Pożyczki z zagranicy nie deklarujemy

Władysław Varga
18-07-2006, 00:00

Gdy brak w ogóle podatku należnego, to nie powinien wystąpić obowiązek jego rozliczenia przez usługobiorcę.

Władysław Varga w swej relacji z dyżuru eksperckiego, w trakcie którego odpowiadał na pytania czytelników „Pulsu Biznesu” („VAT od pożyczek w działalności”, 11 lipca br.), przedstawił sposób dokumentowania dla celów polskiego podatku od towarów i usług pożyczki otrzymanej z zagranicy od podatnika VAT, tj. od podmiotu udzielającego pożyczkę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Zgodzić się należy — jak pisze Varga — że „pożyczka jest usługą finansową, opodatkowaną (...) w Polsce” i — jako usługa finansowa — zwolnioną od podatku. Czy polski usługobiorca jednak na pewno jest obowiązany do wykazania pożyczki jako importu usług w deklaracji podatkowej?

Pamiętajmy o VI dyrektywie

Wprawdzie przepisy ustawy o VAT mogą sugerować, że podatnikiem z tytułu tej transakcji jest polski pożyczkobiorca, jednakże należy mieć na uwadze regulacje VI dyrektywy Rady (77/388/EEC), w których mowa o osobach zobowiązanych do zapłaty podatku. Dyrektywa celowo rozróżnia podatników od osób zobowiązanych do zapłaty podatku. Nie może ulegać wątpliwości, że ci ostatni są objęci obowiązkiem rozliczenia podatku jedynie wtedy, gdy podatek VAT wystąpił. Może to prowadzić do wniosku, że powyższe przepisy w ogóle nie dotyczą sytuacji, w których podatku nie ma, gdyż czynność jest zwolniona od podatku (bądź opodatkowana 0-procentową stawką).

Tę tezę potwierdza zapisana w polskiej ustawie o VAT norma, zgodnie z którą usługobiorca nie jest podatnikiem, jeśli podatek należny od przedmiotowej transakcji został rozliczony w Polsce przez usługodawcę. W przepisie tym wyraźnie jest mowa o rozliczeniu podatku należnego, czyli określonej kwoty większej od zera.

Prosty wniosek

Skoro więc ustawodawca zdejmuje z polskiego usługobiorcy obowiązek rozliczenia podatku, gdy podatek został rozliczony przez usługodawcę, to tym bardziej obowiązek rozliczenia u usługobiorcy nie powinien wystąpić, gdy brak w ogóle podatku należnego. W konsekwencji można postawić tezę, że polski pożyczkobiorca nie ma obowiązku wykazania pożyczki w deklaracji VAT-7, gdyż nie jest podatnikiem (osobą zobowiązaną do rozliczenia podatku) w zakresie tej transakcji.

Sławomir Czyż

doradca podatkowy z Małopolskiego Instytutu Studiów Podatkowych w Krakowie

Odpowiedź autora

Ten wniosek jest nieuprawniony

Polemika ciekawa teoretycznie i zasługująca na uwagę. Z tezą Sławomira Czyża nie mogę się zgodzić z kilku powodów.

1 Fakt, że dyrektywa rozróżnia osoby zobowiązane do zapłaty podatku od podatników, nie uzasadnia konkluzji, że polski podatnik nie ma obowiązku rozliczenia podatku od zwolnionego importu usług. Z rozróżnienia tych dwóch kategorii w dyrektywie nie można wyciągać wniosku, że obrót zwolniony czy np. obrót z tytułu WNT (gdzie również efektywnie nie pojawia się podatek do zapłaty) nie musi być wykazywany w deklaracji VAT.

2 Zapisana w polskiej ustawie o VAT norma, zgodnie z którą usługobiorca nie jest podatnikiem, jeśli podatek należny od przedmiotowej transakcji został rozliczony w Polsce przez usługodawcę, nie ma zastosowania do usług finansowych, dla których w każdym przypadku podatnikiem jest usługobiorca. Niecelowe jest powoływanie się na nią w przypadku pożyczek.

3 W świetle przepisów VAT, skoro dana transakcja nie została rozliczona przez usługobiorcę, nie może być mowy o zwolnieniu usługobiorcy z obowiązku wykazania transakcji w jego deklaracji VAT.

4 Brak wykazania pożyczki jako importu usług zwolnionych w deklaracji VAT osłabia pozycję podatnika w ewentualnym sporze z urzędem skarbowym dotyczącym PCC na pożyczce. Brak bowiem materialnego dowodu w dokumentacji podatkowej wskazującego na objęcie pożyczki systemem VAT (co pozwala na wyłączenie z PCC).

Ewentualne niewykazanie importu usług w deklaracji nie powinno być jednak sankcjonowane (pominąwszy konieczność dokładnego wyjaśniania w urzędzie ewentualnych wątpliwości w zakresie PCC) i w tym punkcie myślę, że zgadzamy się z moim polemistą.

Władysław Varga

doradca podatkowy z krakowskiego biura Ernst & Young

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Władysław Varga

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Firmy / Pożyczki z zagranicy nie deklarujemy