W co piątym funduszu inwestycyjnym skierowanym do klientów detalicznych opłata za zarządzanie składa się z dwóch części: stałej i zmiennej, uzależnionej od osiąganych wyników (tzw. success fee). Taka konstrukcja powinna dodatkowo motywować zarządzających do osiągania stóp zwrotu przewyższających benchmark. Z punktu widzenia klienta byłoby jeszcze lepiej, gdyby fundusz bił rywali. W praktyce, jak sprawdziły Analizy Online, wychodzi to różnie. W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy WIG wzrósł o 9,4 proc., a WIG20 o 3,7 proc.
W tym czasie mediana w grupie funduszy akcji polskich uniwersalnych wyniosła 6,3 proc., a na 45 produktów jedynie 12 pobiło benchmark.
Jeżeli przyjrzeć się tylko tym funduszom, które mają motywację w postaci dodatkowej opłaty za sukces, to statystyki też nie są najlepsze — pięć z dziesięciu funduszy akcji polskich uniwersalnych, pobierających success fee, pokonało deklarowany wzorzec, a cztery pokonały medianę. Warto jednak zwrócić uwagę, że wśród tych dziesięciu funduszy tylko trzy porównują się do WIG, który pokonać jest najtrudniej. Indeks szerokiego rynku jest w 100 proc. benchmarkiem dla Quercusa Agresywnego i Copernicusa Akcji, a mniej wymagający WIG20 dla BNP Paribas Akcji. Bywają też takie fundusze, w których za wzorzec przyjęte są różne kombinacje, np. 70 proc. WIG20 plus 30 proc. 52-tygodniowych bonów skarbowych, pomniejszone o stałą opłatę za zarządzanie.
— Prawdopodobieństwo pokonania takiego benchmarku jest dużo większe niż WIG, lecz niekoniecznie musi się to wiązać z satysfakcjonującymi wynikami inwestycyjnymi. Opłata zmienna jest jednak naliczana — tłumaczy Piotr Kowala, analityk Analiz Online.
W przypadku funduszy pobierających success fee opłata stała powinna być też teoretycznie niższa od rynkowej. A z tym również różnie bywa. Średni koszt stały zarządzania dla wszystkich funduszy akcji polskich wynosi 3,7 proc., podczas gdy np. Eques Akcji nalicza 4,25 proc. opłaty stałej plus success fee, w przypadku gdy stopa zwrotu przewyższy mniej wymagający benchmark: 90 proc. WIG20 plus 10 proc. WIBOR 3M.