Wykorzystanie nabytego towaru do czynności opodatkowanych i zwolnionych niesie szczególne konsekwencje.
W większości przypadków nabycie samochodu przez podatnika oznacza możliwość odliczenia tylko części podatku. Może się tak zdarzyć, że wykorzysta on auto zarówno do czynności opodatkowanych, jak i zwolnionych z podatku. W takim przypadku należy proporcjonalnei odliczyć podatek naliczony.
— Podatnicy mogą mieć pewne wątpliwości co do sposobu rozliczenia podatku w takiej sytuacji, ale uważna lektura przepisów powinna je rozwiać. Należy odróżnić kwotę podatku określoną w fakturze, od kwoty podatku naliczonego — mówi Adam Bartosiewicz, doradca podatkowy.
Ten ostatni jest tylko częścią podatku określonego w fakturze.
— W kolejnych przepisach ustawodawca konsekwentnie posługuje się pojęciem kwoty podatku naliczonego i dotyczy to też odliczeń częściowych — dodaje Adam Bartosiewicz.
Trzy scenariusze
Zgodnie z ustawą o VAT, prawo do odliczenia przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi wykorzystywane są do wykonywania czynności opodatkowanych. W przypadku podatnika wykonującego czynności opodatkowane i zwolnione, może on:
- nabywać towar lub usługę wykorzystane wyłącznie do czynności opodatkowanej (np. nabycie towarów obrotowych, których późniejsza dostawa jest opodatkowana),
- nabywać towar lub usługę, która wykorzystywana będzie tylko do czynności zwolnionych od podatku (przykład podobny, ale późniejsza dostawa zwolniona od podatku),
- nabywać towar lub usługę, która wykorzystywana będzie do czynności opodatkowanych i zwolnionych (np. nabycie samochodu, tak jak w pytaniu czytelnika).
Jak to policzyć
— Proporcjonalne rozliczenie będzie możliwe tylko jeśli w stosunku do nabytego towaru i usługi nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot podatku — zauważa Adam Bartosiewicz.
Załóżmy (przykład pochodzi z publikacji, którą prezentujemy obok), że podatnik wykonuje czynności opodatkowane i zwolnione i nabył w związku z nimi samochód osobowy za 36,6 tys. zł (w tym 22 proc. VAT, czyli 6,6 tys. zł). Kwota podatku naliczonego sięga 3,3 tys. zł (50 proc. z 6,6 tys. zł, tak jak stanowi ustawa o VAT).
Zgodnie z art. 90 ustawy, aby wyliczyć podatek proporcjonalny, należy obliczyć 75 proc. podatku naliczonego. Podatnik powinien odliczyć 2475 zł (75 proc. x 3,3 tys. zł), a po zakończeniu roku oraz w latach kolejnych dokonywać korekt podatku naliczonego. Dla okresu pięciu lat podstawą dla tych korekt będzie kwota 495 zł (1/5 x 2475 zł).