Rząd zadecydował, że pięć wschodnich województw Polski — ze względu na swoją specyficzną sytuację — również w nowej perspektywie finansowej UE, na lata 2014-20, będzie otrzymywać specjalne wsparcie. Służy temu zasilony kwotą 2 mld euro program Polska Wschodnia (POPW). W poprzedniej odsłonie tego instrumentu, obejmującego lata 2007-13, priorytetem był rozwój infrastruktury. Teraz pierwszeństwo mają dwa cele: rozwój infrastruktury poprawiającej dostępność terytorialną makroregionu i wspieranie przedsiębiorczości.
A najwięcej działań z unijnym dofinansowaniem adresowanych jest do firm. Na pieniądze z UE mogą liczyć m.in. inicjatywy związane ze wzmacnianiem konkurencyjności przedsiębiorstw. Środkiem do tego celu mogą być innowacyjne produkty i usługi tworzone m.in. przez współpracujące ze sobą firmy z makroregionu wschodniego. Cel jest jednoznaczny: dzięki dotacjom na wsparcie innowacji Polska Wschodnia będzie mogła kontynuować budowę swojej gospodarki według europejskich standardów, opierając się na wiedzy i potencjale intelektualnym. To zaś sprawi, że wkład makroregionu w tworzenie produktu krajowego będzie adekwatny do jego potencjału ludnościowego.
Start po pieniądze
Po raz pierwszy przedsiębiorcy będą mogli stanąć w szranki o dotacje z programu Polska Wschodnia w najbliższe wakacje. W czerwcu lub lipcu znane będą już szczegóły zmagań, bo wtedy — zgodnie z harmonogramem POPW — pojawi się ogłoszenie konkursowe. Nabór wniosków ma natomiast ruszyć w sierpniu. W ramach konkursu z poddziałania 1.3.1 — „Wdrażanie innowacji przez MŚP” – kooperujące ze sobą firmy będą mogły otrzymać granty na projekty mające prowadzić do tworzenia innowacyjnych produktów lub usług.
Budżet poddziałania to 400 mln zł, z czego w tym roku do wzięcia będzie około 80 mln zł. Konkursowe zmagania — podobnie jak w przypadku innych tegorocznych naborów — przeprowadzi Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) jako instytucja pośrednicząca w realizacji POPW. Kto może skorzystać z pomocy?
Potencjalnymi beneficjentami są podmioty z sektora MŚP, czyli mikro-, małe i średnie firmy, które opracowują innowacyjne wyroby i usługi w ramach ponadregionalnych powiązań kooperacyjnych. Każde z takich powiązań tworzy co najmniej pięciu przedsiębiorców z pokrewnych sektorów, przy czym ich działania koordynuje podmiot zarządzający mający siedzibę na terenie jednego z pięciu województw makroregionu: lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego. Co ważne: ponadregionalne powiazanie kooperacyjne obejmuje swym zasięgiem minimum dwa województwa, w tym co najmniej jedno z Polski Wschodniej. Jakiego rodzaju inicjatywy mogą otrzymać wsparcie?
Jak powiedzieliśmy, chodzi o przedsięwzięcia służące opracowaniu innowacyjnych produktów i usług. Drogą do tego będzie wprowadzenie w życie własnych lub kupionych wyników prac badawczo-rozwojowych (B+R). Beneficjent będzie mógł współfinansować poszczególne fazy procesu prowadzącego do wdrożenia innowacji. Pierwszy — przygotowawczy — etap zaczyna się od dokonania dogłębnej analizy rynku i możliwości ulokowania na nim produktu. Następnie trzeba przygotować dokumentację wdrożeniową, uzyskać, zwalidować i obronić patent oraz zdobyć niezbędne certyfikaty i akredytacje, od których uzależnione jest wprowadzenie produktu lub technologii w działalności produkcyjnej przedsiębiorstwa (na tym etapie mogą być finansowane usługi doradcze w zakresie innowacji i usługi wsparcia innowacji, jeżeli są niezbędne dla skutecznego przygotowania do wdrożenia).
Drugi etap to zakup praw patentowych, technologii, know-how, licencji związanych z wdrożeniem wyników prac badawczych (jeśli wyniki te będą podstawą do opracowania innowacyjnego produktu bądź usługi). Trzeci etap sprowadza się do prac dostosowawczych (jeśli okażą się konieczne). Faza kulminacyjna — wdrożenie obejmuje inwestycje w rzeczowe aktywa trwałe, w szczególności zaś w zakup, montaż i uruchomienie maszyn i urządzeń, linii produkcyjnej lub technologicznej.
Poziom i forma wsparcia
Dotacja bezzwrotna — do 70 proc. wydatków kwalifikowanych. Minimalny wkład własny beneficjenta to 30 proc. wydatków kwalifikowanych. Minimalna wartość wydatków kwalifikowalnych wynosi 1 mln zł. Co prawda minimalna wartość dofinasowania to 700 tys. zł. Jest jednak niewykluczone, że wnioskodawca będzie mógł wnieść większy niż wymagany wkład własny i wtedy będzie to mniejsza kwota. Dokumenty programowe nie określają więc minimalnej wartości dofinansowania, a tylko minimalną wartość wydatków kwalifikowalnych w projekcie (1 mln zł). Maksymalna wartość dofinansowania to 7 mln zł.
W zgodzie ze Strategią
Program Polska Wschodnia, w tym poddziałanie 1.3.1 — „Wdrażanie innowacji przez
100
mln euro Taki jest budżet poddziałania 1.3.1 PO PW („Wdrażanie innowacji przez MŚP”), w perspektywie finansowej UE na lata 2014-20. W tym roku do rozdysponowania pomiędzy beneficjentami jest jedna piąta tej kwoty. Na zdjęciu: Specjalna Strefa Ekonomiczna Euro-Park Mielec.
[FOT. ARC]
MŚP” — wpisuje się w przedsięwzięcia rekomendowane w licznych dokumentach o charakterze strategicznym, opracowywanym na poziomie krajowym. Do najważniejszych należą: Strategia Rozwoju Kraju, Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego i — chyba najważniejsza dla analizowanego makroregionu — Strategia Rozwoju Społeczno- Gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020. Wspomnieć też warto o raporcie „Polska 2030. Wyzwania rozwojowe”. Dokumenty te proponują nowe podejście do polityki innowacyjnej, dostosowane do uwarunkowań lokalnych, uwzględniające potencjał poszczególnych regionów, ich zasoby terytorialne i wiedzę czy wkład w PKB. Jeśli chodzi o Strategię rozwoju Polski Wschodniej, jej celem w najbliższych latach jest wzrost spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej całego makroregionu i każdego z jego województw z uwzględnieniem zasady trwałego i zrównoważonego rozwoju. Wymienione w dokumencie priorytety obejmują m.in. oddziaływanie na poprawę jakości kapitału ludzkiego, budowanie społeczeństwa informacyjnego opartego na wiedzy czy wspieranie gospodarki ze szczególnym uwzględnieniem sektora MŚP. Jednym z celów Strategii jest systematyczne podnoszenie poziomu innowacyjności makroregionalnej gospodarki, co ma się przyczynić do zdynamizowania procesów rozwojowych w Polsce Wschodniej.
Intencją autorów dokumentów było zwrócenie uwagi na fakt, że nie idąc z duchem czasu i walcząc o zachowanie technologicznego czy organizacyjnego status quo, firmy przegrywają swoją przyszłość. Nacisk położony w PO PW na innowacje nie powinien dziwić, skoro to one decydują o poziomie i kierunku rozwoju współczesnego przedsiębiorstwa, oznaczając postęp i przewagę konkurencyjną. A w konsekwencji przekładają się na wzrost poziomu życia danego województwa czy makroregionu.
Szansa dla Polski Wschodniej
Program Polska Wschodnia to dodatkowy instrument wsparcia pięciu województw: lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego. Budżet programu — 2mld euro — przeznaczony będzie m.in. na powstawanie i rozwój start-upów, tworzenie innowacyjnych produktów i usług, ekspansję zagraniczną firm i wzornictwo przemysłowe. Dofinansowane zostaną także istotne inwestycje infrastrukturalne, zwiększające dostępność terytorialną makroregionu. Więcej informacji o programie można znaleźć na stronie: www.funduszeeuropejskie.gov.pl