?
Warto przy tym wziąć również pod uwagę również polskie konsekwencje podatkowe prowadzenia działalności za granicą. Może się np. okazać, że powołanie oddziału w Wielkiej Brytanii nie wyłącza opodatkowania w Polsce jego brytyjskich dochodów. W przypadku spółek kapitałowych zakładanych za granicą powstaje też pytanie, jak dystrybuować zyski osiągane przez te spółki i do jakiego podmiotu powinna trafiać dywidenda wypłacana z takich zysków.
...by zarobić
W wyborze optymalnych rozwiązań podatkowych znaczenie ma również natura działalności prowadzonej przez poszczególne podmioty oraz cel, dla którego zarabia się pieniądze.
Wyobraźmy sobie dobrze prosperującego pana Kowalskiego, który ma liczną rodzinę i zamierza rozszerzyć działalność polegającą na produkcji zawiasów do drzwi.
Spółki produkcyjne są najczęściej zakładane w krajach, w których znajduje się większość ich kontrahentów lub w krajach ościennych. Pan Kowalski patrzy dalej i rozważa, jak w przyszłości mogą być opodatkowane zyski ze sprzedaży udziałów lub akcji jego spółek produkcyjnych albo z otrzymywanych od tych spółek dywidend. Dowiedział się, że istnieją spółki holdingowe, czyli podmioty, których jedynym lub głównym przedmiotem działalności jest otrzymywanie zysków z dywidend lub zysków kapitałowych (ze sprzedaży udziałów lub akcji). Dla działalności holdingowej warto wybrać kraj, który wprowadza brak opodatkowania takich dochodów i wcale nie musi być to kraj o niskiej podstawowej stawce podatkowej.
Dalej Kowalski zastanawia się, co zrobić z dochodami zgromadzonymi w spółce holdingowej. Czy wykorzystywać je na prowadzenie dalszych inwestycji, nabywanie nowych udziałów czy akcji w spółkach produkcyjnych albo może przeznaczyć je, przynajmniej w części, na potrzeby własne, w tym zabezpieczenie interesów rodziny?
Tu jednak powstaje kolejny problem — wypłata takich dochodów dla pana Kowalskiego lub polskich członków jego rodziny wiąże się z koniecznością zapłaty podatku w Polsce od całości takiej wypłaty. Ponadto istnieje niebezpieczeństwo szybkiego skonsumowania dochodów przez żonę lub pociechy. Dlatego pan Kowalski postanawia założyć fundację rodzinną, pomnażającą jego majątek bez konieczności zapłaty podatku. W przyszłości fundacja zapewni dostatek jemu i jego rodzinie, która będzie płacić polski podatek, ale tylko od dochodów przeznaczanych na jej bieżące funkcjonowanie. W ten sposób Kowalski osiąga odroczenie płacenia podatku w czasie.
Przedstawiony powyżej scenariusz nie jest jednak taki prosty. Po drodze, pan Kowalski będzie musiał rozważyć zapewnienie spółkom operacyjnym finansowania, dostępu do praw własności intelektualnej, co nieodłącznie wiąże się z zagadnieniem podatków u źródła czy niedostatecznej kapitalizacji. Będzie zastanawiał się, jak wykorzystać mechanizmy wynikające z dyrektyw UE, a może nawet, czy założyć spółkę europejską. O wszystkich tych zagadnieniach opowiemy Państwu w następnych odcinkach naszego cyklu.
Monika Marta Dziedzic, Magdalena Zamoyska, Justyna Bauta - doradcy podatkowi w MDDP