Rozwój sieci transportowej i infrastruktury związanej z ochroną środowiska — to główne obszary, do których popłyną miliardy złotych.
Fundusz Spójności (ang. Cohesion Fund) ma stymulować zmiany strukturalne regionów słabo rozwiniętych. Wartość budżetu, przyznanego Polsce na lata 2004-06 wynosi 3,7 mld EUR (ponad 16 mld zł według obecnego kursu). Pieniądze te uzupełnione zostaną o kwotę ponad 1,1 mld EUR (blisko 5 mld zł) z krajowych środków publicznych. Pieniądze dostępne w ramach tego funduszu przeznaczone są na wsparcie realizacji strategicznych inwestycji infrastrukturalnych w zakresie transportu i ochrony środowiska. W obu przypadkach chodzi o duże projekty, których wartość przekracza 5 mln EUR (około 21,8 mln zł).
Pomoc z Funduszu Spójności otrzymują kraje gorzej rozwinięte, gdzie produkt krajowy brutto na głowę mieszkańca nie przekracza 90 proc. średniego poziomu w Europie. Głównym zadaniem funduszu było połączenie koncepcji spójności z planami utworzenia Unii Gospodarczo-Walutowej.
Do grupy państw, które wspiera Fundusz Spójności, należą Hiszpania, Grecja, Portugalia i Irlandia. Podstawą pomocy jest program, którego przygotowanie leży w gestii kraju.
W Polsce przyszłe wykorzystanie Funduszu Spójności reguluje Strategia Wdrażania Funduszu Spójności przygotowana na podstawie Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006.
Fundusz Spójności w zakresie oddziaływania, kategorii projektów i niektórych procedur realizacji będzie kontynuacją programu ISPA. Głównym celem projektów finansowanych z Funduszu Spójności jest wsparcie działań opisanych w jednym z elementów Narodowego Programu Rozwoju „Tworzenie warunków dla zwiększania poziomu inwestycji, promowanie zrównoważonego rozwoju i spójności przestrzennej”. Projekty koncentrować się będą na:
- rozwoju sieci transportowych: sieci drogowej oraz sieci kolejowej, które w istotny sposób przekładają się na położenie tranzytowe kraju i dostępność poszczególnych regionów,
- rozwoju infrastruktury ochrony środowiska.
Beneficjentami końcowymi — odbiorcami pomocy — będą samorządy (gminy, związki gmin) i przedsiębiorstwa komunalne.