Resort gospodarki zmienia kontrakty
Podczas Konwentu Marszałków, który odbył się 28 lutego w Gdańsku, potwierdzona została ostatecznie nowa, proporcjonalna zasada podziału pieniędzy. Dotyczy ona środków pochodzących z funduszy, zapisanych w budżecie centralnym na realizację kontraktów wojewódzkich. Zmiany w dotychczasowym brzmieniu kontraktów są wynikiem ograniczenia kwoty wsparcia o 1 mld zł w 2002 r., w związku z trudną sytuacją budżetu centralnego.
Zgodnie z zapisami ustawy budżetowej na 2001 r. oraz programu wsparcia, przyjętego rozporządzeniem Rady Ministrów w dniu 28 grudnia 2000 r., wydatki na wsparcie zadań z programów wojewódzkich, objętych kontraktami wojewódzkimi, wynosiły: 1,25 mld zł w 2001 r. oraz 2 mld zł w roku 2002. Przeznaczeniem ich było wsparcie wieloletnich inwestycji ważnych dla regionów. Ograniczenie kwoty, według projektu budżetu, miało wynieść 1 mld zł.
— W obecnej sytuacji finansów państwa, wydatkowanie 2 mld zł w 2002 r. nie jest możliwe. Ministerstwo Gospodarki podjęło starania o wprowadzenie do projektu ustawy budżetowej na 2002 r. zapisu gwarantującego wydanie brakującej kwoty — 1 mld zł — w 2003 r. Innymi słowy, resort zamierza nie tyle zmniejszyć przyznaną kwotę o połowę, ile rozłożyć w czasie realizację wypłat — wyjaśnia Ewa Freyberg, podsekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki.
Przy podziale środków na lata 2002-2003 przyjęto zasadę ich proporcjonalnego ograniczenia (po 50 proc.) w ciągu dwóch lat. Jest to całkowicie zgodne z postulatami strony samorządowej.
Rząd proponował przyjęcie zasady wspierania w pierwszej kolejności rozpoczętych już inwestycji.
Kolejnym problemem, który występuje przy realizacji kontraktów, jest ich sztywna regulacja prawna. Uniemożliwia ona samorządom podejmowanie decyzji swobodnego wyboru zadań najważniejszych dla poszczególnych województw w danym czasie. To błąd, ponieważ kontrakty podpisywane były w sytuacji, gdy stawało się oczywiste, że zła kondycja budżetu nie pozwoli na ich pełną realizację.
Przygotowana przez Ministerstwo Gospodarki nowelizacja przepisów prawa proponuje zmiany nie tylko wspomnianego już przedłużenia kontraktów o jeden rok, ale także stworzenia możliwości dokonania niezbędnych korekt. Kolejne proponowane zmiany to wprowadzenie zapisu umożliwiającego przeniesienie wydatków między rozdziałami w ramach danej części i działu budżetu państwa, zapisane wydatki oraz dodanie warunku, że umieszczona w kontrakcie będzie tylko ta inwestycja, która zostanie przygotowana do realizacji.
— Nie może powtórzyć się sytuacja z ubiegłego roku, gdy środki na wiele zadań nie zostały wypłacone, ponieważ zgłoszone zadania nie spełniały wymogów formalnych np. projektowane były na działce, która nie miała wyjaśnionej sytuacji własnościowej lub zatwierdzonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego — podkreśla Ewa Freyberg.
Samorządy lokalne będą mogły samodzielnie podjąć decyzję, które zapisane działania będą przez nie realizowane, a które zostaną zakończone.
— Zakończenie inwestycji oznacza automatycznie, że nie może być ona kontynuowana ze środków budżetu państwa — mówi Ewa Freyberg.
Minister wyjaśniła, że utrzymana zostanie forma zapisów informacyjnych kwot przeznaczonych do realizacji w budżetach poszczególnych ministerstw. Taki zapis krytykowały samorządy, ponieważ ministrowie często ograniczali wydatkowanie ich, nie informując o tym zainteresowanych.
— W poprzednim roku zdarzało się, że ministrowie szukając oszczędności skreślali z rezerwy celowej właśnie te kwoty. Jednak uważam, że jest to czytelny przekaz mówiący o tym, ile pieniędzy, w ramach kompetencji poszczególnych ministerstw, może wydać zainteresowane nimi województwo. Rozwiązanie problemu leży w odpowiedzialnym informowaniu samorządów przez ministrów o sposobie gospodarowania tymi środkami — ucina Ewa Freyberg.
Ministerstwo zakłada, że nowelizacja będzie gotowa w kwietniu 2002 r.