Zleceniodawcy usług spedycyjnych i transportowych sami zawierają ubezpieczenia cargo, gdy są świadomi ryzyka wyłączonego z odpowiedzialności operatora lub mają negatywne doświadczenia związane z odmową wypłaty roszczenia skierowanego do operatora.
Regulacje prawne definiujące odpowiedzialność spedytora lub przewoźnika przewidują bowiem wiele okoliczności wyłączających odpowiedzialność operatora. Spedytor może pośredniczyć (coraz częściej stosowana praktyka) w zawieraniu umów ubezpieczenia cargo w ramach organizowania przewozu towarów, zabezpieczając tym samym interes zleceniodawcy w razie wystąpienia szkody, za którą operator nie ponosi odpowiedzialności lub jest ona ograniczona. Operator w takim przypadku może również uczestniczyć w likwidacji szkody w imieniu klienta.
Ubezpieczenia cargo można zawierać w kilku wariantach. Najczęściej stosuje się polisy jednostkowe (krótkoterminowe, ochrona ubezpieczeniowa od daty załadunku towaru do wydania towaru odbiorcy, zawierane na każdy transport odrębnie) lub polisy obrotowe (z reguły zawierane na rok dla wielu transportów).
Ubezpieczenie cargo, chroniące właściciela przewożonych towarów, podnosi jednak koszty transportu. W przypadku polis jednostkowych składki nalicza się jako iloczyn wartości towaru i stawki za ubezpieczenie wyrażone w procentach lub promilach, a wartość stawki zależy od gałęzi transportu i zakresu terytorialnego przewozu, u niektórych ubezpieczycieli również od rodzaju towaru (towary wrażliwe mają wyższą stawkę). Z reguły stosuje się tu składki minimalne (wyrażone kwotowo), poniżej których zawarcie ubezpieczenia nie jest możliwe.
W przypadku polis obrotowych składki nalicza się jako iloczyn maksymalnej wartości towaru i planowanej liczby przewozów, a wartość składki zależy od rodzaju towaru, jego wartości, rodzaju transportu wartości przewozów obliczanej z reguły w skali 12 miesięcy. Zainteresowanie ubezpieczeniami cargo od kilku lat się nie zmienia. Ubezpieczenia zawierają głównie firmy, które mają wiedzę o ograniczeniu odpowiedzialności przewoźnika lub nie otrzymały odszkodowania (lub wartość odszkodowania została ograniczona).
Ubezpieczenia cargo najczęściej zwiera się na towary w przewozach międzynarodowych drogowych, morskich i lotniczych. Wynika to z zawartych w przepisach ogólnych ograniczeń odpowiedzialności przewoźnika za szkody w przewożonym ładunku. Ubezpieczeniu podlegają głównie towary lekkie i wartościowe, w których przypadku w razie szkody ograniczenie odpowiedzialności przewoźnika jest duże.
KRZYSZTOF ŁAZOR
dyrektor administracyjny Pekaes