Pamiętniki z Wielkiej Wojny

Marcin Dobrowolski
08-04-2016, 13:51

Sto lat temu pożoga wojenna objęła cały świat przez konflikt mocarstw wraz z podległymi ich koloniami. W europejską pamięć zapadły przede wszystkim straszne starcia z frontu zachodniego, ale jednym z najbardziej doświadczonych terytoriów była środkowa część naszego kontynentu.

Seria wydawnicza „Wielka Wojna - codzienność niecodzienności” została zainaugurowana w 2014 r. w setną rocznicę wybuchu I wojny światowej. Obejmuje dzienniki, wspomnienia i korespondencję z lat 1914-1918 zachowane w zbiorach polskich archiwów państwowych. Przekazy te ukazują Wielką Wojnę z lokalnej perspektywy, uwzględniając życie codzienne na tle polityki światowej i przeobrażeń zachodzących na świecie i na ziemiach polskich. Ich autorami są osoby szerzej nieznane, często nawet niebiorące bezpośredniego udziału w działaniach wojennych. 

Rosyjscy żołnierze wycofują się z Warszawy w 1915 r.
Zobacz więcej

Rosyjscy żołnierze wycofują się z Warszawy w 1915 r.

Do tej pory w serii „Wielka Wojna – codzienność niecodzienności” ukazały cztery książki:

Publikacja pt. „Trochę się zazdrości tym, co nie dożyli tych czasów…” prezentuje dzienniki hrabiny Ludwiki Ostrowskiej, która w czasie wojny zarządzała dworem w Maluszynie, leżącym na południu Królestwa Polskiego, na trasie przemarszu wojsk. W dziennikach, które Ludwika Ostrowska zaczęła prowadzić poruszona wybuchem wojny, opisuje różnorodne aspekty funkcjonowania rodziny ziemiańskiej w wyjątkowych, wojennych czasach; własne przeżycia, obawy, reakcje członków rodziny i sąsiadów, próby radzenia sobie z niedogodnościami i w sytuacjach zagrożenia. Autorami opracowania naukowego są Piotr Zawilski i Jarosław Kita.

Drugą pozycją jest dziennik Janiny Gajewskiej wydany pt. „Ta wojna zmieni wszystko…”. Gdy wybuchła, jego autorka miała 28 lat i mieszkała w Warszawie. Była osobą starannie wykształconą, interesowała się filozofią i sztuką (w dzienniku spisywała m.in. swoje wrażenia ze spektakli teatralnych). Organizowała wieczory dyskusyjne. W swoich zapiskach okazuje się być wnikliwą obserwatorką życia stolicy oraz sytuacji międzynarodowej. Dziennika ukazał się w opracowaniu naukowym Anny Wajs.

Tom trzeci pt. „Był czyn i chwała!... Józef Gabriel Jęczkowiak. Wspomnienia harcerza 1913-1918”, wydany w opracowaniu naukowym Marii Frankel i Pawła Guta, zawiera relację poznaniaka, żołnierza w wojsku pruskim (walczącego we Francji), uczestnika powstania wielkopolskiego oraz walk niepodległościowych w Warszawie w listopadzie w 1918 r.

Tom czwarty pt. „Nie wybiła godzina wybawienia z otchłani nieszczęść... Kronika dziejów Łowicza Władysława Tarczyńskiego” prezentuje zapiski autora książek historycznych, działacza społecznego, założyciela i współorganizatora wielu instytucji w Łowiczu m.in. czytelni, straży ogniowej, Towarzystwa Wzajemnego Kredytu i Muzeum Starożytności. Rękopis jego kroniki, obejmującej 9 pierwszych miesięcy wojny, zawiera opisy walk i realiów codziennego życia mieszkańców w oblężonym, a później okupowanym Łowiczu. Publikację uzupełniają ilustracje dokumentów urzędowych, fotografii i map. Zapiski zachowały się w zbiorach łowickiego oddziału Archiwum Państwowego w Warszawie. Autorem opracowania naukowego jest jego kierownik Marek Wojtylak.

Cała seria obejmie około 10 pozycji. W 2016 r. planowane jest wydanie dzienników żołnierza w armii austro-węgierskiej Kazimierza Filara.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Dobrowolski

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

Puls Biznesu

Puls Historii / Pamiętniki z Wielkiej Wojny