Niektóre rodzaje usług są wyłączone spod działania prawa zamówień publicznych. Nie zwalnia to jednak zamawiającego od odpowiedzialności.
Zakres stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych (p.z.p) jest zdeterminowany przez treść art. 4. Wprowadza się w nim wyłączenia przedmiotowe poprzez wskanie, do jakiego rodzaju zamówień ustawa nie ma zastosowania. W tym też zakresie należy wskazać na istotne wyłączenia dotyczące usług. Wyłączenie zastosowania prawa zamówień publicznych dotyczy m.in. zamówień, których przedmiotem są usługi telefoniczne, teleksowe lub radiotelefoniczne (art. 4 pkt 3 lit. d p.z.p.). Wyłączenie to ma charakter generalny i dotyczy wszelkiego rodzaju usług o takim charakterze, a więc przykładowo można wskazać usługi telefonii stacjonarnej, a także usługi operatorów sieci komórkowych.
W tych przypadkach podmiot zobowiązany ogólnie do stosowania prawa zamówień publicznych nie musi stosować w tych przypadkach ustawy. Czy jednak oznacza to całkowitą dowolność w zakresie wyboru usługodawcy?
Wyjątkowe procedury
Postępująca liberalizacja sektora telekomunikacyjnego skutkuje pojawieniem się konkurencji, a to z kolei powinno się wiązać z wprowadzeniem przetargowego przyznawania dotacji ze środków publicznych. W ten sposób można zapewnić ochronę konkurencji, a jednocześnie przejrzyście wydawać środki publiczne.
Trzeba wskazać, że w takich wypadkach powinny być wypracowane specjalne procedury, które zapewnią spełnienie obowiązków wynikających z ustawy o finansach publicznych. W art. 28 ust. 3 tej ustawy wskazuje się, że wydatki publiczne winny być dokonywane:
- w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów;
- w sposób umożliwiający terminową realizację zadań;
- w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
Innymi słowy — wybranie operatora świadczącego usługi dostępu do linii komórkowej powinno następować w taki sposób, by jednostka sektora finansów publicznych zapewniła spełnienie wymienionych warunków. W przeciwnym wypadku mogą zaistnieć przesłanki pociągnięcia pracownika takiej jednostki do odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Blisko prawa
W praktyce zalecałbym stosowanie procedur zbliżonych do tych wynikających z Prawa zamówień publicznych. Dotyczyć to powinno zarówno zapewnienia jawności przetargu, jak i trybu oraz jasnych zasad wyboru wykonawców itd. Transparentność w takim wypadku winna być zapewniona poprzez opracowanie i udostępnienie do wiadomości potencjalnych usługodawców regulaminu postępowania. Tryb nie jest zdeterminowany ustawowo, a więc wchodzi w grę również wysłanie zapytań do podmiotów świadczących usługi na danym terenie czy przeprowadzenie dodatkowo aukcji w internecie. W tym ostatnim wypadku rynek podmiotów świadczących usługi polegające na zapewnieniu oprogramowania dla aukcji internetowej jest bardzo rozwinięty. Wykorzystanie takiej platformy może się okazać skuteczne oraz opłacalne.
Aleksander Werner, prawnik z kancelarii Kalwas i Wspólnicy