Jak poprawić konkurencyjność polskich firm na jednolitym rynku europejskim? Proste: wykorzystać pieniądze Unii.
Do osiągnięcia zakładanego efektu będą prowadziły dwie drogi. Z jednej strony wspierane będzie otoczenie biznesu, z drugiej zaś same przedsiębiorstwa.
Miliony na inkubatory
Priorytetem SPO WKP jest rozwój przedsiębiorczości i wzrost innowacyjności poprzez wzmocnienie instytucji otoczenia biznesu.
Budżet przeznaczony na ten cel to blisko 720 mln EUR. Pieniądze popłyną do ośrodków świadczących usługi doradcze, szkoleniowe i informacyjne, funduszy pożyczkowych, poręczeniowych i kapitału początkowego oraz inkubatorów i parków technologicznych. Część środków sfinansuje też rozwój systemu dostępu przedsiębiorców do informacji i usług publicznych on-line.
Zastrzyk finansowy
Realizacja założeń pierwszego priorytetu SPO WKP będzie w praktyce kontynuacją działań podejmowanych do tej pory przy wsparciu funduszy przedakcesyjnych i budżetowych.
Radykalnej zmianie ulegnie skala środków stojących do dyspozycji. Tak znaczący zastrzyk finansowy spowoduje nie tylko wzmocnienie sektora małych i średnich przedsiębiorstw poprzez ułatwienie im dostępu do usług okołobiznesowych, ale i szerokie grono podmiotów świadczących usługi tego typu.
Inwestycje i doradztwo
Bezpośrednio dla przedsiębiorców przeznaczone są dotacje do usług doradczych i inwestycji. Wsparcie będzie udzielane w ramach działań ujętych w priorytecie drugim SPO WKP. Jego budżet to blisko 1 mld EUR. Dotacje do usług doradczych nie będą się znacząco różniły od tych, z których przedsiębiorcy mogli korzystać w ramach funduszy przedakcesyjnych. Najbardziej widoczną zmianą będzie dopuszczalna wartość dotacji, zawierająca się w przedziale 2,5-250 tys. zł. Usługi mogą być wykonywane wyłącznie przez wykonawców akredytowanych przy Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.
W porównaniu z funduszami przedakcesyjnymi na atrakcyjności bardzo zyskały dotacje inwestycyjne: zarówno te na nowe inwestycje, jak i unowocześnianie istniejących już przedsiębiorstw.
W przypadku dotacji na nowe inwestycje najistotniejsza zmiana polega na trzyrotnym zwiększeniu budżetu programu. Jeżeli zaś chodzi o dotacje na inwestycje podnoszące konkurencyjność małych i średnich przedsiębiorstw, zwiększył się budżet (około 360 mln EUR), dopuszczalna wartość (10 tys.-1,25 mln zł) i udział dotacji w kosztach kwalifikowanych (w zależności od regionu 30-50 proc.), a także zakres tychże kosztów. Dla wielu przedsiębiorców istotne znaczenie ma z pewnością dopuszczenie do współfinansowania środkami unijnymi zakupu używanych maszyn i urządzeń.
Dla kogo
Ostatecznymi odbiorcami pomocy w ramach programu Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw będą przedsiębiorcy. W przypadku priorytetu drugiego będą się oni ubiegali o wsparcie indywidualnie. Większość działań jest przeznaczona tylko dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Firmy tej kategorii są zdefiniowane w nowej ustawie o swobodzie działalności gospodarczej (skrócona definicja w ramce). Wyjątek stanowi wsparcie nowych inwestycji (działanie 2.2.1) oraz inwestycji dostosowujących firmy do wymogów związanych z ochroną środowiska.
Skuteczne otoczenie
Natomiast to, w jaki sposób środki przeznaczone na priorytet pierwszy wpłyną na poprawę działalności przedsiębiorstw, będzie zależało od skuteczności instytucji otoczenia biznesu, uprawnionych do składania wniosków. Aby otrzymać środki, instytucje te powinny spełnić kilka zasadniczych warunków. Po pierwsze, muszą prowadzić działalność na zasadzie non-profit. Kolejny wymóg dotyczy wiedzy i doświadczenia zatrudnionych ekspertów.
W przypadku funduszy pożyczkowych, poręczeniowych i kapitału zalążkowego istotna jest również wielkość posiadanych środków przeznaczonych na analogiczną działalność.