Przetargi z sektora użyteczności publicznej rządzą się swoimi prawami. Aby miały one taki charakter, muszą spełniać określone warunki.
W prawie zamówień publicznych przewidziano szczególne zasady dotyczące sektorów gospodarki wodnej, energetyki, transportu i telekomunikacji, tzw. sektorów WETT (water-energy-transport-telecommunication).
Gdzie szukać
Szczegółowy zakres przedmiotowo-podmiotowy zamówień w tych sektorach zawarty jest w art. 122- -123 ustawy Prawo zamówień publicznych. Określają one zakres pojęcia WETT, podmioty obowiązane do stosowania przepisów o zamówieniach sektorowych, a także kwoty zamówień, do których stosuje się ustawę.
W zakresie podmiotowym ustawę stosuje się do zamawiających wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 3 i 4 z zastrzeżeniem art. 3 ust. 5 i 6. W skrócie charakteryzując przepisy o zamówieniach sektorowych wskazać trzeba, że dotyczą one zamawiających zaliczanych do tzw. instytucji prawa publicznego (IPP), a więc niebędących jednostkami sektora finansów publicznych osób prawnych, utworzonych w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego. Dodatkowym warunkiem jest, aby inna IPP, podmiot sektora finansów publicznych lub państwowa jednostka organizacyjna nienależąca do sektora finansów publicznych pojedynczo lub wspólnie, bezpośrednio lub pośrednio przez inny podmiot:
- finansowała IPP w ponad 50 proc., lub
- posiadała w IPP ponad połowę udziałów albo akcji, lub
- sprawowała nadzór nad organem zarządzającym IPP, lub
- miała prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego lub zarządzającego IPP.
Nie tylko kapitał
Jak widać, ustawa o zamówieniach publicznych odnosi się nie tylko do zakresu posiadanego kapitału zakładowego IPP, ale również do ich finansowania oraz kontroli. Zamawiającym sektorowym będzie także podmiot niebędący jednostką sektora finansów publicznych, państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej bądź IPP. Dotyczy to przypadku, gdy zamówienie jest udzielane w celu wykonania jednego z rodzajów działalności, o której mowa w art. 122 p.z.p., a działalność ta jest wykonywana na podstawie praw szczególnych lub wyłącznych albo jeżeli IPP, podmiot sektora finansów publicznych lub państwowa jednostka organizacyjna nienależąca do sektora finansów publicznych, pojedynczo lub wspólnie, bezpośrednio lub pośrednio przez inny podmiot wywierają na nie dominujący wpływ, w szczególności:
- finansują je w ponad 50 proc., lub
- posiadają ponad połowę udziałów albo akcji, lub
- sprawują nadzór nad organem zarządzającym, lub
- mają prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego lub zarządzającego.
Dominacja
Ostatnia kategoria zamawiającego sektorowego odnosi się do pojęcia wywierania dominującego wpływu. Należy podkreślić, że PZP wskazuje jedynie przykładowe kategorie, które pozwalają uznać, że mamy do czynienia z podmiotem wywierającym dominujący wpływ. Dodatkowym warunkiem jest, by zamówienie udzielane było w celu wykonania jednego z rodzajów działalności, o której mowa w art. 122 PZP, a mianowicie:
- poszukiwania, rozpoznawania miejsc występowania lub wydobywania gazu ziemnego, ropy naftowej oraz jej naturalnych pochodnych, węgla brunatnego, węgla kamiennego i innych paliw stałych;
- zarządzania lotniskami, portami morskimi lub śródlądowymi oraz udostępniania ich przewoźnikom powietrznym, morskim i śródlądowym;
- tworzenia stałych sieci przeznaczonych do świadczenia publicznych usług związanych z produkcją, transportem lub dystrybucją energii elektrycznej, gazu lub energii cieplnej lub dostarczania energii elektrycznej, gazu albo energii cieplnej do takich sieci lub kierowania takimi sieciami;
- tworzenia stałych sieci przeznaczonych do świadczenia publicznych usług związanych z produkcją lub dystrybucją wody pitnej lub dostarczania wody pitnej do takich sieci lub kierowania takimi sieciami; przepisy o zamówieniach sektorowych stosuje się do zamówień związanych z kanalizacją i oczyszczaniem ścieków oraz działalnością związaną z pozyskiwaniem wody pitnej;
- obsługi sieci świadczących publiczne usługi w zakresie transportu kolejowego, tramwajowego, trolejbusowego, kolei linowej lub systemów automatycznych;
- obsługi sieci świadczących publiczne usługi w zakresie transportu autobusowego;
- udostępniania lub obsługi publicznej sieci telekomunikacyjnej albo świadczenia jednej lub większej liczby usług telekomunikacyjnych za pomocą takiej sieci.
Aleksander Werner
prawnik z kancelarii Kalwas i Wspólnicy