Porty przynoszą coraz mniejsze zyski

Zofia Bąbczyńska-Jelonek, Bogdan Tychowski, Marcin Bołtryk
29-03-2001, 00:00

Porty przynoszą coraz mniejsze zyski

Polskie porty morskie były do niedawna największe na południowym wybrzeżu Bałtyku, pod względem obsługi masy towarowej. Pozycję lidera straciły na rzecz tranzytowych portów łotewskich. Wszystko wskazuje na to, że szanse na jej odzyskanie maleją.

Od 1985 r. obroty ładunków w polskich portach ustabilizowały się na poziomie 48,8 mln ton rocznie. Od 1993 r. wartość obrotów wzrosła do 50 mln ton. Łotysze osiągnęli ten sam pułap w 1997 r. Natomiast rok 2000 zamknęli wynikiem 51,2 mln ton, czyli o ponad 2 mln ton większym niż Polacy.

Gwałtowny spadek

Gwałtownie spadają przeładunki w porcie gdańskim, z 20,6 mln ton w 1998 r. do 15,9 mln ton w roku 2000. W zespole Szczecin-Świnoujście powoli rosną, w porcie gdyńskim są stabilne. Przyczyna tkwi w cenie polskiego węgla, który przegrywa na światowych rynkach konkurencję z węglem australijskim, rosyjskim czy ukraińskim. W przypadku paliw płynnych, wpływ na zmniejszenie przeładunków miały dwa czynniki: spadek tranzytu rosyjskiego i import ropy rurociągami.

Struktura rynku

Przeładunkiem i składowaniem ładunków w portach zajmują się prywatne spółki o różnej strukturze własności. Większość z nich jest operatorami lub właścicielami specjalistycznych terminali czy baz. Zarząd Morskiego Portu Gdańsk posiada 95 proc. udziałów największego operatora portowego — spółki Port Gdański Eksploatacja. Port jest też współudziałowcem Gdańskiego Terminalu Kontenerowego. Spółka PPS Port Północny zarządza terminalem węglowym razem z Naftopolem Bazą Paliw Płynnych. Terminal Gazu Płynnego (LPG) jest w rękach Gazopolu. Przeładunkiem siarki i chemikaliów zajmują się odrębne spółki prywatne. Zarząd Morskiego Portu Szczecin-Świnoujście ma mniejszościowe udziały (do 45 proc.) u pięciu przeładowców: w spółce Bulk Cargo-Port Szczeciński (prowadzącej trzy terminale), Drobnica-Port Szczeciński (trzy terminale), w spółce Fast Terminal, w PUP Elewator Ewa i w firmie Port Handlowy Świnoujście. Poza nimi na obszarze portów w Szczecinie i Świnoujściu działa kilku mniejszych, prywatnych przeładowców. Niektórzy z nich posiadają własne nabrzeża i bazy przeładunkowe, m.in. PKN Orlen, Huta Szczecin, Port Rybacki Gryf, Przedsiębiorstwo Portowe Odraport.

Na terenie Zarządu Morskiego Portu w Gdyni działa 6 specjalistycznych terminali, które prowadzą prywatne spółki przeładunkowe. Do 2003 roku ma zostać zakończony proces oddzielania zarządzania portową infrastrukturą od działalności eksploatacyjnej i do tego czasu zarządy potrów będą musiały wycofać swoje udziały ze spółek przeładowczych. Tymczasem nie są do tego przygotowane. Mimo względnej stabilności obrotów, działalność eksploatacyjna portów zaczyna sygnalizować objawy kryzysu. Spada rentowność przeładunków i składowania towarów (między 1996 a 1998 r. z 6,4 do 3,1 proc.) Spadają zyski, mimo że przychody z usług powili rosną.

Większe koszty

W 1998 r. po raz pierwszy wystąpiło zjawisko braku możliwości pokrycia w całości zobowiązań, z posiadanych środków płynnych (pieniędzy i papierów wartościowych). Majątek portów jest znacznie zdekapitalizowany.

— Na obroty portowe wpływa przede wszystkim stan polskiego handlu zagranicznego, tranzyt i kurs dolara — mówi Bogdan Walczak, dyrektor do spraw marketingu firmy Bulk Cargo.

Jego zdaniem, wzrost kosztów związany jest przede wszystkim z kosztami utrzymania.

— Opłaty za dzierżawę gruntów, budynków czy nośniki energii są wysokie. Natomiast od 2-3 lat spółki nie podwyższają cen usług. Osiągają te same obroty, ale mniejsze wpływy. Bulk Cargo to przede wszystkim transport węgla (50 proc. obrotów). Na cenę transportu towaru do klienta wpływają nie tylko opłaty portowe, ale również ceny przewozu PKP — dodaje Bogdan Walczak.

Zofia Bąbczyńska-Jelonek

Bogdan Tychowski, MIB

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Zofia Bąbczyńska-Jelonek, Bogdan Tychowski, Marcin Bołtryk

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Inwestora / Surowce / Porty przynoszą coraz mniejsze zyski