Jeden z członków zarządu został zawieszony w pełnieniu swoich obowiązków, a pozostali złożyli rezygnację. Jako rada nadzorcza mamy trudności z wyborem nowego zarządu. Co zrobić?
- Brak zarządu powoduje, że w spółce nie ma osób uprawnionych do prowadzenia spraw oraz (o ile nie zostali wcześniej ustanowieni prokurenci indywidualni) do reprezentacji. Aby zapewnić bieżące funkcjonowanie spółki, rada nadzorcza jest obowiązana jak najszybciej wybrać nowy zarząd. Z doświadczenia wiadomo, że wybór może zabrać pewien czas. Ponieważ jeden z członków zarządu został zawieszony, rada powinna w jego miejsce delegować swego przedstawiciela. Polskie prawo dopuszcza takie rozwiązanie maksymalnie na trzy miesiące. Delegowanie członka rady do pełnienia czynności w zarządzie może spowodować zmniejszenie liczby członków rady poniżej minimum określonego w statucie spółki lub w kodeksie spółek handlowych. Wtedy, zależnie od potrzeb, powinno się uzupełnić skład rady.
Co oznacza i jak jest wypłacana zaliczka na poczet dywidendy?
- Zaliczka na poczet dywidendy jest dopuszczalna tylko w spółce akcyjnej, co powoduje niejako uatrakcyjnienie jej charakteru i możliwość częściowej wypłaty zysków w toku roku obrotowego. O wypłacie zaliczki decyduje zarząd w drodze uchwały. Wymaga ona potwierdzenia przez radę nadzorczą. Brak zgody rady powoduje nieważność uchwały.
Pozostałe przesłanki wypłaty zaliczki są złożone. Po pierwsze, statut spółki powinien przewidywać możliwość częściowej wypłaty dywidendy. Po drugie, sprawozdanie finansowe spółki za poprzedni oraz za część bieżącego roku obrotowego powinno wykazywać zysk.
Zaliczkę na poczet dywidendy można powiększyć o niewypłacone zyski z lat poprzednich. Zaliczka ulega potrąceniu z ostatecznej należności dywidendowej za rok obrotowy, za który jest wypłacana. Jeżeli zarząd pomyli się w obliczeniach wielkości dywidendy, potrąci częściowo wypłaconą dywidendę z uzyskanej na koniec roku. Jeśli ostateczne zamknięcie roku obrotowego wykazałoby stratę, zarząd może żądać zwrotu wypłaconej zaliczki tylko wtedy, gdy akcjonariusz, który ją pobrał, działał w złej wierze. Dodatkowo statut może przewidywać, że spółka ma prawo zmniejszyć kolejne należności dywidendowe (np. za dwa kolejne lata obrotowe) jeżeli prognozy zarządu okazały się nietrafne i wypłacono zaliczkę na poczet dywidendy za rok obrotowy, w którym nie osiągnięto zysku.
Rafał Rąpała radca prawny, wspólnik w kancelarii Kochański Brudkowski i Wspólnicy